Dự án “tỷ đô” của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: “Mưu hèn, kế bẩn” ức hiếp cả người chết

Khu mộ bị “dựng tường thành” xung quanh biến thành cái rốn nước mỗi khi mưa xuống.
Khu mộ bị “dựng tường thành” xung quanh biến thành cái rốn nước mỗi khi mưa xuống.
(PLO) - Mười năm nay, Long Hưng luôn là “lò lửa nóng” về đất đai. Dù nhà đã bị phá, đất đã mất, án tù đã mang, những người nông dân vẫn kiên trì tới cơ quan chức năng từ TP Biên Hòa đến tỉnh Đồng Nai, rồi văn phòng các bộ, ngành tại TP HCM, oán thán giãi bày, đâm đơn khiếu kiện ra Hà Nội, mong Trung ương cứu xét tình cảnh của họ.

Trong bản báo cáo của Thanh tra tỉnh Đồng Nai về “tình hình khiếu nại, tố cáo đông người tại dự án Khu kinh tế mở Long Hưng” từ cuối năm 2012, đã ghi nhận “người dân khiếu nại về giá bồi thường thấp, bồi thường vật kiến trúc chưa thỏa đáng, yêu cầu có sự thỏa thuận về giá bồi thường”, còn có yêu cầu kiểm kê lại tài sản, tố cáo việc bồi thường thiếu diện tích, kiến nghị những bất hợp lý trong tái định cư. Báo cáo chỉ ra dân còn khiếu nại các quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế sai pháp luật.

Chính quyền Đồng Nai biết là như vậy, nhưng xử lý ra sao thì lại là chuyện khác.

Những động thái khó hiểu của Đồng Nai

Dự án “Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng” (tại xã Long Hưng, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, do Liên hiệp HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đồng Nai (Dona.Coop) làm chủ đầu tư) từ khi manh nha triển khai đã không được lòng dân. Trong biên bản một cuộc họp dân ngày 8/12/2008, ghi rõ: “100% các hộ dân dự họp không đồng ý với quyết định thu hồi đất”. 

Bất chấp sự phản đối ấy, dự án vẫn được triển khai “thần tốc”. Hai tuần sau khi “ghi nhận ý kiến dân” như trên, chỉ trong ngày thứ Sáu 22/8/2008, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh này cùng lúc có ba tờ trình đề nghị UBND tỉnh thu hồi đất. UBND tỉnh dường như “cần mẫn” làm việc cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật, thẩm định, “duyệt tốc hành” những đề nghị này trong hai ngày cuối tuần. Và sau đó, ngay ngày thứ Hai 25/8/2008, UBND tỉnh ban hành cùng lúc năm quyết định thu hồi hơn 8,4 triệu m2 đất, gần như “xóa trắng” xã Long Hưng.

Chính quyền Đồng Nai cũng có những “chủ trương” khó hiểu, “tiền hậu bất nhất” về dự án này. Như trong văn bản phát đi ngày 4/12/2008 do một lãnh đạo tỉnh khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Quốc Thái ký, nêu rõ: “Chấp thuận về chủ trương cho Dona.Coop được phép thỏa thuận bồi thường với các hộ dân có đất nằm trong dự án để bồi thường, giải phóng mặt bằng”. Nhưng thực tế cho thấy với tất cả trường hợp thu hồi đất, đều áp giá đền bù, khi dân không đồng ý thì đưa lực lượng cưỡng chế thô bạo.

Dự án “tỷ đô” của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: “Mưu hèn, kế bẩn” ức hiếp cả người chết  ảnh 1
Ông Thạnh: “Họ ức hiếp cả người chết. Họ hành xử quá tàn nhẫn, mưu mô”.

