EVFTA: Xuất khẩu nông sản sẽ tăng dần tính chuyên nghiệp

Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam về những thách thức của ngành nông nghiệp khi thâm nhập thị trường EU.
Tiến sỹ Đào Thế Anh, Phó Giám đốc, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN) Tiến sỹ Đào Thế Anh, Phó Giám đốc, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN)

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) được đánh giá sẽ là cú hích rất lớn cho xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông, thủy sản vốn có nhiều lợi thế cạnh tranh tại thị trường châu Âu.

Tuy nhiên, ngành nông nghiệp cũng sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ khi thâm nhập thị trường trên 800 triệu dân này.

Xoay quanh vấn đề trên, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.

- Ông đánh giá như thế nào về những cơ hội đối với ngành nông nghiệp khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA)?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Hiện nay, EU là thị trường tương đối quan trọng trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Cụ thể, năm 2018, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU là trên 22,7 tỷ USD, chiếm tỷ trọng trên 15% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

EVFTA sẽ mang lại cơ hội giảm thuế và tăng sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu nói chung, và thị trường EU nói riêng nên hy vọng kim ngạch xuất khẩu sẽ tiếp tục tăng lên. Thị trường châu Âu vốn rất thích nông sản Đông Nam Á bởi những nét đặc thù, nhất là các mặt hàng như thủy sản, trái cây, lúa gạo...

Tuy vậy, nhắc tới nông sản Đông Nam Á, châu Âu mới chỉ biết đến nông sản của Thái Lan là chính, nhưng với EVFTA, nông sản Việt sẽ có cơ hội nhiều hơn. Châu Âu cũng là một trong những thị trường có yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm cao nhất thế giới.

Do đó, việc ưu đãi thuế sẽ giúp nông sản Việt tiếp cận gần hơn vào thị trường này, đồng thời cũng giúp ngành nông sản Việt Nam, đặc biệt là xuất khẩu nông sản sẽ tăng dần tính chuyên nghiệp.

- Cơ hội là thế, song các rào cản phi thuế quan liệu có là thách thức lớn nhất với ngành nông nghiệp nước ta, thưa ông?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Mặc dù được giảm thuế, song nông sản Việt sẽ chưa thể vào thị trường EU trực tiếp được ngay bởi các hàng rào phi thuế quan như tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng...

Ví dụ như các nông sản tươi sống xuất khẩu vào EU đều phải có chứng nhận Global Gap (Tiêu chuẩn về Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu). Để có chứng nhận này, doanh nghiệp phải xây dựng được những vùng trồng tương đối tập trung của doanh nghiệp hay của hợp tác xã.

Ngoài ra, khâu sơ chế, chế biến cũng phải được chứng nhận HACCP (hệ thống quản lý an toàn thực phẩm dựa trên cơ sở phân tích các mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn). Đây đều là những tiêu chuẩn thuộc vào loại cao nhất của thế giới.

Về an toàn thực phẩm, châu Âu quản lý rất khoa học và cập nhật thường xuyên các nguy cơ nên ngoài việc các doanh nghiệp tự đổi mới, học hỏi cũng cần sự hỗ trợ rất lớn của Nhà nước về truyền thông, đào tạo... để thích ứng kịp với những phương thức quản lý hiện đại về an toàn thực phẩm và chất lượng của thị trường châu Âu.

- Các quy định pháp lý liên quan tới hàng rào kỹ thuật liên tục được EU rà soát và điều chỉnh. Doanh nghiệp Việt hiện đã tiếp cận được những thông tin này một cách kịp thời chưa, thưa ông?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Hiện nay, doanh nghiệp Việt Nam còn rất thiếu thông tin. Ngay khi Hiệp định được ký, nhiều doanh nghiệp châu Âu đã liên lạc tìm nguồn thực phẩm của Việt Nam để nhập khẩu nhưng họ yêu cầu phải có chứng nhận Global Gap, HACCP, có giống cây trồng và vật nuôi cụ thể, giống có bảo hộ sở hữu trí tuệ, nguồn gốc rõ ràng...

