Đưa Hải Phòng mạnh về biển, giàu lên từ biển
Nằm bên các cửa sông lớn, ba mặt giáp biển, liền kề bãi cá Long Châu và Bạch Long Vĩ,quần đảo Cát Bà thu hút các thành phần kinh tế từ miền Trung trở ra đến khai thác thuỷ sản ngày một nhiều.
Trước yêu cầu xây dựng Cát Bà thành trung tâm dịch vụ nghề cá phía Bắc, là điểm tựa cho các lực lượng khai thác thủy sản hiệu quả, huyện Cát Hải cần sự giúp đỡ, quan tâm của thành phố và ngành Nông nghiệp-Phát triển nông thôn.
Luẩn quẩn tìm hướng đi
Hiện tại, Cát Bà thu hút lượng lớn tàu thuyền từ các tỉnh Bình Định, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thừa Thiên- Huế, Thanh Hoá… đến khai thác. Song nhiều chủ phương tiện tới ngư trường Cát Hải, Cát Bà, Long Châu làm ăn, lại mang sản phẩm khai thác bán cho các đầu nậu ngay trên biển, hoặc đưa vào thẳng đất liền. Trong khi đó, dịch vụ nghề cá tại Cát Bà có thể hỗ trợ đắc lực cho các phương tiện tới đây làm ăn, nhưng thực tế khó phát triển vì thiếu sức hút đối với các tàu, thuyền đánh cá ngoài khơi vào cập bến tiếp nhiên liệu, nhu yếu phẩm, nước ngọt, nước đá, sửa chữa nhỏ cho các phương tiện sau mỗi chuyến đi biển. Vô hình chung, ngư trường tấp nập tàu thuyền, nhưng Cát Bà dường như vẫn đứng ngoài cuộc. Mặt khác, trong những năm qua, lực lượng lao động nghề cá ở Hải Phòng cũng như Cát Bà liên tục tăng, số tàu thuyền các địa phương khác đến ngư trường vùng biển Cát Bà làm ăn ngày một nhiều. Ngược lại chính người Cát Bà lại bỏ ngỏ tiềm năng khai thác thuỷ sản xa bờ, bởi lượng tàu Cát Bà vươn khơi chỉ đếm trên đầu ngón tay. Bên cạnh đó Việc đầu tư nuôi trồng thuỷ sản và dịch vụ phát triển việc làm cho người dân nhưng thiếu bền vững, chưa tạo ra giá trị kinh tế cao, làm ô nhiễm môi trường biển, các vịnh ở Cát Bà,
Một thời, các đơn vị kinh tế mạnh dạn thuê đất xây dựng cơ sở chế biến như HTX dịch vụ nghề cá số 1 Lập Lễ; công ty TNHH Hải Lợi Hằng, công ty Cát Tường, liên doanh ngọc trai giữa Nhật Bản và công ty chế biến dịch vụ thuỷ sản Trung ương 2… Song đến nay, nhiều đơn vị sản xuất cầm chừng, thậm chí dừng hoạt động, phải bán nhà xưởng. Rõ ràng, mô hình hoạt động cũng như nguồn nguyên liệu cung cấp cho các đơn vị chế biến thiếu ổn định. Chính vì thế, nhiều người làm dịch vụ nghề cá quay sang tổ chức thu mua, nuôi cá lồng bè kết hợp tham quan, dịch vụ ăn uống trên biển và các vịnh. Đây là mô hình mới, bước đầu đa dạng hoá hoạt động dịch vụ thuỷ sản kết hợp dịch vụ du lịch, nhưng chưa thật phù hợp vì những hệ luỵ, tác động xấu đến môi trường biển đảo Cát Bà. Ngư dân Cát Bà đang luẩn quẩn, bởi chưa tìm được hướng đi phù hợp.
Điểm tựa cho nghề cá vươn khơi
Thực hiện Nghị quyết 16 của Ban Thường vụ Thành uỷ khoá 12 về xây dựng và phát triển huyện Cát Hải đến năm 2020 và định hướng xây dựng Cát Bà thành trung tâm dịch vụ nghề cá phía Bắc, huyện Cát Hải đã và đang triển khai các giải pháp nhằm đẩy mạnh hiệu quả hoạt động khai thác, nuôi trồng cũng như dịch vụ thuỷ sản. Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa phản ánh đúng tiềm năng, lợi thế mà quần đảo Cát Bà đang sở hữu.
Với sự quan tâm của Trung ương và thành phố, cảng cá và khu neo đậu được xây dựng tại Tùng Vụng cùng với các thành phần kinh tế khác trên đảo mở mang nhà xưởng sửa chữa cơ khí, cửa hàng cung cấp vật tư, máy thuỷ, nhiên liệu, nhu yếu phẩm, phục vụ đắc lực các phương tiện và lực lượng khai thác thuỷ sản. Với đặc thù tự nhiên, quần đảo Cát Bà còn là nơi trú bão lý tưởng cho các phương tiện. Những lợi thế không phải nơi nào cũng có được, song trước yêu cầu xây dựng Cát Bà thành trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá là thách thức không nhỏ, đòi hỏi huyện Cát Hải cải thiện mạnh mẽ năng lực và hiệu quả của hoạt động đánh bắt, nuôi trồng và dịch vụ thuỷ sản.
Xây dựng Cát Bà trở thành điểm tựa cho nghề cá vươn khơi là mong muốn không chỉ của người dân và chính quyền huyện Cát Hải, mà còn là mục tiêu chung của thành phố. Trên cơ sở quy hoạch tổng thể được phê duyệt, huyện và thành phố xây dựng mới cũng như hiện đại hoá hệ thống hậu cần nghề cá như cụm cầu, bến cảng; khu neo đậu tàu thuyền tránh, trú bão. Mặt khác, việc đa dạng các cơ sở chế biến thuỷ sản để nâng cao giá trị sản phẩm thuỷ sản, giải quyết lao động và đóng góp nhiều hơn vào ngân sách cũng là hướng đi phù hợp cho Cát Bà trong bối cảnh kinh tế thành phố và đất nước đang đứng trước những khó khăn, thử thách. Bên cạnh đó, việc nâng cao kỹ năng cho lao động nghề cá, mở rộng liên kết, hợp tác với các địa phương, giúp ngư dân thật sự chuyên nghiệp hoá và bám nghề lâu dài. Thành phố, ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn giúp huyện đảo rà soát, xây dựng hệ thống các chính sách hỗ trợ hoạt động nghề cá trên biển đảo, chuyển đổi khai thác thuỷ sản ven bờ, ngư dân khai thác thuỷ sản xa bờ, phát triển nuôi trồng thuỷ sản trên biển; hỗ trợ các ngành nghề chế biến, sản phẩm khai thác biển; tăng cường dịch vụ trên biển và hỗ trợ rủi ro khi gặp thiên tai, góp phần để Cát Hải, Hải Phòng mạnh về biển, giàu lên từ biển trong những năm tới theo tinh thần chỉ đạo của Đảng về chiến lược phát triển biển Việt Nam đến năm 2020.
Anh Tú- Văn Lượng