Chính quyền Đồng Nai còn có nhiều điều vô cùng khó hiểu khác. Trước lá đơn kiến nghị của một số người dân hồi đầu năm 2014, yêu cầu làm rõ: “Việc phê duyệt dự án, tỉnh có trình và được Quốc hội chấp thuận không, có được Thủ tướng phê duyệt quy hoạch hay không, nếu có thì tại văn bản số mấy, ngày nào, thời hạn mấy năm, ngày nào chấm dứt?”, UBND tỉnh Đồng Nai là đơn vị cùng Dona.Coop “đẻ” ra dự án này, lại có công văn giao UBND TP Biên Hòa “xem xét, xử lý, trả lời”. Và UBND TP Biên Hòa, đơn vị hành chính trực tiếp quản lý xã Long Hưng đã cử lực lượng đi cưỡng chế lấy đất dân Long Hưng biết bao lần, đã trả lời như sau: “UBND TP Biên Hòa không đủ thông tin để trả lời, kính báo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo”.

Ông Nguyễn Thanh Long (SN 1944, ngụ số 587, khu 3, ấp Phước Hội) tố cáo: “Dona.Coop lúc đầu chỉ thực hiện dự án có quy mô 50 hecta mua lại đất của một số hộ dân với giá 90 ngàn đồng/m2. Sau đó Dona.Coop phân lô bán lại với giá 450 ngàn đồng/m2, mỗi lô rộng 1.000m2. Đó là tiền thân của “đại dự án” sau này. Chủ đầu tư thấy làm như vậy lời quá, lấy đất của dân Long Hưng dễ quá, lại thấy vị trí đẹp, chỉ bắc một cây cầu qua sông là sang TP HCM, vừa ăn theo dự án sân bay Long Thành, nên muốn mở rộng ra”.  

Những điều vô lý bất công đó, nông dân mất đất đều biết cả, nhưng cán bộ từ xã – huyện – tỉnh đều “trên dưới một lòng” hoặc làm ngơ, hoặc đùn đẩy trách nhiệm, biết kêu ai? Bà Lê Thị Sáng (SN 1954, ngụ ấp Phước Hội) xót xa: “Xưa tôi theo cách mạng một phần vì tin tưởng chính sách độc lập dân tộc gắn với người cày có ruộng. Vậy mà nay chính quyền địa phương cùng doanh nghiệp làm sai chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, bằng mọi giá lấy đất, bất chấp dân oán thán kêu cứu”.

“Đền bù” 1, bán lại gấp 235 lần

Trong hàng ngàn người dân Long Hưng bị mất đất, dù bị dúi đầu trước sức mạnh cưỡng chế nhưng rất nhiều người vẫn không chấp nhận “tiếp tay cho cái sai”. Bị cưỡng chế đập nhà phá đất, họ vẫn quyết không ký nhận tiền “đền bù”, hàng chục năm gắng gỏi vừa tìm kế mưu sinh sống qua ngày, vừa kiên trì đi kêu oan. Ông Hứa Hòa Thạnh (SN 1953, từng ngụ khu 1, ấp Phước Hội), là một trong những trường hợp như thế.

Tổ tiên ông Thạnh người gốc Hoa, sau đó xuống vùng Biên Hòa định cư. Gia đình làm lò gạch nên từng thuộc dạng giàu có nhất nhì xã. Trong trí nhớ ông Thạnh, xã Long Hưng trước kia là vùng đầm trũng, lau sậy um tùm. Ngày trước người ta phải đi lại bằng ghe chứ chưa có đường nối từ quốc lộ vào xã. Thôi nghề lò gạch, mất hàng chục năm lấp đất trồng cây cải tạo, gia đình mới có được khu vườn trù phú, nhà cửa khang trang.

Dự án “tỷ đô” của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: “Mưu hèn, kế bẩn” ức hiếp cả người chết  ảnh 2
Tấm bảng đề dòng chữ  “… Trước đổi mồ hôi để có đất, bây giờ đổi mạng để giữ đất + nhà” tại một căn nhà nay đã bị cưỡng chế. (Hình người dân xã Long Hưng cung cấp)

Lập gia đình, ông Thạnh được cho 7.000m2 đất ở, đất vườn. Thửa đất ấy là nơi sinh kế của vợ chồng ông cùng gia đình người con trai. Ông còn phải nuôi người con gái út mắc bệnh viêm màng não năm nay 35 tuổi. Chắt chiu nhiều năm, ông dựng được căn nhà ba tầng vào năm 1993.  

