Du lịch TP HCM trước bài toán tăng chất lượng và giá trị

Tăng khách nhưng phải giữ được giá trị

Riêng kỳ nghỉ lễ 2/9, TP HCM đón 1,71 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch ước 4.900 tỷ đồng, tăng hơn 18% so với kỳ nghỉ lễ năm 2025, theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Những con số này cho thấy sức hút của thị trường, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy phát triển dựa nhiều vào số lượng sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng.

Trong không gian phát triển mới, TP HCM có điều kiện kết nối ba lớp tài nguyên gồm đô thị di sản và sáng tạo, công nghiệp và đô thị dịch vụ, biển đảo. Theo Sở Du lịch TP HCM, thay vì chỉ tạo thêm sản phẩm, Thành phố hướng tới tổ chức lại các nguồn lực hiện có thành những chuỗi trải nghiệm liền mạch, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu.

Theo định hướng này, lõi Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm được xác định là khu vực cửa ngõ, tập trung các hoạt động hội nghị, mua sắm, ẩm thực, y tế và giải trí ban đêm. Các tuyến sông Sài Gòn, Đồng Nai, Nhà Bè, Soài Rạp, Thị Vải được xem là trục kết nối, trong khi dải Cần Giờ - Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm - Côn Đảo là điểm cuối của hành trình.

Các chuỗi trải nghiệm được đặt trọng tâm gồm đô thị - sông - biển, kết hợp MICE với mua sắm, ẩm thực và kinh tế đêm, cùng du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe gắn với nghỉ dưỡng. Đây cũng là cơ sở để ngành du lịch hướng tới những nhóm khách có khả năng tạo giá trị cao hơn, như khách chi tiêu cao, khách lưu trú dài ngày, khách MICE, khách du lịch y tế và khách tàu biển.

Để xây dựng sản phẩm sát nhu cầu, Sở Du lịch dự kiến nghiên cứu mức chi tiêu, thời gian lưu trú và mức độ hài lòng của từng nhóm khách, cung cấp dữ liệu cho doanh nghiệp. Mỗi phường, xã, đặc khu cũng được định hướng xây dựng ít nhất một sản phẩm du lịch đặc thù, tạo thêm nguồn nguyên liệu để doanh nghiệp lữ hành thiết kế tuyến và chuỗi trải nghiệm.

Gỡ điểm nghẽn để nâng sức cạnh tranh

Để chuyển từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về giá trị, một trong những vấn đề là hạ tầng phục vụ các phân khúc khách chi tiêu cao. TP HCM định hướng phát triển khách sạn cao cấp, trung tâm hội nghị có sức chứa tối thiểu 5.000 người, trung tâm triển lãm quốc tế quy mô 60.000 - 80.000 m² sàn trong nhà, cảng tàu khách du lịch quốc tế và bến du thuyền. Các nhu cầu này đã được Sở Du lịch chuyển đến cơ quan lập Quy hoạch tổng thể Thành phố để nghiên cứu tích hợp.

Ở góc độ thể chế, một số mô hình đã xuất hiện trong thực tế nhưng chưa có khung quản lý đầy đủ, như kinh tế đêm, kinh tế ven sông, mô hình hoạt động 24/7, kinh tế chia sẻ và các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới. Thành phố định hướng nghiên cứu, đề xuất các vấn đề cần thí điểm có kiểm soát, trong đó có mô hình trung tâm du lịch - giải trí - thương mại hoạt động 24/7 và cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng cho khách du lịch tại các trung tâm thương mại, điểm mua sắm đủ điều kiện.

Việc thu hút đầu tư tại những điểm đến có giá trị sinh thái đặc biệt như Cần Giờ và Côn Đảo cũng được đặt ra. Cùng với đó là yêu cầu liên kết giữa du lịch với hàng không, giao thông, văn hóa, y tế và công thương, nhằm hình thành các sản phẩm và điểm đến có sức cạnh tranh.

Cạnh đó, dữ liệu được xem là một công cụ để thay đổi cách quản trị. Ngành du lịch định hướng từng bước kết nối dữ liệu từ cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành và điểm tham quan để phân tích dòng khách, nhu cầu và hành vi tiêu dùng; đồng thời ứng dụng AI và các công cụ dự báo trong xúc tiến, lựa chọn thị trường và phát triển sản phẩm.

Đến hết năm 2028, ngành du lịch TP HCM phấn đấu hoàn thành cơ sở dữ liệu du lịch kết nối với cơ sở dữ liệu và nền tảng số du lịch quốc gia, đồng thời số hóa 100% dữ liệu tài nguyên và điểm đến. Các giải pháp số như bản đồ du lịch tương tác, 3D/360 độ, trợ lý ảo đa ngôn ngữ, mã QR và thuyết minh tự động được định hướng phục vụ việc tra cứu thông tin và xây dựng hành trình của du khách.

Khi thước đo phát triển chuyển từ số lượng sang chất lượng, Thành phố cũng hướng tới đánh giá hiệu quả qua thời gian lưu trú bình quân, mức chi tiêu theo từng phân khúc và mức độ hài lòng của du khách, bên cạnh các chỉ tiêu về năng lực điểm đến và phát triển bền vững.

Đến năm 2030, TP HCM đặt mục tiêu tổng thu từ khách du lịch đạt 684.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 25 tỷ USD, đóng góp 12% GRDP của Thành phố. Khi đó, thước đo của ngành không chỉ là có bao nhiêu du khách đến, mà còn nằm ở thời gian họ ở lại, mức chi tiêu và giá trị tạo ra cho nền kinh tế Thành phố.