Đồng Tháp hướng tới quản lý hơn 377.000 ha được cấp mã số vùng trồng

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và kiểm dịch thực vật, việc xây dựng hệ thống mã số vùng trồng không còn là thủ tục hành chính đơn thuần mà đã trở thành "tấm vé thông hành" để nông sản bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Là một trong những địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành Kế hoạch thực hiện cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 - 2030. Động thái này của Đồng Tháp thể hiện quyết tâm chuyển từ tư duy phát triển theo sản lượng sang quản lý chất lượng và tính minh bạch của toàn bộ chuỗi sản xuất.

Mở rộng diện tích được cấp mã số

Theo mục tiêu đề ra, trong giai đoạn 2026 - 2030, Đồng Tháp dự kiến sẽ cấp mới mã số cho 159.779ha vùng trồng đủ điều kiện. Đáng chú ý, nhóm cây lâu năm (cây ăn trái, dừa) chiếm tới 89.737ha, tương đương hơn 56% tổng diện tích cấp mới. Đây là tỷ lệ khá cao, phản ánh định hướng ưu tiên phát triển các ngành hàng trái cây có giá trị gia tăng lớn và dư địa xuất khẩu rộng mở.

Trong khi đó, diện tích lúa nếp dự kiến được cấp mới đạt 52.214ha, chiếm gần 33%, còn 17.829ha là diện tích hoa màu. Cơ cấu này cho thấy Đồng Tháp không chỉ tập trung vào một ngành hàng mà hướng tới xây dựng hệ thống vùng nguyên liệu đồng bộ cho nhiều nhóm nông sản chủ lực.

Điểm đáng chú ý, không dừng ở việc cấp mới, tỉnh đặt mục tiêu đến cuối năm 2027 hoàn thành việc cấp mã số cho 100% diện tích cây trồng chủ lực phục vụ xuất khẩu, tạo nền tảng để nông sản đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính ngay từ khâu sản xuất.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, tổng diện tích vùng trồng được cấp và duy trì mã số dự kiến đạt 377.722ha. Trong đó, 203.082ha là lúa, nếp; 153.440ha là cây lâu năm và 21.200ha là hoa màu. Như vậy, quy mô quản lý bằng mã số sẽ tăng thêm hơn 217.900ha so với diện tích cấp mới của giai đoạn 2026 - 2030, đồng nghĩa với việc tỉnh không chỉ mở rộng mà còn duy trì hiệu quả toàn bộ hệ thống mã số đã được thiết lập.

Bên cạnh vùng trồng, Đồng Tháp cũng hướng đến mục tiêu 100% cơ sở sơ chế, gia công và đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu đủ điều kiện được cấp mã số, bảo đảm chuỗi truy xuất nguồn gốc được khép kín từ sản xuất đến xuất khẩu.

Siết chặt quản lý, bảo vệ thương hiệu 

Trọng tâm không chỉ nằm ở việc cấp mã số mà còn ở cơ chế quản lý sau cấp. Hằng năm, toàn bộ mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sẽ được kiểm tra, giám sát; kịp thời cập nhật, quản lý trên cơ sở dữ liệu số, bảo đảm gắn với thông tin về diện tích, sản lượng, quy trình sản xuất, tình hình sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Song song, tỉnh Đồng Tháp yêu cầu hằng năm 100% tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn thực hiện các quy định của Việt Nam và yêu cầu của nước nhập khẩu; nâng cao năng lực quản lý, duy trì điều kiện mã số, tự giám sát, ghi chép hồ sơ và thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định. Đây là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tình trạng "mượn" hoặc sử dụng mã số không đúng mục đích, một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến uy tín nông sản xuất khẩu thời gian qua.

Đối với các trường hợp vi phạm, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp như tạm dừng sử dụng, thu hồi mã số hoặc xử lý theo quy định của pháp luật. Công an tỉnh, UBND xã và các cơ quan được giao phối hợp điều tra, xử lý các hành vi giả mạo hồ sơ, sử dụng trái phép mã số và gian lận thương mại liên quan đến hoạt động xuất khẩu nông sản.

Không chỉ tăng cường kiểm soát, Đồng Tháp còn hướng đến xây dựng cơ sở dữ liệu số thống nhất, kết nối thông tin giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Khi toàn bộ chuỗi sản xuất được quản lý trên nền tảng số, việc truy xuất nguồn gốc sẽ thuận lợi hơn, đồng thời tạo thêm niềm tin cho các đối tác nhập khẩu.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu liên tục được nâng lên, việc Đồng Tháp chủ động chuẩn hóa vùng nguyên liệu và quản lý chặt chẽ hệ thống mã số được kỳ vọng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh mới cho nông sản địa phương. Xa hơn, đây còn là nền tảng để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và từng bước khẳng định vị thế của nông sản Đồng Tháp trên thị trường quốc tế.