Cuộc sống đang yên ổn thì Dona.Coop ập đến. Diện tích 7.000m2 đất bị kiểm đếm bắt buộc, đền bù giá 102 ngàn đồng/m2, cộng toàn bộ nhà cửa, cây cối, tất tần tật ông được “bồi thường” gần 1,2 tỷ đồng. Cho rằng mức giá đền bù quá rẻ mạt, ông phản đối, không ký vào bất cứ giấy tờ nào. Ông nói nếu đó là dự án công ích, quy hoạch đúng luật, sẽ nghiêm chỉnh chấp hành: “Đằng này đó là dự án “bẩn”, dự án “chui”, người ta lấy đất xây khu nhà ở thương mại, phân lô bán nền nên tôi yêu cầu dân phải có tiếng nói trong phương án đền bù”. Người đàn ông phẫn uất vung tay bên khu đất từng được “đền bù” giá 102 ngàn đồng/m2, nay được rao bán 24 triệu đồng/m2: “Luật pháp ở đâu? Công bằng ở đâu? Cưỡng chế thu hồi đất của dân đem phân lô bán lại giá cao gấp hơn 200 lần?”. 

Đứng trên bãi đất trống còn sót lại vài mảng tường là dấu tích căn nhà từng gắn bó cả đời người, ông cho hay bị cưỡng chế ngày 21/10/2016. Ông kể: “Lực lượng cưỡng chế cả trăm người tập trung từ 7h sáng đe dọa trấn áp, tới 4h chiều họ bắt đầu phá dỡ, đến 6h tối thì tanh bành”. Từng chứng kiến những “bài học” như gia đình ông Phan Văn Hoa chỉ cần một phản ứng nhỏ là bị còng tay ném lên xe thùng, cả nhà chỉ biết bất lực câm lặng đứng nhìn. Cơn mưa chiều ập đến. Những người nông dân vẫn đội mưa tầm tã đứng như hóa đá. Nước ròng ròng chảy trên những khuôn mặt khắc khổ, chẳng phân biệt được dòng nào là nước mắt, dòng nào là nước mưa”.

“Cuộc đời chẳng còn gì để mất”

Cuộc cưỡng chế đó phá nhà, công trình xây dựng, cây cối, còn lại bốn ngôi mộ bà nội, bố mẹ và chị gái trong khu đất. Ông Thạnh quay về dựng túp lều trên nền đất cũ, sống cạnh mộ người thân. Túp lều chỉ hôm sau cũng bị tháo dỡ. Ông đi thuê nhà trọ ở tạm. Ông dứt khoát không xuống nhà tạm cư; vừa vì không chấp nhận cái sai của dự án, vừa vì nơi đó hôi hám, ẩm thấp, không đảm bảo sức khỏe, bản thân ông đang mắc bệnh tim mạch và cô con gái bị viêm màng não. 

Địa phương liên tục gửi thông báo yêu cầu gia đình tự di chuyển mồ mả. Ông không chấp nhận, phần vì không tiền nên không biết dời mộ đi đâu, phần vì cho rằng “ai dám táng tận lương tâm xâm hại mồ mả”. 

Ông chua xót kể ông đã nhầm. Mồ mả không bị xâm hại bằng cách “võ biền” đào đi nơi khác, mà bằng cách khác tinh vi hơn. Chủ đầu tư cho máy xúc đào con kênh rộng gần 3m, cô lập khu đất, bít đường con cháu người chết đến nhang khói. Ông bắc thanh sắt làm “cầu tạm” qua lại. Người ta liền đổ đất vống lên xung quanh, biến khu mộ thành cái rốn nước mênh mông mỗi khi mưa xuống. “Trước cảnh xương cốt tổ tiên bị dầm nước tháng ngày như vậy, mình chịu sao thấu? Họ ức hiếp cả người chết. Họ hành xử quá tàn nhẫn, mưu mô”, ông Thạnh nói.

Không tiền mua đất nơi khác chôn người thân, mấy anh em cuối cùng đành tự đào mộ lên, góp tiền thuê một chuyến xe ra cửa biển Vũng Tàu. Rải tro cốt trôi đi, dòng nước đưa thân xác cha mẹ, bà nội, chị gái đến nơi mãi mãi không còn dấu tích. Ông khấn vái, hay “tự truy điệu sống” cho chính bản thân mình: “Không còn đất dung thân, chúng con đành đưa cha mẹ ra biển. Cha mẹ cứ yên lòng mà đi, cuộc đời chúng con chẳng còn gì để mất, xin đừng lo gì cho chúng con”.   

