Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết-bàn - chuyện thơm còn mãi

Tượng thờ Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn, phía dưới chân có Bảo Sái chắp tay quỳ hầu. Ảnh: Bùi My
Tượng thờ Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn, phía dưới chân có Bảo Sái chắp tay quỳ hầu. Ảnh: Bùi My
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Hôm nay, tính theo lịch âm - ngày 1/11, là ngày Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn. Ngài như một đóa sen vàng vĩnh cửu tỏa hương trong lòng phật tử. 

Lịch sử ghi lại, Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông là một lãnh tụ thiên tài, vị vua anh minh, anh hùng dân tộc. Ngài đã lãnh đạo nhân dân Đại Việt đẩy lùi các cuộc chiến tranh xâm lăng của Nguyên - Mông (năm 1285, 1288), bảo vệ nền độc lập. Đất nước thanh bình, dân chúng an cư lạc nghiệp, ngài đã củng cố triều đình, phủ dụ đoàn kết toàn dân, xây dựng và phát triển đất nước trong thời hậu chiến.

Phật hoàng Trần Nhân Tông là vị vua thứ 3 của nhà Trần, và là một trong 14 anh hùng dân tộc Việt Nam.

Năm 1293, sau khi nhường ngôi cho con là vua Trần Anh Tông, Ngài lui về phủ Thiên Trường (Nam Định) làm Thái Thượng Hoàng để dìu dắt, giúp vua làm quen với việc quản lý và điều hành đất nước.

Ngài đã để lại di sản tư tưởng giá trị được kết tập trong: Trần Nhân Tôn thi tập, Đại Hương Hải Ấn thi tập, Tăng-già toái sự, Thạch thất mỵ ngữ, Trung hưng thực lục, Truyền đăng lục… Tư tưởng nhập thế hành đạo của ngài được cô kết trong bài phú bằng chữ Nôm “Cư trần lạc đạo” - Vui đạo giữa đời, trở thành cương lĩnh về hành động cho Phật giáo Việt Nam.

Tháng 9 năm 1299, khi vua Trần Anh Tông đã đủ trưởng thành, Thượng hoàng Trần Nhân Tông chính thức xuất gia tu hành khổ hạnh tại Yên Tử, lấy hiệu là Hương Vân Đại Đầu Đà. Khi lên tu tại am Tử Tiêu trên ngọn núi Tử Tiêu, Ngài xưng là Trúc Lâm Đại Sĩ.

Tại đây, Ngài đã sáng lập thiền phái Trúc Lâm, dòng thiền Phật giáo mang đậm bản sắc Việt Nam.

Sau thời gian tu hành khổ hạnh tại Yên Tử, Ngài xuống núi, đi khắp xóm làng, dậy dân chúng phá bỏ dâm từ, thực hành thập thiện và ban thuốc chữa bệnh cho dân nghèo.

Tháng 5 năm 1307, Trúc Lâm Đại sĩ lên tu tại một am nhỏ trên đỉnh Ngọa Vân - một đỉnh cao quanh năm mây phủ nằm trên núi Bảo Đài.

Ngài nhập diệt vào ngày 1-11-Mậu Thân (1308), trụ thế 51 năm, tại am Ngọa Vân - Đông Triều (Quảng Ninh). Xá-lợi của ngài thờ ở Lăng Quý Đức phủ Long Hưng (Thái Bình) và chùa Vân Yên - Yên Tử (Quảng Ninh), lấy hiệu là Huệ Quang kim tháp, sau đó được hậu thế dâng thánh hiệu là Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tịnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Phật Tổ.

Ngọa Vân chỉ là một am nhỏ có hướng phía Tây Nam, nơi Phật hoàng tu hành và hóa Phật. Sau khi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn, đệ tử của ngài là thiền sư Pháp Loa đã cho xây dựng, mở rộng khu Ngọa Vân trở thành quần thể rất lớn.