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết được điều này. Do đó truyền thông cho các doanh nghiệp về các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm tại châu Âu là điều rất cần thiết. Ngoài ra, các mặt hàng vào được thị trường châu Âu phải tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ. Việt Nam hiện đã gửi 41 sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý Việt Nam sang châu Âu và đổi lại Việt Nam sẽ phải bảo hộ cho châu Âu 171 sản phẩm tại thị trường trong nước.

Điều này có nghĩa là các sản phẩm đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý như tiêu Quảng Trị, điều Bình Phước... đều có cơ hội lớn để xuất khẩu vào EU. Tuy vậy, hầu hết doanh nghiệp không biết đến cơ hội này.

- Trong quá trình hội nhập sẽ khó tránh khỏi sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, ông có lời khuyên nào dành cho doanh nghiệp xuất khẩu?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Để phân định đúng sai tại thị trường châu Âu thường dựa vào luật pháp vì thế việc đầu tiên doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần phải am hiểu luật pháp nước sở tại và luật sở hữu trí tuệ. Đây là cơ sở để giải quyết vấn đề khi có khiếu kiện hay thắc mắc.

Đối với nông sản xuất khẩu vào châu Âu, yếu tố xuất xứ cũng rất quan trọng. Do đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã phải tuân thủ minh bạch thông tin và nguồn gốc xuất xứ sản phẩm. Hiện nay, các phương tiện truy xuất nguồn gốc điện tử như QRCode, Blockchain... sẽ hỗ trợ rất tốt cho chúng ta tránh bị làm giả, làm nhái. Và khi minh bạch được thông tin, việc bôi nhọ hay cạnh tranh không lành mạnh sẽ ít rủi ro hơn vì chúng ta đã có bằng chứng cụ thể.

EVFTA: Xuất khẩu nông sản sẽ tăng dần tính chuyên nghiệp ảnh 1
Dây chuyền hiện đại chế biến ngô ngọt xuất khẩu, công suất 4.000 tấn/năm tại nhà máy của Công ty Vifoco. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

- Ông có đề xuất chính sách gì nhằm đảm bảo hai bên giao thương thuận lợi nhưng vẫn bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, sản phẩm trong nước?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Đối với sản phẩm vào thị trường châu Âu, chúng ta đang có lợi thế, Nhà nước nên tăng cường đào tạo năng lực, hiểu biết về pháp luật cho doanh nghiệp. Có nhiều sản phẩm hiện nay các hợp tác xã hoàn toàn có đủ năng lực xuất khẩu, nhưng lại gặp khó về ngôn ngữ nên cần tăng cường đào tạo cho lãnh đạo hợp tác xã về ngoại ngữ.

Lãnh đạo các doanh nghiệp, hợp tác xã cũng cần được đào tạo thêm về ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển như hiện nay. Đây là những kỹ năng mới nên thay vì chỉ tập trung vào việc làm sao để sản xuất trên đồng ruộng tốt cần phải làm sao quản trị tốt trong cả chuỗi giá trị (công nghệ sau thu hoạch, hiểu biết về thị trường thế giới...)

- Thực trạng thu gom nguyên liệu từ nhiều nguồn để xuất khẩu vẫn diễn ra khá phổ biến, dẫn đến việc khó truy xuất nguồn gốc. Theo ông, cần có giải pháp cụ thể nào để tổ chức lại sản xuất, chế biến, đảm bảo xuất khẩu bền vững?

Tiến sỹ Đào Thế Anh: Hiện nay, nếu muốn xuất khẩu vào EU cần có chứng nhận Global Gap. Để có chứng nhận này cần một vùng sản xuất tập trung, đồng nhất hay một mạng lưới trang trại, hợp tác xã được chứng nhận Global Gap nên vấn đề sản xuất cần được tổ chức lại.

Hiện Việt Nam đã có chứng nhận mã vùng sản xuất do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp, tiến gần đến tiêu chuẩn Global Gap. Do vậy, các doanh nghiệp cần tìm đến ký hợp đồng với các vùng sản xuất đã được cấp chứng nhận của Bộ.

Bên cạnh đó, năng lực của các doanh nghiệp chứng nhận cũng như chi phí chứng nhận cũng có tác động lớn tới giá thành sản phẩm.

Tóm lại, liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã là yếu tố cấp thiết cần phải làm để có khối lượng nông sản ổn định xuất vào thị trường châu Âu.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Lê Phương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép
(PLVN) -  06 tháng đầu năm 2021, Ban Lãnh đạo Tập đoàn VNPT đã có những phương án, chiến lược rất cụ thể để vừa đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, sát cánh cùng Chính phủ phòng chống dịch, đảm bảo an toàn, giữ mức thu nhập ổn định cho người lao động trước dịch bệnh COVID-19 và quyết tâm giữ vững vị trí tiên phong trong Chuyển đổi số quốc gia.

Cần giảm ưu đãi với doanh nghiệp thép trong nước để giá thép bình ổn?

Doanh nghiệp xây dựng ảnh hưởng nặng nề do thép giá cao trong thời gian qua
(PLVN) - Thuế xuất, nhập khẩu liên quan đến lĩnh vực sản xuất thép đang có nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh thép xây dựng thời gian qua tăng giá cao, làm méo mó thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư công và ngành xây dựng. Bộ Tài Chính vừa có đề xuất điều chỉnh thuế xuất, nhập khẩu đối với một số mặt hàng thép nhằm ổn định thị trường lĩnh vực này.

Bất chấp COVID-19, hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái vẫn tăng trưởng ấn tượng

Tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn.
(PLVN) - Mặc dù ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, song hoạt động biên mậu ở thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) vẫn duy trì tốt. Theo Ban Quản lý cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn, tăng 89,2% so với cùng kỳ năm 2020.

Bộ Nông nghiệp đề nghị bổ sung chợ đầu mối vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu

Chợ Bình Điền - 1 trong 3 chợ đầu mối lớn của TP Hồ Chí Minh - đóng cửa làm đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa nông sản, thực phẩm thiết yếu từ các tỉnh phía Nam về TP Hồ Chí Minh và ngược lại.
(PLVN) - Trên cơ sở báo cáo của Tổ công tác Kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản, Bộ NN&PTNT vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất giải pháp hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch COVID-19, trong đó đề xuất bổ sung các chợ đầu mối tại các địa phương vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu được phép hoạt động trong thời gian giãn cách theo Chỉ thị 16.

Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới phải thông báo thông tin liên hệ với Bộ Thông tin và Truyền thông

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Người tham gia dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam về quảng cáo, quy định về an ninh mạng và quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng; phải nộp thuế theo quy định pháp luật về thuế.

Cục thuế Nghệ An: Vừa phòng chống dịch, vừa tích cực thu ngân sách

Trụ sở Cục thuế tỉnh Nghệ An.
(PLVN) - Trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, Cục Thuế tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo cán bộ làm tốt công tác phòng chống dịch, vừa tích cực trong việc thu ngân sách cho địa phương và vừa tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật thuế, giúp cho người nộp thuế (NNT) nắm bắt và hiểu đúng pháp luật trong lĩnh vực thuế. 

Hai doanh nghiệp phân bón của PVN: Nỗ lực tăng nguồn cung

Phân bón Phú Mỹ được nhiều nông dân tin dùng.
(PLVN) - Từ cuối tháng 6/2021 đến nay, giá phân bón liên tục lập đỉnh mới. Hai doanh nghiệp phân bón của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) đã dồn lực để sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn cung phân bón cho người dân trong nước.