Nỗi niềm “cuộc đời chẳng còn gì để mất” không chỉ là tâm sự của ông Thạnh mà còn là của rất nhiều nông dân ở Long Hưng bị đẩy vào bước đường cùng. Những ngày chính quyền địa phương và Dona.Coop ráo riết cưỡng chế thu hồi đất, đâu đâu quanh xã cũng gặp “pháo đài” với những tấm bảng nguệch ngoạc giăng đầy trước cổng: “Quy hoạch trái phép. Không giao, không giao, không giao. Trước đổi mồ hôi để có đất, bây giờ đổi mạng để giữ đất + nhà”. 

Mời bạn đọc đón đọc kỳ sau.

Đọc thêm

Tiếp vụ “chưa có nguồn vốn vẫn tổ chức mở thầu” tại Nghệ An: Cần làm rõ dấu hiệu trùng hạng mục trong hai gói thầu

Trường THCS Nghi Xuân, nơi đang có nghi vấn trùng một số hạng mục trong hai gói thầu chưa được ngành chức năng làm rõ.
(PLVN) - Trong hồ sơ mời thầu hai gói thầu do UBND xã Nghi Xuân (huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) làm chủ đầu tư, có dấu hiệu trùng một số hạng mục, nhưng cả chủ đầu tư và cơ quan thẩm định không cung cấp hồ sơ làm rõ. Dù đã tổ chức đấu thầu và công nhận trúng thầu nhưng trong tài khoản chưa có vốn theo quy định.

Vụ giết người tại Quảng Nam rồi bỏ trốn 30 năm: Còn một số điểm cần thiết làm rõ hơn

Ngôi nhà - nơi xảy ra án mạng vào năm 1991.
(PLVN) - TAND tỉnh Quảng Nam vừa mở phiên sơ thẩm với bị cáo Huỳnh Đức Đường về tội “Giết người” sau 30 năm đối tượng lẩn trốn lệnh truy nã. Bản án thu hút dư luận địa phương còn vì sự chưa đồng tình của gia đình bị hại bởi cho rằng một số căn cứ áp dụng của Hội đồng xét xử chưa phù hợp.

TP Hồ Chí Minh: “Lùm xùm” liên quan cựu lãnh đạo CIENCO 589

TP Hồ Chí Minh: “Lùm xùm” liên quan cựu lãnh đạo CIENCO 589
(PLVN) - Sau khi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM xác minh tại nơi cư trú, không xác định được ông Phạm Tuấn Linh ở đâu, làm gì, không có mặt tại địa phương và ra thông báo truy tìm; mới đây ông Linh lại bị một doanh nhân khác có đơn phản ánh mượn xe và tiền nhưng chưa trả.

Yên Bái: Ngang nhiên khai thác vàng trái phép trên sông Chảy

Bùn, nước, cuội của quá trình khai thác vàng trái phép thải trực tiếp xuống sông gây ô nhiễm môi trường.
(PLVN) - Thời gian qua, trên Sông Chảy đoạn qua xã Minh Chuẩn (Lục Yên - Yên Bái) xuất hiện 2 tàu cuốc ngang nhiên khai thác vàng cùng 2 tàu hút khai thác cát làm biến đổi dòng chảy gây sạt lở đất nông nghiệp, gây búc xúc cho người dân.

Đường 773 bị đoàn xe dự án “cày” nát bươm

 Tuyến đường 773 là tuyến huyết mạch nối từ đường ĐT 607 xuống phường Điện Dương.
(PLVN) - Người dân tại phường Điện Nam Trung (thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) thời gian gần đây liên tục có những kiến nghị về việc tuyến đường 773 đoạn qua địa phương bị xuống cấp nghiêm trọng bởi sự “tàn phá” của đoàn xe tải chở vật liệu phục vụ các dự án bất động sản.