Đến thời Lê Sơ thế kỷ 15, Nho giáo là quốc giáo, các công trình chùa chiền, am tháp vốn đã bị hao mòn, nay lại không được quan tâm và xuống cấp trầm trọng.

Phải đến thời Lê Trung Hưng, Phật giáo hưng thịnh trở lại, chùa chiền, am tháp được các tầng lớp quý tộc quan tâm và tạo dựng khang trang. Nổi bật là năm 1707, Ngọa Vân được trùng tu và mở rộng thành cụm chùa lớn.

Đến thời kỳ chống Pháp, khu vực này bị giặc đánh phá hư hỏng nặng và đổ nát. Sau đó, đến năm 2002, được sự công đức của nhân dân thập phương và chính quyền địa phương, am - chùa Ngọa Vân thượng mới được khôi phục.

Kiến trúc còn lại hiện nay tập trung tại hai cấp nền. Trong đó, cấp nền thấp hơn là sân chùa thượng, có hai tháp được xây dựng bằng đá gạo, đá bán laterit, là tháp Phật Hoàng và tháp Đoan Nghiêm.

"Tháp mộ chính giữa chính là tháp Phật Hoàng, chứa xá lỵ của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Bên phải là tháp mộ của thiền sư Đức Hưng, tháp Đoan Nghiêm. Còn tháp phía bên trái mới được xây dựng trong quá trình trùng tu, tôn tạo lần này là tháp của thiền sư Bảo Sái," chị Hiền vừa giới thiệu vừa chỉ vào từng tháp mộ.

Tháp Đoan Nghiêm, tháp mộ của thiền sư Đức Hưng - người đã trùng tu, mở rộng Ngọa Vân vào đầu thế kỷ 18. Ảnh: Bùi My

Sau khi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn và hóa Phật, đệ tử đã hỏa thiêu nhục thể của Ngài ngay tại Ngọa Vân.

Theo truyền thuyết kể rằng, khi hỏa thiêu, mây ngũ sắc phủ trên giàn hỏa, Pháp Loa đã tưới nước thơm lên giàn hỏa thiêu, thu được ngọc cốt và hàng nghìn viên xá lỵ của Ngài.

Quần thể am, chùa Ngọa Vân tọa lạc trên dãy Bảo Đài, được bao bọc bởi những ngọn núi xanh mướt, trùng điệp - nơi Phật hoàng Trần nhân tông nhập niết bàn - là nơi tín đồ Phật tử, nhân dân hướng về chiêm bái vùng đất Phật, "thánh địa" Phật giáo Trúc Lâm.

Đọc thêm

Rừng cây và Đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Rừng cây chứng kiến 4 sự kiện trọng đại của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
(PLVN) -  Thời xưa có câu: “Đời trước trồng cây, đời sau hưởng mát, đời trước gây họa, đời sau gặp tai ương”, nếu tiền nhân làm rất nhiều việc tốt thì sẽ để lại cho con cháu một khối di sản tốt, giúp con cháu có được phú quý, trí tuệ. Nếu tiền nhân làm nhiều việc xấu, sẽ khiến con cháu gặp nhiều vận hạn về sức khỏe, tâm hồn và tài chính.

Ngàn ngã rẽ cuộc đời

Ảnh minh họa
(PLVN) - Tôi chợt nhận ra, những con đường vẫn luôn trải dài, trường tồn với thời gian, cho dù thay đổi từ đường đất sang bê tông, đường vẫn là đường. Nhưng con người sẽ luôn biến mất, bào mòn theo thời gian, cho đến lúc chỉ còn dư ảnh để người khác hồi tưởng, tưởng tượng hoặc hoài niệm trong cuộc sống này.

VatphamPhatgiao.com: Kinh doanh lợi lạc theo lời Phật dạy

VatphamPhatgiao.com: Kinh doanh lợi lạc theo lời Phật dạy
(PLVN) -  Nhu cầu cung thỉnh tôn tượng Chư Phật và Chư Bồ Tát về thờ cúng của các Phật tử ở Việt Nam thúc đẩy ý tưởng thành lập sàn thương mại điện tử VatphamPhatgiao.com nhằm cung cấp các vật phẩm thuộc văn hoá và nghệ thuật Phật giáo, đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhiều người Việt.

