Dự thảo quy định mới về quản lý hoạt động xe ôm: Những ý kiến trái chiều

Bắt buộc hay tự nguyện ?

Anh Nguyễn Văn Bình –công nhân một đơn vị xây dựng vừa nghỉ chế độ theo Nghị định 41, sẵn có xe máy vốn trước đây là phương tiện đi làm, nay chuyển sang nghề xe ôm để có thêm tiền phụ giúp vợ con. Nghe đài báo nói nhiều về quy định mới, anh ngán ngẩm: theo dự thảo, những người muốn hành nghề xe ôm phải làm đơn xin phép kinh doanh vận tải hành khách gửi cơ quan chức năng. Đối với người có hộ khẩu thường trú, thời hạn hiệu lực của đơn được xác nhận là một năm, người có giấy tạm trú, thời hạn hiệu lực phụ thuộc vào thời hạn tạm trú, tối đa không quá một năm.

Nhưng làm sao cơ quan chức năng có thể cấp phép kinh doanh đối với nghề xe ôm, vốn coi là nghề tự do nhất trong các loại nghề? Thực tế, việc cấp giấy phép kinh doanh cho bất cứ ngành nghề nào đều do Sở Kế hoạch -Đầu tư cấp, nay dự thảo lại giao cho Sở Giao thông-Vận tải – đầu mối chuyên cấp giấy phép vận tải cho các tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh vận tải? Trong khi Luật Giao thông đường bộ sửa đổi năm 2008 không bắt buộc điều này. Mặt khác, dự thảo quy định lái xe ôm phải hoạt động thành các tổ nhóm, HTX hoặc theo doanh nghiệp, trong khi ngay cả việc kinh doanh vận tải bằng ô-tô vẫn tồn tại loại hình vận tải cá thể, hộ gia đình.

Anh Phạm Văn Quý, lái xe ôm thuộc tổ dịch vụ xe ôm bến xe Lạc Long cho biết: tổ dịch vụ thành lập trên cơ sở tự nguyện chứ không bắt buộc, Công an phường Minh Khai và bến xe Lạc Long hướng dẫn chúng tôi chấp hành luật pháp nơi công cộng, thực hiện văn minh trong phục vụ khách như: ai đến trước được bố trí chở khách đi trước, giá cả theo thỏa thuận, không bắt chẹt khách và không tranh giành khách trong bến xe. Lái xe ôm ở đây có phù hiệu để nâng cao trách nhiệm với khách, nếu lái xe ôm nào có thái dộ không tốt, khách phản ảnh đến tổ dịch vụ xe ôm bến Lạc Long, lập tức bị anh em tẩy chay. Chính vì vậy, việc quy định lái xe ôm phải theo tổ chức là rất khó. Trên thực tế, chỉ có thể hướng dẫn cánh xe ôm giúp nhau làm ăn, canh chừng kẻ gian, hỗ trợ nhau khi gặp đối tượng xấu, bảo ban nhau, để xe đúng quy định và nhường nhịn nhau.

Nhưng cũng có ý kiến khác cho rằng: Việc cấp phép hành nghề xe ôm là cần thiết bởi, nếu ai vi phạm pháp luật sẽ không được hành nghề và bị tước giấy phép kinh doanh vận tải xe ôm, góp phần giữ gìn trật tự an toàn giao thông, văn minh đô thị. Việc lái xe ôm phải có đơn xin hành nghề khi có hộ khẩu, giấy tạm trú là để quản lý tốt các đối tượng trong nghề tự do này. Họ là những người lao động vất vả, nay đây mai đó, chỗ nào có nhiều nhu cầu đi lại thì phục vụ theo kiểu tự phát. Không ít trong số này có khi là nạn nhân của các vụ cướp xe, giết người do kẻ xấu giả danh khách đi xe ôm thực hiện.

Có nên áp đặt khung giá?

Một cán bộ Sở Giao thông- Vận tải Hải Phòng cho rằng: Dự thảo lần này đưa ra gần như sao y bản chính của Thông tư số 03 do Bộ GTVT ban hành năm 2002, nhưng không khả thi và mang tính chất như một giấy phép con nên bị hủy bỏ. Dự thảo lần này quy định giá xe ôm, nghe ra kỳ cục, vì các bác xe ôm lấy đâu ra vé. Xe ôm phục vụ khách đi lại theo nhu cầu, vì vậy quãng đường ngắn dài tùy thuộc yêu cầu của khách đi xe thì vé nào thể hiện hết các mức giá được? Trong thực tế, mỗi khi đi xe ôm, ai cũng mặc cả bằng miệng và thỏa thuận từ hai bên, nếu giá cao, khách có quyền từ chối và chọn xe khác giá hợp lý hơn. Theo Pháp lệnh Giá, ngay cả dịch vụ vận tải ô tô kinh doanh chuyên nghiệp cũng không quy định giá trần. Kinh doanh xe buýt là một ví dụ, hãng xe tự cảm thấy giá hợp lý thì áp dụng miễn là khách chấp nhận và họ cũng chỉ phải thông báo với ngành tài chính và cơ quan thuế để theo dõi khi tính thuế kinh doanh và thu nhập doanh nghiệp.

Rõ ràng, kinh doanh dịch vụ xe ôm là nghề khó có thể áp đặt quản lý.  Phần lớn những người làm nghề xe ôm không còn nghề kiếm sống nào khác, hoặc các công nhân nghỉ việc hưởng lương 70%, công nhân, người lao động tự do có mức thu nhập thấp tranh thủ kiếm thêm để cải thiện cuộc sống. Như vậy, việc đánh thuế nghề xe ôm cũng là việc xa vời do đặc thù nghề nay đây, mai đó. Có người khi chở khách thì là xe ôm, khi đi trên đường một mình, thậm chí chở khách nhưng họ nói chở người nhà!. Cơ quan chức năng liệu có đủ lực lượng để kiểm soát họ trên khắp hang cùng ngõ hẻm, bến tàu bến xe, ngã ba, ngã tư ?             

                                                                                             Anh Tú