Người dân chết do điện giật ở hồ câu: Lãnh đạo địa phương phủ nhận trách nhiệm

Hồ câu nơi xảy ra tai nạn
(PLVN) - Liên quan đến vụ việc người đàn ông bị điện giật tử vong ở hồ câu cá trên địa bàn, đại diện chi nhánh điện lực huyện Thanh Miện cho biết, trước đó đơn vị đã ra công văn khuyến cáo nguy cơ xảy ra tai nạn gửi đến UBND thị trấn Thanh Miện và chủ hồ câu. Tuy nhiên, lãnh đạo địa phương lại nói khác.

Tiếp vụ lấy đất khu tập thể xây chung cư mới tại Hà Nội: Nhiều hộ rơi vào cảnh không còn nơi ở

Một số hộ dân tại 2 khu tập thể trao đổi sự việc với phóng viên.
(PLVN) - Liên quan đến vụ lấy đất khu tập thể xây chung cư mới tại Hà Nội bị khiếu nại nhiều năm như PLVN phản ánh, hiện người dân tại Khu tập thể Liên hiệp Thủy lợi 1 và Khu tập thể Vật tư Thủy Lợi (xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội) không còn nơi trú ngụ bởi ngôi nhà sinh sống từ hàng chục năm qua đã bị cưỡng chế, phá dỡ.

Manh mối triệt phá hai đường dây làm giả giấy tờ tinh vi

Tang vật vụ án
(PLVN) -  Công an Thủ Đức (TP HCM) vừa triệt phá hai đường dây chuyên làm giả các loại giấy tờ tùy thân, bằng cấp, sổ đỏ nhà đất do hai đối tượng Nguyễn Văn Thái (SN 1982, quê Quảng Nam) và Nguyễn Văn Duy (SN 1981, ngụ quận Bình Thạnh) cầm đầu.

Vụ từ chối kết quả giới thiệu nhân sự CT Hội Phụ nữ xã: Huyện ủy Tân Lạc nói gì?

Lãnh đạo một số cơ quan huyện Tân Lạc trao đổi với PV Báo PLVN
(PLVN) - Ủy Ban kiểm tra huyện ủy, Phòng Nội vụ, Chủ tịch Hội Phụ nữ huyện Tân Lạc khẳng định bà Bùi Thị Dạn - người bị từ chối kết quả giới thiệu nhân sự Chủ tịch Hội phụ nữ xã Phú Cường, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình, từng được các cấp ủng hộ để giữ chức vụ này nhưng vì một văn bản hướng dẫn của liên sở địa phương nên bà đã không đủ điều kiện để được cơ cấu như dự kiến nhân sự ban đầu.

Tiếp vụ “Dấu hiệu một vụ hủy hoại tài sản ở Phú Quốc: Đừng để trở thành điểm nóng mới xử lý

Con đường bê tông kiên cố đã được làm xong dù đã có yêu cầu “đình chỉ” của chính quyền địa phương.
(PLVN) -  Dư luận tuần qua xôn xao bởi vụ nổ súng khiến hai người tử vong xuất phát từ mâu thuẫn về đất đai giữa hai nhóm đối tượng tại xã Cửa Dương, huyện Phú Quốc, Kiên Giang. Tình tiết cụ thể của vụ án đang được cơ quan điều tra làm rõ. Nhưng có thể thấy rằng, những tranh chấp đất đai nếu không được giải quyết, xử lý kịp thời sẽ rất dễ trở thành “điểm nóng” về an ninh trật tự, nhất là ở những địa bàn mà đất đai có giá trị cao như ở Phú Quốc.

Quảng Ngãi: Hệ lụy từ dự án 6 năm chưa trả nợ

Một số hộ dân chịu hệ lụy suốt 6 năm nay chưa được cấp sổ đỏ.
(PLVN) - Dự án nâng cấp, mở rộng QL24 đoạn Km 8 - Km32 (thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi) do BQL dự án 85 thuộc Bộ Giao thông Vận tải làm chủ đầu tư, được triển khai từ năm 2016 và hoàn thành vào tháng 6/2017. Tuy nhiên, từ đó đến nay đã 6 năm nhưng khoản công nợ hơn 938 triệu đồng nợ địa phương vẫn chưa được thanh toán, dẫn đến nhiều hệ lụy.