Đạo Phật trong trái tim tôi: Cổ vũ đức hiếu sinh, lòng bao dung và trí tuệ Phât giáo

Buổi họp báo phát động cuộc thi đã thu hút sự quan tâm đông đảo của các phóng viên.
(PLVN) - Nói về "Đạo Phật trong trái tim tôi" Trưởng Ban biên tập Cổng Thông tin Phật giáo Việt Nam chia sẻ: Cuộc thi đã gọi mời nơi người viết lòng bao dung, tính nhân văn, đức hiếu sinh của Đạo Phật. Những chất liệu này làm cho cuộc thi trở nên khác biệt, vừa gần gụi gợi mở tâm từ trong cộng đồng người viết, vừa làm cho họ hoàn thiện hơn các căn duyên thiện lành của mình....

Viếng Tổ đình Viên Minh, nơi bậc chân tu hoá đạo

Viếng Tổ đình Viên Minh, nơi bậc chân tu hoá đạo
Thế là một ngày Thu Hà Nội nắng đẹp, gia đình con được về thăm Thầy, thăm Tổ đình Viên Minh. Thật tiếc Chùa vẫn còn đây, hàng cau nghiêng nắng trước sân chùa mà bóng Thầy đã xa khuất, mà Thầy chỉ còn trong ký ức người ở lại...

Một số cách giúp giảm bớt sự nóng tính

Một số cách giúp giảm bớt sự nóng tính
Trong cuộc sống hiện đại bộn bề những lo toan, chúng ta cảm thấy luôn ẩn chứa bao nhiêu điều bức xúc, hay nóng giận mà đôi khi dẫn đến những hành vi tổn thương cho người khác và cho chính bản thân mình.

Sống cho ngày hôm nay

Sống cho ngày hôm nay
Nhớ về quá khứ làm mình vui hay khổ cũng đều không tốt, bởi nó làm mình đánh mất mình của hôm nay, mình sẽ trở nên mất trí, bởi mình có biết gì ở hiện tại đâu?

10 bí quyết hoá giải phiền não trong cuộc sống

10 bí quyết hoá giải phiền não trong cuộc sống
Nỗi buồn hay phiền não là một thuộc tính cảm xúc cơ bản của con người. Hiểu theo từ ngữ Phật học chuyên môn thì buồn chính là não: là cảm xúc man mác, bực dọc, khó chịu… của chúng ta mỗi khi gặp khó khăn, thất bại hay không đạt được những điều như ý muốn trong cuộc sống.

Thư gửi con trai!

Thư gửi con trai!
(PLVN) -  Hôm nay lúc con đang ngồi bên ánh đèn bàn, cặm cụi làm chồng bài tập chất cao như núi của năm cuối cấp. Bố thấy thật đau lòng trước thân hình lọt thỏm trong đống giấy, giống như một con người mắc kẹt trong những bức tường bùa chú dài vô tận.

Mẹ cầu cho con vượt qua ngày tròn

Ảnh minh hoạ.
(PLVN) -  Đầu năm, người Việt có phong tục đi chùa giải hạn, cầu an. Lời thầm thì nguyện cầu đó nhiều người cho là mê tín, nhưng với người tín thì họ vẫn làm. Từ bước chân mùa Xuân đó tôi lại nhớ mẹ tôi.

Sống an nhiên và tùy duyên

Sống an nhiên và tùy duyên
(PLVN) -  Sống an nhiên là trong lòng yên định và tùy duyên là trong tâm không khởi chấp nơi pháp mà tùy pháp để có cách ứng xử cho phù hợp với cuộc sống nhằm đưa tâm mình hòa với cuộc sống xung quanh mà không đánh mất bản tâm chân thật của mình.