Dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên: Rà soát để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Ngày 17/4, cho ý kiến về dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đề nghị các cơ quan tiếp tục rà soát các luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, trong đó có Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, các luật khác trong lĩnh vực tư pháp.

Mở rộng phạm vi áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng

Trình bày Tờ trình tại phiên họp, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết, việc xây dựng dự án Luật tư pháp người chưa thành niên nhằm hoàn thiện pháp luật tư pháp đủ nghiêm khắc nhưng cũng bảo đảm nhân văn đối với người chưa thành niên phạm tội; tăng cường giáo dục, hỗ trợ, giúp đỡ chưa thành niên phạm tội tự sửa chữa lỗi lầm bằng áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, hạn chế tối đa việc áp dụng biện pháp mang tính chất trừng phạt, giam giữ nhưng vẫn bảo đảm sự an toàn của cộng đồng và trật tự xã hội.

Xây dựng quy trình thủ tục tố tụng thân thiện, phù hợp với độ tuổi, tâm lý và vì lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên; bảo đảm các quyền cơ bản của người chưa thành niên trong xử lý chuyển hướng, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và tái hòa nhập cộng đồng.

Huy động nguồn nhân lực có chuyên môn về công tác xã hội; tăng cường trách nhiệm của gia đình, cơ quan, tổ chức hữu quan hỗ trợ, giám sát, giáo dục người chưa thành niên; thiết lập cơ sở giam giữ phù hợp với mục đích phục hồi, giáo dục và sự phát triển của người chưa thành niên.

Đồng thời, tăng cường cơ hội tái hòa nhập công đồng; xây dựng cơ chế giám sát, giáo dục, phục hồi hiệu quả, chuyên nghiệp, đơn giản, phù hợp với người chưa thành niên.

Dự thảo Luật gồm 166 điều được bố cục thành 5 phần, 11 chương. Trong đó, dự thảo Luật quy định 16 nguyên tắc nhân văn, tiến bộ và đặc thù để bảo vệ người chưa thành niên trong tư pháp hình sự, như bảo đảm lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên; bảo đảm thủ tục tố tụng thân thiện; quyền được thông tin đầy đủ, kịp thời; ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng; Xử lý chuyên biệt; bảo đảm giữ bí mật cá nhân....

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã quy định 12 biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội; mở rộng phạm vi áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng trên cơ sở kế thừa quy định của Bộ Luật Hình sự và quy định chặt chẽ các điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng để bảo đảm trật tự xã hội, an toàn cho cộng đồng; xây dựng thủ tục tố tụng thân thiện…

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Tư pháp cơ bản nhất trí với mục đích, yêu cầu về xử lý chuyển hướng trong dự thảo Luật. Việc sửa đổi, bổ sung chế định này phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước ta, nhất là thể chế hóa yêu cầu tại Chỉ thị số 28-CT/TW ngày 28/12/2023 của Bộ Chính trị “Phát triển hệ thống tư pháp thân thiện và bảo vệ trẻ em”.

Về các biện pháp xử lý chuyển hướng, Ủy ban Tư pháp cơ bản tán thành 12 biện pháp xử lý chuyển hướng và việc làm rõ nội hàm của từng biện pháp dự thảo Luật, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều lựa chọn để áp dụng biện pháp phù hợp nhất với từng đối tượng người chưa thành niên.

Việc phân biệt rõ các biện pháp được áp dụng độc lập và các biện pháp chỉ được áp dụng đồng thời với các biện pháp khác là phù hợp.

Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các biện pháp xử lý chuyển hướng để bảo đảm phù hợp.

Quang cảnh phiên họp.

Quang cảnh phiên họp.

Ngoài các điều kiện, nguyên tắc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, cân nhắc bổ sung các điều kiện, tiêu chí cụ thể áp dụng với từng biện pháp để bảo đảm minh bạch và thuận lợi trong thực tiễn thi hành.

Thiết kế các chính sách xử lý theo cách tiếp cận chuyên biệt, toàn diện, thống nhất

Phát biểu tại phiên họp, bày tỏ tán thành cao với sự cần thiết ban hành Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Hoàng Thanh Tùng đề nghị tiếp tục rà soát các quy định tại dự thảo Luật với các bộ luật, luật có liên quan như với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành án hình sự để đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật thống nhất với phạm vi điều chỉnh như Tòa án nhân dân tối cao đã trình, theo đó chỉ điều chỉnh lĩnh vực hình sự, không điều chỉnh đối với lĩnh vực dân sự và hành chính.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cũng tán thành quan điểm tiếp cận của cơ quan soạn thảo, theo đó Luật này điều chỉnh đồng bộ cả các biện pháp xử lý chuyển hướng, hình phạt và thủ tục tố tụng hình sự đối với người chưa thành niên. Quy định như vậy sẽ giúp xây dựng Luật với thiết kế các chính sách xử lý theo cách tiếp cận chuyên biệt, toàn diện, đầy đủ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu bảo đảm lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên.

Góp ý về biện pháp xử lý chuyển hướng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường cho biết, Cơ quan trình đang đề xuất 12 biện pháp xử lý chuyển hướng, trong đó có 5 biện pháp đã được Bộ Luật hình sự quy định và 7 biện pháp mới.

