Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con: Mang lại hạnh phúc làm mẹ cho phụ nữ có H

Theo bác sĩ Đỗ Thu Thuỷ, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, năm 2009, trong số hơn 39 nghìn trường hợp sản phụ đến sinh tại bệnh viện chỉ có khoảng 7 nghìn sản phụ chấp nhận làm xét nghiệm HIV, trong số này 199 trường hợp có kết quả dương tính

 Mẹ nhiễm HIV có thể sinh con khoẻ mạnh

Theo bác sĩ Đỗ Thu Thuỷ, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, năm 2009, trong số hơn 39 nghìn trường hợp sản phụ đến sinh tại bệnh viện chỉ có khoảng 7 nghìn sản phụ chấp nhận làm xét nghiệm HIV, trong số này 199 trường hợp có kết quả dương tính. Điều đó cho thấy nhận thức của nhiều người về vấn đề này còn hạn chế. Nếu xét nghiệm, phát hiện kịp thời người mẹ có HIV, có phương án điều trị dự phòng, phần nào sẽ hạn chế tỷ lệ trẻ lây nhiễm HIV từ mẹ. Với sự can thiệp của y học hiện đại những người mẹ nhiễm HIV vẫn có thể sinh con an toàn…

Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Lê Thu Cúc cho biết:  “Không tốn kém cũng không mất nhiều thời gian, chỉ cần đến để được tư vấn, can thiệp, một cuộc đời sẽ được cứu sống. Nhưng không phải người mẹ nào nhiễm HIV cũng thực hiện được việc này. Số đông sản phụ biết mình bị nhiễm HIV khi mang thai nhưng do tâm lý mặc cảm, sợ bị kỳ thị nên thay vì đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn điều trị dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con, họ chờ đến khi sắp sinh mới làm xét nghiệm thì đã quá muộn”. Hội phụ nữ có sáng kiến thành lập Liên minh CLB Đồng cảm với hơn 12 nghìn thành viên đến từ các CLB phụ nữ trẻ, những người tin yêu cuộc sống, mẹ và vợ, điều trị ARV, gia đình trẻ phòng, chống HIV, trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV…. Qua các buổi sinh hoạt CLB, giao lưu, tọa đàm, chị em có thêm kiến thức về HIV, chăm sóc người có HIV, dự phòng lây truyền từ mẹ sang con, không phân biệt kỳ thị với người có H… Những phụ nữ có thai được tư vấn, chuyển gửi hồ sơ đến các cơ sở dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con trên địa bàn thành phố. Tại các cơ sở này, chị em được tư vấn, xét nghiệm miễn phí, phát hiện sớm tình trạng HIV cho phụ nữ mang thai…

Tăng cường truyền thông

Hiện nay, lây truyền HIV qua đường tình dục khác giới là con đường chủ yếu, phụ nữ và trẻ em là đối tượng chịu hậu quả lớn nhất của đại dịch AIDS. Tỷ lệ bị bệnh AIDS ở trẻ em là 30%, số trẻ mồ côi dưới 10 tuổi do bố mẹ chết vì AIDS ngày càng tăng, gây hậu quả nặng nề đối với xã hội. Để giảm khả năng lây truyền HIV từ mẹ sang con, việc triển khai chương trình dự phòng lây truyền từ mẹ sang con với các dịch vụ tư vấn, xét nghiệm cho người mẹ, dùng thuốc điều trị dự phòng cho bà mẹ mang thai, khuyến cáo thay thế sữa mẹ cho trẻ em trong vòng 6 tháng đầu, chăm sóc, xét nghiệm và theo dõi điều trị cho trẻ sau sinh…là điều cần thiết. Những phụ nữ mang thai cần đi khám thai định kỳ, ngay khi được chẩn đoán có thai nên tự nguyện thử máu để phát hiện sớm trường hợp nhiễm HIV. Nếu được phát hiện nhiễm HIV, phụ nữ mang thai sẽ được tham vấn tích cực nên bỏ thai hay để sinh. Trong trường hợp để sinh, người mang thai sẽ được chuyển đến các bệnh viện phụ sản lớn (có đủ điều kiện thuốc men, các phương tiện, dụng cụ y tế theo dõi định kỳ để phòng lây nhiễm cho con).

Ước tính mỗi năm Việt Nam có khoảng 5-7 nghìn phụ nữ mang thai nhiễm HIV sinh con. Nếu điều trị dự phòng tốt, mỗi năm số trẻ lây nhiễm HIV từ mẹ sẽ giảm còn 600. Nếu không được dự phòng, ước tính mỗi năm có khoảng 1800-2000 trẻ bị nhiễm HIV.


 

Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Lê Thu Cúc, giải pháp hạn chế tới mức thấp nhất tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con là đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của những người trong độ tuổi sinh đẻ về khả năng lây truyền HIV từ mẹ sang con; tư vấn về HIV/AIDS trước khi kết hôn cho cả nam và nữ, nhất là với phụ nữ mang thai tr­ước khi sinh để họ tự nguyện xét nghiệm HIV; điều trị dự phòng cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV và tư vấn về các biện pháp nuôi con cho bà mẹ nhiễm H; xây dựng, nhân rộng mô hình CLB phụ nữ phòng, chống HIV.../.

 Thanh Thủy