Dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam: Nên đầu tư từng đoạn

Toàn tuyến Bắc - Nam: Thiếu khả thi

Theo nghiên cứu của Tổ chức JICA về phát triển bền vững hệ thống giao thông vận tải VN, việc phát triển hệ thống đường sắt cao tốc Bắc-Nam là điều hết sức quan trọng. Tuy nhiên với mức đầu tư lên tới 38 tỉ USD thì việc đưa vào sử dụng tuyến cao tốc này sẽ thiếu tính khả thi. Bởi nếu hành khách đi từ Hà Nội vào TPHCM mất 5h30 (thay vì mất khoảng 30 giờ như hiện nay) thì giá vé cho tàu cao tốc cũng đắt tương đương với vé máy bay (trong khi đó, máy bay chỉ mất khoảng 1h45). Như vậy, việc xây dựng đồng bộ và đưa vào vận hành ngay tuyến đường này sẽ không hiệu quả.
 
Với cự ly từ 1.500km thì đường hàng không có ưu thế hơn. JICA đề xuất xây dựng dự án theo từng đoạn tuyến, đặc biệt ưu tiên những đoạn tuyến có lượng hành khách đông mới tránh bị lỗ.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng: Nên xây dựng một số tuyến ưu tiên như: Hà Nội - Vinh (chi phí khoảng 7,2 tỉ USD), Hà Nội - Thanh Hoá (3,9 tỉ USD), TPHCM - Nha Trang (9 tỉ USD), TPHCM - Phan Thiết (3,7 tỉ USD), Đà Nẵng - Huế (2,2 tỉ USD). Đây là 5 đoạn tuyến hứa hẹn sẽ "không lỗ". Năm 2020 là thời điểm nên bắt đầu thí điểm tại 5 tuyến trên. Giá vé tàu cao tốc bằng 1/2 so với giá vé máy bay là khả thi.

Vốn vẫn là khâu đầu tiên

Rõ ràng, với một mức đầu tư quá cao cho dự án thì khả năng về vốn là quan trọng nhất. Tuy nhiên một tín hiệu đáng mừng là trong chuyến thăm và làm việc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Nhật Bản, phía Nhật Bản đã đồng ý hỗ trợ VN một phần vốn ODA để xây dựng Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Tại một số quốc gia Châu Âu, các dự án đường sắt đã được xây dựng theo hình thức PPP (nhà nước và tư nhân cùng hợp tác), mô hình này tỏ ra khá hiệu quả.

Ông Nguyễn Hữu Bằng - TGĐ TCty Đường sắt VN: Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo về dự án xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam, trong đó nêu rõ: Kinh phí đền bù, giải phóng mặt bằng được trích từ nguồn thu quỹ đất trên cơ sở hình thành các khu đô thị, cụm công nghiệp dọc tuyến. Kinh phí xây dựng nhà ga, hệ thống thông tin tín hiệu, đầu tư phương tiện vận tải được đầu tư theo hướng xã hội hoá. Hiện tại, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ GTVT, Bộ KHĐT, Bộ Tài chính tổ chức các hội nghị xúc tiến đầu tư vào dự án.

Đại diện Cơ quan Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) cũng gợi ý: Với mức đầu tư lớn, dự án sẽ được chia ra làm nhiều gói nhỏ để các DN, tổ chức có thể tiếp cận. Mặt khác, đây là dự án quốc gia quy mô lớn nên chắc chắn sẽ hấp dẫn đối với tư nhân đang tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ GTVT Ngô Thịnh Đức khẳng định, việc đánh giá, khảo sát về tài chính, mức độ rủi ro, quỹ đất... tại Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam là cần thiết, bởi đây là một trong những dự án rất lớn của ngành giao thông cũng như của đất nước. Ông Đức cũng yêu cầu TCty Đường sắt VN sớm hoàn thành báo cáo dự án để trình lên Hội đồng thẩm định Nhà nước, sau đó đệ trình Quốc hội xem xét vào tháng 5.2010.

Theo Lao Động