Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Phân cấp, phân quyền tối đa, tăng cường công tác hậu kiểm

Ông Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) đánh giá, Luật ATTP 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn thi hành còn có một số điểm chưa thống nhất.

Luật hiện hành chưa giao thẩm quyền cho Chính phủ quy định tạm dừng thủ tục hành chính khi có vi phạm; chưa giao Chính phủ quy định cụ thể và điều kiện, hồ sơ, trình tự thủ tục chỉ định hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng của cơ sở kiểm nghiệm do Nhà nước chỉ định, cơ sở kiểm nghiệm kiểm chứng; chưa hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về quản lý sản phẩm, cơ sở sản xuất thực phẩm; chưa quy định về quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân đứng tên công bố sản phẩm, đăng ký lưu hành. Đồng thời, chưa quy định tổ chức, cá nhân phải kiểm nghiệm chỉ tiêu về chất lượng (bên cạnh các tiêu chí an toàn) của sản phẩm khi thực hiện đăng ký lưu hành thực phẩm, công bố tiêu chuẩn áp dụng…

Để bảo đảm đáp ứng quản lý chặt chẽ về chất lượng thực phẩm, cần có chính sách về hệ thống kiểm soát chất lượng. Từ quy trình sản xuất đến lưu thông, phân phối sản phẩm cũng phải bổ sung nhằm nâng cao hệ thống thử nghiệm, đồng thời xem xét quy trình và đưa ra kết luận sản phẩm đạt hay kém chất lượng. Việc thực hiện thu hồi sản phẩm kém chất lượng cần thực hiện một cách nhanh và kịp thời.

Dự thảo Luật ATTP sửa đổi gồm một số nhóm chính sách lớn: Tăng cường quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; phân quyền quản lý nhà nước về ATTP ở Trung ương và phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP tại địa phương; kiểm soát các sản phẩm thực phẩm (SPTP) đã qua chế biến bao gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại; kiểm soát các lô hàng thực phẩm khi nhập khẩu vào Việt Nam theo hướng dựa trên nguy cơ của từng loại và lịch sử tuân thủ pháp luật của DN; kiểm soát chặt các chất đưa vào sản xuất, chế biến SPTP có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng thành các chất nguy hại.

Đại diện Cục ATTP cho biết một số điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, như giao quyền và trách nhiệm của UBND tỉnh trong tổ chức một cơ quan đầu mối để thực hiện hiệu quả công tác ATTP trên địa bàn, theo hướng tất cả các thủ tục hành chính sẽ được phân cấp, phân quyền một cách tối đa để địa phương thực thi trách nhiệm được giao.

Dự thảo Luật sửa đổi cũng có một chương về công tác hậu kiểm. "Công tác hậu kiểm hết sức quan trọng, là mô hình mà các nước đang áp dụng rất nhiều theo mô hình FDA Hoa Kỳ. Hiện, công tác hậu kiểm đang được quy định ở các điều khoản khác nhau của các văn bản pháp luật, nên dự thảo Luật sửa đổi hệ thống hóa trong một chương", ông Thịnh cho biết.

Với những sản phẩm xuất khẩu ở Việt Nam (chiếm tỷ trọng cao, với hơn 65 tỷ USD) tập trung ở lĩnh vực nông nghiệp, dự thảo Luật sửa đổi đã đưa vào nội dung tăng cường vai trò trách nhiệm của Bộ NN&MT, Bộ Công Thương trong vấn đề kiểm soát đầu vào chuỗi cung ứng thực phẩm; gồm thuốc bảo vệ thực vật, các tồn dư trong nước, thức ăn, phân bón và trong động thực vật cũng như trong quá trình sơ chế, chế biến trước khi đưa vào chuỗi cung ứng thực phẩm. Cục ATTP đang xây dựng các chỉ số để giám sát vấn đề đầu vào của lĩnh vực nông nghiệp và công thương.

Hiện Bộ Y tế đang lấy ý kiến đóng góp của các Bộ, ngành, đơn vị để hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật ATTP sửa đổi, sớm trình Chính phủ.