Tổng thư ký QH đề nghị Cơ quan trình đánh giá, làm rõ việc đưa biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng là biện pháp xử lý chuyển hướng mà không phải là biện pháp tư pháp giáo dục như quy định tại Bộ luật Hình sự.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cân nhắc quy định biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng là biện pháp chuyển hướng cho phù hợp với pháp luật quốc tế, trong đó các biện pháp xử lý chuyển hướng cần tập trung phục hồi cho người chưa thành niên khắc phục thiệt hại và không liên quan đến các hình thức hạn chế tự do nào.

Góp ý về quy định về thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, Trưởng Ban Công tác đại biểu thuộc UBTVQH Nguyễn Thị Thanh bày tỏ tán thành với loại ý kiến quy định chỉ giao cho Tòa án xem xét, quyết định vấn đề này.

Phân tích, bà Nguyễn Thị Thanh cho rằng, biện pháp xử lý chuyển hướng ở mức độ nhất định vẫn có tính chất hạn chế đối với quyền con người, quyền công dân. Mặt khác, cũng cần tránh nguy cơ bỏ lọt tội phạm và tránh lạm dụng, cần cân nhắc xem xét kỹ lưỡng, phải thông qua các thủ tục tố tụng của Tòa án, trên cơ sở phiên họp công khai do Tòa án tổ chức với sự tham gia của người chưa thành niên phạm tội và đại diện các cơ quan, tổ chức có liên quan giúp cho người chưa thành niên nhận thức rõ hành vi vi phạm của mình.

Sau khi nghe ý kiến trao đổi, đề xuất của các cơ quan có liên quan, Tòa án sẽ quyết định biện pháp xử lý chuyển hướng phù hợp nhất với người chưa thành niên.

Tin cùng chuyên mục

Hạn chế thay đổi tiêu chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy

Hạn chế thay đổi tiêu chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy

(PLVN) - Đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải quy định hết sức cụ thể, mang tính ổn định lâu dài, hạn chế thay đổi các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật để tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân chịu sự tác động, đảm bảo cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển.

Đọc thêm

Quy định chặt với phương thức kinh doanh thuốc qua thương mại điện tử

Chủ nhiệm Nguyễn Thúy Anh trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. (Ảnh: Phạm Thắng)
(PLVN) - Ủy ban Xã hội đề nghị chỉ cho phép bán lẻ theo phương thức thương mại điện tử các thuốc không kê đơn, thuốc không thuộc trường hợp hạn chế sử dụng hoặc sử dụng dưới sự giám sát của thầy thuốc theo khuyến cáo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; cần bổ sung quy định biện pháp để bảo đảm chất lượng thuốc và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng...

Ngày mai, Tổng thống Nga Putin bắt đầu chuyến thăm Việt Nam: Nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

Tổng thống Nga Putin.
(PLVN) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin tới Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng - đó là làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt - Nga trên tất cả các lĩnh vực và nâng tầm lên trong tình hình mới, đặc biệt trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hiện thực hóa Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đến năm 2030.

Quyết định mới về nhân sự của Thủ tướng

Lãnh đạo TP HCM tặng hoa chúc mừng ông Dương Ngọc Hải (thứ 4 từ trái sang), bà Trần Thị Diệu Thúy (thứ 2 từ trái sang) - Ảnh: VGP/Vũ Phong
(PLVN) - Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang mới ký các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) nhiệm kỳ 2021-2026.

Kỷ niệm 100 năm báo chí cách mạng Việt Nam Bài 5: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí trong tình hình mới

Hội thảo quốc tế với chủ đề “Kinh tế báo chí truyền thông Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế số” diễn ra vào ngày 14/6/2024. (Ảnh: TTM)
(PLVN) - Gần 100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã có những đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Bước vào giai đoạn phát triển mới, đứng trước nhiều thách thức của thời đại công nghệ 4.0 và khuynh hướng “thương mại hóa” báo chí, báo chí Việt Nam cần có những giải pháp phù hợp để không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy truyền thống vẻ vang, mà còn luôn xứng đáng là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng.

Dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi): Luật hóa tối đa các quy định để bảo đảm tính khả thi

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày Tờ trình về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi).
(PLVN) - Chiều 17/6, tại phiên thảo luận tại tổ của Quốc hội về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi), các đại biểu đề nghị quy định cụ thể vào trong Luật về mức doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng và một số nội dung khác để xác lập căn cứ pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện cho việc thực thi trong thực tiễn.

Dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành: Đảm bảo cuộc sống của người dân khi triển khai thực hiện

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) - Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và địa phương, bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân trong việc thu hồi đất, đền bù hỗ trợ tái định cư để thực hiện Dự án. Còn việc triển khai các chính sách đặc thù phải tiết kiệm, hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án, không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật

Quốc hội biểu quyết thông qua Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.
(PLVN) - Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm, bảo đảm thực hiện nghiêm Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh; không trình Quốc hội dự án không bảo đảm đầy đủ hồ sơ, tài liệu, không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo quy định.