Đừng để giải thưởng và tỉ lệ làm khó người xứng đáng

(PLO) - Trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và cố nhạc sĩ Thuận Yến “suýt trượt” Giải thưởng Hồ Chí Minh thời gian vừa qua đã cho thấy những bất cập lâu nay trong quy định pháp luật về xét tặng giải thưởng và danh hiệu lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, đòi hỏi phải sửa đổi. Nhưng sửa thế nào cho hợp lý và công bằng thì đó là câu chuyện cần phải bàn.
Chủ tịch nước Trần Đại Quang trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT cho các tác giả, thân nhân tác giả được trao tặng đợt 5. Chủ tịch nước Trần Đại Quang trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT cho các tác giả, thân nhân tác giả được trao tặng đợt 5.

Vì sao nghệ sĩ trượt giải thưởng dù xứng đáng?

Tháng 5 vừa qua, lễ trao  Giải thưởng Hồ Chí Minh - Giải thưởng Nhà nước 2016  đã được tổ chức tại Hà Nội, cố nhạc sĩ Thuận Yến, cố nhà thơ Xuân Quỳnh đã có tên trong danh sách những người nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Nhưng trước đó, sau khi Bộ VHTT&DL công bố danh sách 10 tác giả được tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” và 67 tác giả được tặng “Giải thưởng Nhà nước” về văn học, nghệ thuật đợt 5 - năm 2016, gia đình cố nhạc sĩ Thuận Yến đã gửi tâm thư lên Chủ tịch nước, Thủ tướng, Bộ VHTT&DL và các cơ quan chức năng bày tỏ thắc mắc vì sao nhạc sĩ đã trượt Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt này.

Nhà thơ Xuân Quỳnh, tác giả của hàng loạt những tuyệt phẩm thơ tình nổi tiếng bị gạt ra khỏi danh sách Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu vì được cho là không đủ giải thưởng. Thực chất của vấn đề này là giấy chứng nhận giải thưởng của tác giả bị thất lạc, trong khi giấy xin xác nhận giải thưởng lại bị thiếu trong hồ sơ. Tuy nhiên, Hội đồng cấp Nhà nước vẫn coi việc thiếu giấy xác nhận giải thưởng là không đủ điều kiện. Kết quả là hồ sơ của tác giả Xuân Quỳnh bị loại, nhạc sĩ Thuận Yến cũng ở trong tình cảnh tương tự.

Theo các nhà chuyên môn, với tổng số 113 hồ sơ qua ba vòng cấp Hội đồng được trình lên Thủ tướng Chính phủ xét trình Chủ tịch nước, có 77 hồ sơ được duyệt, bao gồm 10 tác giả được Giải thưởng Hồ Chí Minh và 67 tác giả được Giải thưởng Nhà nước. Có thể thấy, đây là lần đầu việc xét tặng hai giải thưởng này có số tác giả bị loại nhiều như thế. Trong hơn 30 tác giả được Hội đồng Nhà nước đưa lên bị “trượt”, có những trường hợp rất đáng tiếc như liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng, phóng viên nhiếp ảnh chiến trường nổi tiếng, người sẵn sàng đổi cả tính mạng để có được những tấm ảnh chân thật về chiến tranh không được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh; cố nhạc sĩ Thuận Yến, cố nhà thơ Xuân Quỳnh… như đã nói trên.

Liên quan đến việc này, trong cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “Đừng chờ người ta đi xin, thấy xứng đáng thì tặng hay tìm đến người ta để tặng. Nhất lại là nghệ sĩ”. Tại cuộc họp Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương ngày 23/2 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đặt câu hỏi: “Tại sao Xuân Quỳnh, Thu Bồn chưa được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh? Do thủ tục, cách làm hay do chủ quan của bộ phận làm thi đua khen thưởng?”.

Tại luật?  

Ngay sau vụ việc của cố nhạc sĩ Thuận Yến và cố nhà thơ Xuân Quỳnh, lý giải với báo chí, Vụ Thi đua - Khen thưởng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận định vướng mắc ở đây là trong Nghị định 90/2014/NÐ-CP của Chính phủ về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật (VHNT). Theo đó, điều kiện thứ ba dành cho Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT đòi hỏi tác giả xét tặng phải được giải vàng (giải A, giải nhất) tại các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp và triển lãm về VHNT cấp quốc gia; hoặc giải thưởng cao nhất của Hội VHNT chuyên ngành Trung ương hay các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp và triển lãm quốc tế. Ðây chính là một cản trở về mặt pháp lý đối với tác giả bị loại, dù các hội đồng đã nhất trí đến 90%. 

“Nếu xét về huy chương, giải thưởng thì thời kỳ lịch sử ấy lấy đâu ra?” là câu hỏi của nghệ sĩ nhiếp ảnh Chu Chí Thành khi nói về sự thiệt thòi của các nghệ sĩ nhiếp ảnh với Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Theo ông Chu Chí Thành, có tác giả cống hiến cả xương máu trong cuộc chiến tranh của dân tộc, tác phẩm có giá trị đặc biệt xuất sắc nhưng lại “trượt” nếu áp theo quy định tiêu chí giải thưởng. Như nghệ sĩ nhiếp ảnh Lương Nghĩa Dũng, với cụm tác phẩm “Những khoảnh khắc để lại” sáng tác trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước là những tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn, được ghi lại bởi ống kính của một phóng viên chiến trường, một liệt sĩ đã ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị. Cùng quan điểm, NSND Phạm Ngọc Khôi - Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cũng cho rằng, có nhiều tác phẩm giá trị đặc biệt nhưng do hoàn cảnh lịch sử nên không có giải thưởng. Vì thế, nếu mang Nghị định áp vào lịch sử thì sẽ rất chênh vênh.

Được biết, để khắc phục trường hợp “trượt” giải thưởng của hai trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch nước ngày 24/2/2017, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện, Chủ tịch Hội đồng xét tặng cấp nhà nước đề nghị tiếp tục xét tặng hai trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn; nội dung ghi rõ: “Tuy thiếu giải thưởng theo quy định tại khoản 3 Ðiều 9 Nghị định 90, các tác phẩm này được Hội đồng đánh giá rất cao về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật; có tác dụng to lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, có tác dụng giáo dục và định hướng thẩm mỹ cao cho thanh, thiếu niên; góp phần quan trọng vào việc thay đổi nhận thức của nhân dân trong sự nghiệp phát triển VHNT, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Ngày 3/3, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện tiếp tục có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ, đề nghị xét trình Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cố nhạc sĩ Thuận Yến…

Linh Thụy
Cùng chuyên mục
Một góc dự án do Cty Tiến Đoàn làm chủ đầu tư.

“Đại dự án” của Công ty Tiến Đoàn sai quy hoạch sử dụng đất

(PLVN) - Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) chỉ ra hàng loạt sai phạm tại Dự án khu dịch vụ thương mại trước và sau bán hàng siêu thị kim khí điện máy (trong đó có nhà hàng Suối Hẹn, Vườn Đào), do Công ty TNHH thương mại Tiến Đoàn (Cty Tiến Đoàn) làm chủ đầu tư tại TP Sơn La, tỉnh Sơn La.

Đọc thêm

Phát hiện hàng loạt sai phạm tại Cty CP Thanh Út

Nhiều sai phạm tại dự án của Cty Thanh Út nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm.
(PLVN) -  Thanh tra tỉnh Hòa Bình vừa công khai thông tin về việc phát hiện Cty CP Thanh Út có một loạt vi phạm như thực hiện dự án chậm tiến độ, xây dựng công trình không phép, vi phạm quy định về đầu tư, quản lý sử dụng đất đai, vi phạm về chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất.

Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt lấy hàng loạt khu đất rồi bỏ không: Vi phạm đã được khắc phục ra sao?

Dự án Vườn ươm Cam Ly chậm tiến độ nhiều năm, có công trình vi phạm, nay được làm thủ tục… thuê tiếp.
(PLVN) - Được giao đất để kinh doanh thực hiện dự án nhưng các dự án của Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt nhiều năm liền nằm trên giấy. Đến khi các vi phạm được chỉ ra, Cty “khắc phục” bằng cách trả lại đất, lập lại dự án mới thay thế dự án cũ để tiếp tục sử dụng đất; còn nhà đất được giao sai quy định thì chưa tính tới phương án khắc phục.

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn
(PLVN) - Quá trình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm việc để xảy ra loạt sai phạm trong thực hiện các dự án và công tác quản lý đất đai theo Kết luận thanh tra 2318/KL-TTr của Thanh tra Chính phủ, Sở Nội vụ Lạng Sơn cho biết, UBND tỉnh này đã thống nhất áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách với ông Bùi Văn Côi, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, nguyên là Chủ tịch UBND TP Lạng Sơn.

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam ngày 11/9/2021 đăng bài “Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu”, Công ty Cổ phần Điện gió Khe Sanh, chủ đầu tư dự án điện gió Amaccao có văn bản gửi Báo Pháp luật Việt Nam phản hồi một số nội dung.

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?
(PLVN) - Luật sư cho rằng, nếu tranh chấp đất mà hai bên có giấy tờ mua bán đất thì cần xác định bản chất vụ kiện là “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng đất” chứ không thể là “đòi lại đất cho mượn…”. Nếu xác định sai bản chất vụ kiện sẽ dẫn đến “chệch hướng” trong xác định chứng cứ và cũng như xác định điều luật áp dụng để giải quyết vụ kiện…

Hưng Yên: Dự án V- Green City chưa được cấp Giấy CNQSD đất, đã nhận góp vốn hơn 2.300 lô đất nền, xây dựng nhà ở

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Dự án Khu đô thị phía Bắc đường trung tâm khu đô thị phía Nam quốc lộ 5 (hay còn gọi là Dự án V- Green City) do Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long làm chủ đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song doanh nghiệp này đã phân lô, ký hợp đồng góp vốn hơn 2.300 lô đất nền và xây dựng 213 căn nhà trên đất dự án.

Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu

Các hộ dân khẳng định đã được cấp đất và canh tác ổn định 15 năm.
(PLVN) - 15 năm trước, 25 hộ dân lên vùng đồi núi thuộc xã Húc, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị để ăn ở, trồng cây theo chủ trương kinh tế mới. Đầu tháng 3/2021, họ bất ngờ khi một phần diện tích đất của mình đã bị dự án điện gió san ủi mà không hề nhận được đồng nào đền bù, hỗ trợ.

Hưng Yên: Cần công khai kết luận thanh tra dự án V- Green City và xử lý nghiêm vi phạm

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Trước dấu hiệu vi phạm pháp luật của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, năm 2020 Thanh tra tỉnh đã vào cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, thuế và các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước đối với dự án V-Green City. Tuy nhiên, khi có kết luận thanh tra sự việc thì UBND tỉnh Hưng Yên lại né tránh cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm của chủ đầu tư.

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'
(PLVN) - Công ty (Cty) CP đầu tư hạ tầng Donacoop báo cáo với Đồng Nai “đã đàm phán xong với hãng dược Pfizer”, đã thống nhất giá mua vaccine, đã thống nhất số lượng 15 triệu liều và bàn giao trong tháng 8 và 9/2021. Tuy nhiên, thông tin chính thức từ hãng Pfizer và Bộ Y tế thì lại khác.

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?
(PLVN) - Ngày 29/5/2021, PLVN có bài phản ánh về việc anh Trần Gia Lanh, ngụ tại thôn 6, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng bị một nhóm đối tượng dùng dao tấn công gây thương tích 15%. Công an huyện Bảo Lâm đã khởi tố bắt tạm giam 4 đối tượng. Tuy nhiên, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, nạn nhân đã gửi đơn đến cơ quan chức năng.

Nhà máy bê tông không phép tại Lạng Sơn

Bê tông Lạng Sơn xây dựng hoàn thiện hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp giấy phép tại dự án ở huyện Chi Lăng.
(PLVN) -  Chưa được cấp phép xây dựng nhưng Cty CP Bê tông Lạng Sơn đã xây dựng hàng loạt các hạng mục công trình của dự án “Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn, sản xuất bê tông thương phẩm và các vật liệu xây dựng bằng bê tông” tại huyện Chi Lăng.

Dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu: Bất thường khi chỉ định liên danh nhà đầu tư

2.811 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước mà tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tham gia giải phóng mặt bằng Dự án sông Cầu là không đúng quy định.
(PLVN) - Theo Thanh tra Chính phủ, các nội dung đánh giá, chỉ định liên danh nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu (Dự án) của UBND tỉnh Thái Nguyên là mang tính hình thức, có nhiều dấu hiệu bất thường.