Dự án Nhà máy sản xuất phân bón DAP khó có thể hoàn thành vào cuối năm 2007

Vướng mắc, khó khăn từ nhiều phía

Theo ông Lâm Thái Dương, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án DAP, nguyên nhân chủ yếu làm chậm tiến độ  dự án do  việc ký kết gói thầu số 2 nhà máy chính (EPC) kéo dài. Tổng giá trị đầu tư ban đầu của dự án là 172 triệu USD, với điều kiện, các thiết bị, công nghệ của nhà máy hoàn toàn của các nước G7 (châu Âu). Song, khi thương thảo để ký hợp đồng, chủ đầu tư nhận thấy giá trị gói thầu quá lớn, bài toán kinh tế  không hiệu quả nên chuyển sang nhà thầu Trung Quốc, các thiết bị, công nghệ chính vẫn là của các nước G7. Do có sự thay đổi như vậy, chủ đầu tư xin điều chỉnh tổng vốn đầu tư xuống 156 triệu USD. Vướng mắc lớn thứ hai là nguồn vốn tín dụng cho dự án. Dự án có nguồn vốn vay thương mại  52 triệu USD do 4 ngân hàng tài trợ, nhưng đến nay chưa ký kết được hợp đồng. Bộ Tài chính (cơ quan bảo lãnh) và các ngân hàng vẫn đang thương thảo về các điều khoản hợp đồng .

Về điện, do trạm biến áp đặt xa khu vực thi công, nhà thầu EPC đang đề nghị di chuyển trạm điện vào vị trí gần nơi thi công hơn. Ban quản lý ký hợp đồng với Công ty Liên doanh phát triển Đình Vũ cung cấp điện thi công cho dự án song công ty chỉ cam kết cung cấp điện đến hết năm 2006, năm 2007 chưa có kế hoạch. Trạm điện 110KV của thành phố đặt gần Công ty Cổ phần thép Đình Vũ hiện chưa thi công tiếp tuyến đường dây tới nhà máy DAP. Ban quản lý cũng ký hợp đồng mua nước với Công ty Liên doanh nhưng chỉ được đáp ứng tối đa 2/3 nhu cầu. Để bảo đảm thi công và hoạt động của nhà máy, cần có nguồn nước dồi dào hơn, trong khi đó, dự án cấp nước thô cho Khu Công nghiệp Đình Vũ chưa được thành phố phê duyệt và bố trí vốn.

Tuyến đường sắt từ nhà máy đến cảng Chùa Vẽ là huyết mạch giao thông quan trọng vận chuyển nguyên, vật liệu tới nhà máy cũng như vận chuyển sản phẩm từ nhà máy tới cảng Chùa Vẽ chưa được xây dựng. Tuyến đường sắt từ cảng Chùa Vẽ tới Ga Hải Phòng đi Hà Nội và Lào Cai cũng cần được nâng cấp để bảo đảm chuyên chở nguyên liệu cho nhà máy. Đây là trách nhiệm thuộc các Bộ, ngành trung ương.

Về đất đai, đầm 10 B (231.163,8 m2) trước đây do Công ty Liên doanh phát triển Đình Vũ tạm thời quản lý. Ngày 22- 6- 2006, UBND thành phố quyết định thu hồi giao Ban quản lý dự án thuê trong 4 năm phục vụ  thi công nhà máy. Gần đây, khi thành phố có kế hoạch thu lại 1/2 đầm 10B để giao lại  Công ty Liên doanh, bảo vệ của Công ty Liên doanh  cản trở thi công  khu vực này. Một số người dân cũng đe doạ cán bộ, công nhân đang thi công, yêu sách đền bù bất hợp lý. Lý do đưa ra là trước đây họ thuê lại đầm của những người bảo vệ cũ là người của một công ty bảo vệ được Công ty liên doanh thuê chưa thanh toán dứt điểm về tài chính. Ban quản lý dự án đề nghị, nếu thành phố thu lại 1/2 diện tích đầm 10B giao Công ty Liên doanh phải có quyết định thu hồi và để đơn vị thi công nhà máy thu hồi hết phần cát bơm vào đầm (trung chuyển) để san lấp mặt bằng nhà máy. Việc thi công nhà máy ở phía Đông cũng gặp khó khăn do một doanh nghiệp tư nhân  thuê lại phần đất này của Ban Chỉ huy quân sự thành phố để kinh doanh.

Sự khởi động muộn mằn

Anh Trần Hữu Lưu, kỹ sư giám sát của chủ đầu tư (DAP) cho biết, do những vướng mắc, cả năm 2004, dự án hầu như không tiến triển. Năm 2005, dự án triển khai chủ yếu là thiết kế, tổ chức đấu thầu các gói thầu. Từ tháng 4-2006, dự án bắt đầu thi công trở lại. Gói thầu nhà máy chính (EPC), nhà thầu nước ngoài  hoàn thành thiết kế kỹ thuật, đang thiết kế chi tiết và thiết kế bản vẽ thi công. Các gói thầu trong nước thiết kế xong 7/11 gói thầu, còn lại dự kiến hoàn thành trong tháng 9 tới. Có 14/17 gói đấu thầu xong.  4 gói thầu đang được nhà thầu triển khai thi công. Trong đó, gói thầu số 6 san lấp mặt bằng, thi công được 80% giá trị gói thầu; gói thầu số 7 thi công cầu cảng chuyên dùng; gói thầu số 8 thi công khu nhà hành chính, gói thầu số 2 do nhà thầu Trung Quốc thi công đang xử lý nền đất yếu (trước đây là đầm) bằng công nghệ bấc thấm trên diện tích khoảng 10,6 ha. Đến nay, tổng giá trị các gói thầu thực hiện được khoảng 98 tỷ đồng (xấp xỉ 6 triệu USD), trong đó, số vốn đã giải ngân  92 tỷ đồng. Toàn bộ phần vốn này là vốn của chủ đầu tư, nằm trong tổng số vốn tự có của chủ đầu tư trong dự án khoảng 20 triệu USD.

Do tiến độ công trình bị chậm, chủ đầu tư xin giãn tiến độ đến năm 2007. Tuy nhiên, đến thời điểm này, mặt bằng nhà máy vẫn còn rất ngổn ngang. Trong khi đó, việc thi công nhà xưởng phải mất khoảng 1 năm, thời gian lắp đặt thiết bị mất hơn 1 năm nữa, sau đó  chạy thử thiết bị...Như vậy, kế hoạch đưa nhà máy đi vào hoạt động cuối năm 2007 khó có khả năng thực hiện được mặc dù Ban quản lý tỏ ra rất quyết tâm. Biện pháp mà chủ đầu tư đưa ra chủ yếu là kiểm tra, giám sát, đôn đốc các nhà thầu bảo đảm tiến độ, các nhà thầu trong nước  theo kịp tiến độ  nhà thầu Trung Quốc để đưa công trình  vào hoạt động đồng bộ.

Để bảo đảm tiến độ thi công dự án sau khi đã “lùi” một thời gian dài, thành phố  tạo điều kiện, tháo gỡ vướng mắc cho công ty, cấp điện, nước đên chân hàng rào nhà máy; giải quyết các vấn đề liên quan đến đầm 10B, lạch phía Đông. Các ban ngành chức năng của thành phố  cũng cần có những tác động với các bộ, ban, ngành trung ương để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai cũng như xây dựng đoạn đường sắt nhà máy DAP - Cảng Chùa Vẽ để kịp với tiến độ hoàn thành nhà máy.

                                                                                             Mai Hương