Du lịch Hải Phòng chưa có bước đột phá

Sức hút không cao

Đại biểu cử tri hội viên Câu lạc bộ Bạch Đằng cho rằng, số liệu này chưa mấy thuyết phục bởi chưa làm rõ doanh thu từ du lịch có tăng tương ứng với lượng khách. 

Nhiều cử tri phản ánh du khách đến Hải Phòng thường chỉ lưu trú  nhiều nhất một ngày, còn phần lớn dừng lại vài tiếng tham quan một số điểm rồi lên xe đi Quảng Ninh hoặc về Hà Nội. Có thể điểm trên đầu ngón tay một vài “thắng cảnh” ở Hải Phòng mà các công ty lữ hành thường đưa khách đến. Đó là dải vườn hoa trung tâm, quán hoa, chùa Hàng, khu du lịch Đồ Sơn, khu du lịch suối nước khoáng nóng Tiên Lãng. Song, cảnh quan dải vườn hoa trung tâm quá giản đơn. Những ki-ốt kinh doanh các sản phẩm thủ công mỹ nghệ  bày biện bè phè gây mất mỹ quan đô thị. Vẫn còn tình trạng người ăn mày, ăn xin, bán hàng rong bám riết chèo kéo khách du lịch hoặc những hình ảnh không đẹp mắt như người ngủ trên ghế đá giữa ban ngày, ngang nhiên xả “nỗi buồn”...

Du khách tham quan chùa Hàng sau 16 giờ thường gặp cảnh tắc đường, “tiến không được mà lùi chẳng xong” và cũng chỉ được sử dụng loại xe ô-tô 12 chỗ ngồi. Các loại xe ô-tô lớn hơn phải dừng từ ngã tư Cột Đèn, sau đó du khách đi bộ vào. Chỉ những du khách nhiệt tình mới quá bộ vào vãn cảnh chùa, còn đa phần lắc đầu, bỏ qua di tích lịch sử danh tiếng này. Du khách rất thích dạo quanh thành phố bằng xe xích lô, nhưng hiện loại phương tiện này bị cấm lưu hành trên các đường phố từ 5 đến 21 giờ.

Một doanh nghiệp làm du lịch lữ hành cho biết, dẫn khách đến khu du lịch suối nước khoáng nóng Tiên Lãng lại thấy buồn. Lợi thế thiên nhiên ban tặng lớn như vậy, nhưng cơ sở hạ tầng tại khu vực này chưa đáp ứng yêu cầu. Thái độ phục vụ của các nhân viên chưa chuyên nghiệp, thiếu hẳn nụ cười thân thiện với du khách. Thời kỳ đầu, nhiều khách du lịch háo hức đến địa danh này, nhưng phần lớn chỉ đến một lần cho biết. 

Khu du lịch Đồ Sơn thể hiện tính mùa vụ rất rõ. Hầu hết các hoạt động  tại đây diễn ra trong khoảng từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 9 hằng năm. Những tháng còn lại, các khách sạn, nhà hàng gần như đóng cửa, hoặc hoạt động cầm chừng. Với đầu tư lớn của thành phố, cảnh quan khu du lịch Đồ Sơn ngày càng trở nên phong quang, sạch đẹp; nhiều sự kiện văn hóa lớn được tổ chức tại khu vực này như thi hoa hậu biển, chọi trâu du lịch, trại sáng tác điêu khắc...nhưng xem ra vẫn chưa thực sự hấp dẫn du khách. Ban ngày, du khách có thể tắm biển, thưởng thức các món hải sản. Nhưng khi màn đêm xuống, du khách chẳng biết đi đâu, vui chơi ở chỗ nào. Vì vậy, thực tế Đồ Sơn khó có thể níu kéo, giữ chân du khách đến ngày thứ hai.

Quản lý nhà nước yếu kém

Hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 8 doanh nghiệp lữ hành quốc tế đăng ký hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực du lịch dịch vụ. Nhưng thực tế số doanh nghiệp trên địa bàn thành phố tham gia các hoạt động tua tuyến lên tới hàng trăm. Phần lớn số này không đăng ký kinh doanh. Vì vậy xảy ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp hoạt động có giấy phép kinh doanh với những doanh nghiệp hoạt động “chui”. Hoặc một số chỉ đăng ký kinh doanh lữ hành nội địa để không phải ký quỹ, nhưng thực tế, hoạt động cả lữ hành quốc tế. Hơn nữa, những doanh nghiệp hoạt động “chui” có thể sử dụng nhà riêng làm văn phòng, điện thoại gia đình, thậm chí tìm cách giảm bớt các chi phí như không mua bảo hiểm, ghép phòng, cắt tiền ăn của khách hoặc giám đốc công ty trực tiếp kiêm  hướng dẫn viên nên có thể hạ giá tua xuống mức tối đa. Do đó những doanh nghiệp làm nghiêm túc khó có thể cạnh tranh. Hiệp hội doanh nghiệp du lịch Hải Phòng ra đời hơn một năm nay, nhưng hoạt động  mờ nhạt, chưa thể hiện rõ vai trò nâng cao tính cộng đồng, khuyến khích hoạt động cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này rất cần sự hỗ trợ của thành phố về mở rộng quảng bá, xúc tiến du lịch thông qua việc tham gia các hội chợ du lịch chuyên ngành lớn trong nước và quốc tế. Nhưng thời gian qua, vấn đề này chưa được thành phố quan tâm đúng mức. Hầu hết các hội chợ du lịch chuyên ngành trong nước, thành phố và ngành du lịch không tham gia nên các doanh nghiệp cũng khó có cơ hội góp mặt. Bởi nếu muốn phải tự lo mọi việc từ A đến Z. Theo phản ánh của một số doanh nghiệp hoạt động kinh doanh lữ hành, thành phố chưa quan tâm tới việc hỗ trợ xúc tiến, quảng bá du lịch hoặc việc xúc tiến quảng bá chưa thực chất. Việc này mới chỉ dừng ở chỗ vào các dịp khai trương mùa du lịch, thành phố vận động các doanh nghiệp góp tiền hoặc phòng nghỉ để phục vụ công tác xúc tiến, quảng bá du lịch. Trong khi, đây cũng là thời gian du khách đến Hải Phòng tăng đột biến. Do đó, doanh nghiệp thường chịu sức ép lớn nếu thành phố trưng dụng nhiều phòng nghỉ. Điều cần quan tâm là sau cổ phần hóa, chất lượng một số khách sạn như Thương mại, Hồng Bàng chậm được cải thiện. Khách sạn Hữu Nghị được coi là khách sạn nhà nước 4 sao sang trọng nhất ở Hải Phòng đang bị Tổng cục Du lịch “treo” vì cơ sở hạ tầng không đáp ứng các tiêu chí 4 sao.  Theo một số doanh nghiệp lữ hành,  khai thác 40% công suất phòng nghỉ, mới có cơ hội hòa vốn, thấp hơn mức này, chắc chắn sẽ lỗ.

Một số giải pháp cần quan tâm

Hoàng Dũng