Dự thảo Luật Ban hành QĐHC: Hạn chế ủy quyền cho nhiều cấp trung gian

(PLO) - Bộ Tư pháp cho biết, hiện nay còn tồn tại việc ủy quyền thiếu nguyên tắc, tuỳ tiện dẫn đến tình trạng không rõ giới hạn của ủy quyền, không rõ trách nhiệm của từng cấp, cơ quan, chủ thể. Dự thảo Luật Ban hành quyết định hành chính sẽ có những quy định khắc phục tình trạng này.
Người ủy quyền không thể "đùn đẩy" trách nhiệm cho người được người ủy quyền Người ủy quyền không thể "đùn đẩy" trách nhiệm cho người được người ủy quyền

Hoạt động hành chính còn “thiếu sự minh bạch”

Theo Bộ Tư pháp, trong hoạt động lập pháp, lập quy cũng như hoạt động quản lý điều hành của các cơ quan hành chính còn có những bất cập trong việc phân công, phân nhiệm, ủy quyền ban hành văn bản và ủy quyền thực hiện các nhiệm vụ pháp luật quy định, cụ thể là việc ủy quyền thiếu nguyên tắc, tuỳ tiện dẫn đến tình trạng không rõ giới hạn của ủy quyền, không rõ trách nhiệm của từng cấp, cơ quan, chủ thể. 

Trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vẫn chưa có một văn bản nào quy định về nguyên tắc ủy quyền, điều kiện ủy quyền, chủ thể được ủy quyền, chủ thể được thực hiện quyền, trách nhiệm của người được ủy quyền và người ủy quyền, hậu quả pháp lý của việc ủy quyền…  

Có một thực tế là nhiều nhiệm vụ được giao cho một cơ quan, một chủ thể nhất định, nhưng cơ quan này lại ủy quyền cho cơ quan tiếp theo, chủ thể được ủy quyền tiếp tục ủy quyền lại cho chủ thể khác… dẫn đến hoạt động hành chính rườm rà, trái pháp luật, thiếu sự minh bạch. Việc xác định trách nhiệm theo đó cũng khó thực hiện; tính kỷ cương của hoạt động hành chính, của pháp luật vì thế cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. 

Quá trình xây dựng Dự thảo Luật, Bộ Tư pháp cho biết, đa số các ý kiến đều nhất trí về sự cần thiết phải quy định về chế định ủy quyền tại Dự thảo Luật này, tuy nhiên, hiện vẫn còn 2 luồng ý kiến khác nhau về vấn đề này. 

Loại ý kiến thứ nhất cho rằng, người ủy quyền chỉ được ủy quyền cho cấp phó hoặc cấp dưới trực tiếp, người được ủy quyền không được ủy quyền lại và trong mọi trường hợp thì người ủy quyền chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định hành chính do người được ủy quyền ban hành, trừ trường hợp người được ủy quyền vượt quá phạm vi ủy quyền.

Việc quy định như vậy là nhằm tránh việc ủy quyền cho nhiều cấp trung gian khác nhau dẫn đến làm giảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động ủy quyền. Đồng thời, Dự thảo Luật cũng quy định rõ người được ủy quyền không được ủy quyền lại để tránh việc ủy quyền lại, ủy quyền tùy tiện như hiện nay. 

Tuy nhiên, loại ý kiến thứ hai cho rằng Luật cần quy định về chế định ủy quyền theo hướng phân biệt ủy quyền về thẩm quyền và ủy quyền ký để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan đối với hai trường hợp ủy quyền này. 

Trong đó, việc ủy quyền thẩm quyền là ủy quyền cho cấp dưới, cấp phó về một mảng công việc nhất định có tính chất thường xuyên, ổn định và bằng văn bản quy định, phân công rõ ràng (việc ủy quyền này đương nhiên dẫn đến việc ủy quyền ban hành quyết định hành chính). Còn việc ủy quyền ký là ủy quyền cho cấp phó hoặc cho cấp dưới trực tiếp về việc ký ban hành quyết định hành chính theo vụ việc và không thường xuyên.

Ủy quyền không dẫn đến việc thoái thác trách nhiệm 

Bộ Tư pháp cho rằng, việc xác định trách nhiệm pháp lý thuộc về người ủy quyền là vì pháp luật đã quy định trao cho ai thẩm quyền thì người đó phải có trách nhiệm về việc thực hiện thẩm quyền/nhiệm vụ mà pháp luật quy định. Trường hợp không đủ khả năng thực hiện (do vắng mặt vì lý do khách quan hoặc do điều kiện, khả năng thực tế không thể đảm nhận được nhiệm vụ) thì mới ủy quyền. 

Tuy nhiên, việc ủy quyền không dẫn đến việc thoái thác trách nhiệm của người ủy quyền. Trong trường hợp có thiệt hại thì đối tượng thi hành quyết định hành chính hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu người ủy quyền phải bồi thường thiệt hại. 

Trong thực tế, khi có thiệt hại xảy ra, cơ quan, tổ chức, cá nhân không xác định được đối tượng bị khiếu nại, khiếu kiện và có trách nhiệm bồi thường, dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm của người ủy quyền và người được ủy quyền. 

Vì vậy, cần xác định trách nhiệm của người ủy quyền trong mọi trường hợp đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định hành chính do người được ủy quyền ban hành, trừ trường hợp người được ủy quyền vượt quá phạm vi ủy quyền; đồng thời người được ủy quyền phải chịu trách nhiệm trước người ủy quyền và trước pháp luật về hành vi của mình trong trường hợp trái pháp luật.

Hơn nữa, xác định trách nhiệm của người ủy quyền, người được ủy quyền như vậy cũng bảo đảm thống nhất với quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước: “Trường hợp có sự ủy quyền hoặc ủy thác thực hiện công vụ thì cơ quan ủy quyền hoặc cơ quan ủy thác là cơ quan có trách nhiệm bồi thường”. Do đó, Dự thảo được thể hiện theo quan điểm thứ nhất và đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi.

Hà Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án
(PLVN) -Để giải quyết dứt điểm các vụ, việc phức tạp, từng bước hạn chế tình trạng án tồn đọng, các cơ quan THADS đã triển khai quyết liệt các giải pháp, trong đó công tác vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Nở rộ các cuộc thi tuyên truyền pháp luật

Đồng chí Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Bình, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi trao giải Nhất cho thí sinh Đặng Lê Thuỳ Trang, Chi bộ TT Đấu giá Tài sản nhà nước.
(PLVN) -Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, nhằm không để công tác tuyên truyền pháp luật bị gián đoạn, ngành Tư pháp các địa phương đã đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến.

“Khắc tinh” của tội phạm đất Cảng

 Đại tá Cường hỏi cung một đối tượng bị bắt .
(PLVN) - Giang hồ đất Cảng có tiếng phức tạp bậc nhất cả nước, nhưng khi nghe tên Đại tá Nguyễn Đức Cường, Trưởng Phòng Hồ sơ Công an Hải Phòng (từng là Phó phòng Cảnh sát Kinh tế, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Trưởng Công an quận Hồng Bàng), đều “ngại ngần”. Từ 2009 đến nay, Đại tá Cường đã tham gia chỉ huy, điều tra, bắt giữ hàng ngàn vụ án và đối tượng…

Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự Nghệ An: Bí quyết thành công từ lời dạy của Bác về “dân vận khéo”

Ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục THADS Nghệ An.
(PLVN) - Nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, “chúng ta phải thật thà thừa nhận rằng kinh nghiệm chúng ta còn ít, tài năng chúng ta còn kém, mà công việc thì nhiều”, muốn được nhân dân ủng hộ thì phải thực hiện tốt công tác dân vận… ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An đã phát huy tinh thần đoàn kết, sức mạnh tập thể để tìm ra các khâu đột phá, trong đó khâu đột phá đầu tiên mang tính quyết định là làm tốt công tác dân vận.

Nguyên Vụ trưởng vụ Pháp luật quốc tế (Bộ Tư pháp) Hoàng Phước Hiệp: Tự hào được làm “luật sư công của Chính phủ”

Ông Hoàng Phước Hiệp là một trong những người tham gia phái đoàn Việt Nam tham dự các cuộc đàm phán đa phương về việc Việt Nam gia nhập WTO. (Trong ảnh: Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy và Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển trao đổi văn kiện Nghị định thư gia nhập WTO của Việt Nam)
(PLVN) - Những vụ tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài với Chính phủ Việt Nam, theo ông Hiệp, không thể mời luật sư tư được, bởi còn liên quan đến bí mật nhà nước. Thông lệ quốc tế gọi những người tham gia giải quyết tranh chấp kiểu này là luật sư công và ông Hiệp rất tự hào khi gánh trên vai nhiệm vụ của một “luật sư công”.

Đánh giá kết quả thực hiện Dự án Hỗ trợ Học viện Tư pháp Lào

Đánh giá kết quả thực hiện Dự án Hỗ trợ Học viện Tư pháp Lào
(PLVN) -Được sự đồng ý của Lãnh đạo hai Bộ Tư pháp Việt Nam và Lào, vừa qua, Ban Quản lý Dự án hai Bên đã tổ chức Hội nghị trực tuyến đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch hoạt động năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, thống nhất triển khai kế hoạch hoạt động 6 tháng cuối năm.