Đồng Tháp nâng cao năng lực lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã
Trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp với các hiện tượng dông, lốc, sét, mưa lớn cục bộ, sạt lở bờ sông, triều cường và xâm nhập mặn, UBND tỉnh Đồng Tháp vừa xây dựng Kế hoạch nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã giai đoạn 2026–2030, hướng đến xây dựng lực lượng tinh gọn, chuyên nghiệp, đủ khả năng ứng phó hiệu quả ngay từ cơ sở.
Theo kế hoạch, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã sẽ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”, góp phần chủ động phòng ngừa, kịp thời ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra đối với sản xuất và đời sống người dân.
Thực tế trong những năm gần đây, thiên tai trên địa bàn Đồng Tháp có chiều hướng diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều khu vực ven sông, vùng trũng thấp và khu dân cư. Trong khi đó, lực lượng xung kích tại cơ sở dù đã được quan tâm củng cố nhưng vẫn còn những hạn chế nhất định về tổ chức, trang thiết bị, kỹ năng và khả năng phối hợp xử lý tình huống.
Giai đoạn 2023 đến trước 1/7/2025, tỉnh đã tập trung kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với hơn 24.100 thành viên được tập huấn theo phương châm “bốn tại chỗ”. Các lực lượng được xây dựng trên cơ sở nòng cốt là dân quân tự vệ, công an cấp xã, đoàn thanh niên, đồng thời có sự tham gia của Hội Chữ thập đỏ, Hội Nông dân, Cựu chiến binh… nhằm tăng cường tính phối hợp và khả năng ứng cứu tại chỗ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã tổ chức 66 lớp tập huấn với hơn 6.500 lượt người tham gia; các địa phương tổ chức 76 lớp nâng cao cho 3.067 lượt lực lượng xung kích và cán bộ cơ sở và nhiều cuộc diễn tập ứng phó thiên tai cấp xã, cấp ấp. Qua đó, lực lượng từng bước nâng cao kỹ năng ứng cứu, phối hợp và xử lý tình huống thực tế.
Tuy nhiên, theo đánh giá của tỉnh, lực lượng xung kích tại cơ sở vẫn còn thiếu tính ổn định do kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ; công tác tập huấn ở một số nơi chưa sát thực tế, kỹ năng xử lý tình huống còn hạn chế. Đặc biệt, trang thiết bị chuyên dụng như áo phao, xuồng cứu hộ, máy bơm, thiết bị liên lạc… vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả ứng phó khi xảy ra thiên tai.
Tỉnh Đồng Tháp đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% xã, phường củng cố, kiện toàn đội xung kích phòng, chống thiên tai phù hợp với điều kiện địa phương; 100% lực lượng được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng hằng năm, trong đó trên 90% đạt yêu cầu qua kiểm tra, đánh giá. Đồng thời, tất cả các địa phương phải xây dựng, cập nhật phương án phòng, chống thiên tai có sự tham gia trực tiếp của lực lượng xung kích.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng huấn luyện theo hướng sát thực tế, chú trọng các kỹ năng ứng phó với dông lốc, sạt lở, ngập lụt, triều cường, hạn hán, xâm nhập mặn; kỹ năng sơ tán người dân, cứu hộ cứu nạn, phân luồng giao thông và xử lý tình huống khẩn cấp.
Đối với điều kiện bảo đảm hoạt động, tỉnh sẽ từng bước đầu tư, bổ sung trang thiết bị thiết yếu như phao cứu sinh, xuồng, bè cứu hộ, máy bơm nước công suất lớn, ưu tiên các khu vực trọng điểm thường xuyên xảy ra sạt lở, ngập sâu và vùng sông nước phức tạp.
Việc xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng giúp Đồng Tháp chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai ngay từ cơ sở, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, bảo đảm an toàn cho cộng đồng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét.