Đồng Tháp bảo đảm quyền lợi BHYT cho người dân vùng An toàn khu trong thời kỳ kháng chiến
Việc hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho người dân tại các xã, phường An toàn khu trong thời kỳ kháng chiến (ATK) ở Đồng Tháp không chỉ giúp hàng trăm nghìn người giảm gánh nặng chi phí chăm sóc sức khỏe mà còn thể hiện sự tri ân đối với những vùng đất giàu truyền thống cách mạng.
Chính sách an sinh mang ý nghĩa tri ân những vùng đất cách mạng
Đồng Tháp hiện có 44 xã, phường được công nhận là An toàn khu trong thời kỳ kháng chiến (An toàn khu). Đây là những địa phương từng là căn cứ cách mạng quan trọng, gắn với nhiều dấu son lịch sử của dân tộc.
Người dân hiện đang thường trú tại các địa bàn này đã được cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú thì được thụ hưởng chính sách hỗ trợ 100% mức đóng BHYT từ ngân sách nhà nước.
Thẻ BHYT An toàn khu được cấp có giá trị sử dụng từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030. Đối với các trường hợp phát sinh sau, thẻ sẽ có hiệu lực từ ngày đầu tiên của tháng được cấp, tạo sự ổn định trong việc bảo đảm quyền lợi y tế cho người dân trong nhiều năm.
Việc hưởng quyền lợi xã an toàn khu theo quy định của Luật BHYT nếu một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT khác nhau thì sẽ đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự của các đối tượng quy định tại Điều 12 của Luật BHYT.
Theo đó, Nhóm do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng (Nhóm 1) xếp thứ tự trước nhóm người An toàn khu (thuộc Nhóm 3) vẫn sẽ đóng BHYT nhóm bắt buộc.
Thứ tự của các đối tượng tại Điều 12 của Luật BHYT
1. Nhóm do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng
2. Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng
3. Nhóm do ngân sách nhà nước đóng (An toàn khu thuộc nhóm này)
4. Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng
5. Nhóm tự đóng
6. Đối tượng khác do Chính phủ quy định.
Ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở việc hỗ trợ tài chính, mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Khi không còn phải lo khoản kinh phí tham gia BHYT hằng năm, nhiều hộ gia đình, nhất là các hộ đông nhân khẩu hoặc có người cao tuổi, có thêm điều kiện chăm lo sức khỏe và ổn định cuộc sống.
Ông Nguyễn Thanh Dũng (ngụ phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, trước đây gia đình 5 người phải dành một khoản chi không nhỏ mỗi năm để tham gia BHYT theo hộ gia đình. Từ khi địa phương được công nhận là An toàn khu và được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ mức đóng BHYT, gánh nặng tài chính giảm đi đáng kể, đồng thời các thành viên trong gia đình yên tâm hơn khi khám, chữa bệnh. Theo ông Dũng, đây không chỉ là chính sách hỗ trợ mà còn thể hiện sự quan tâm thiết thực của Nhà nước đối với đời sống người dân.
Đồng bộ nhiều giải pháp để người dân thụ hưởng đầy đủ quyền lợi
Ngay sau khi được công nhận là xã/phường An toàn khu trong thời kỳ kháng chiến, BHXH Đồng Tháp đã phối hợp với UBND các địa phương khẩn trương rà soát dữ liệu dân cư, lập danh sách người đủ điều kiện và tổ chức cấp thẻ BHYT trong thời gian sớm nhất. Người dân được sử dụng thẻ BHYT hoặc các ứng dụng số như VNeID, VssID và căn cước công dân gắn chip khi đi khám, chữa bệnh, góp phần giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Một điểm đáng chú ý là cùng với việc cấp thẻ mới, ngành BHXH còn triển khai hoàn trả khoản tiền BHYT mà người dân đã tự đóng và một số nhóm được ngân sách hỗ trợ mức đóng. Điều này giúp người dân không bị thiệt thòi khi chính sách mới được triển khai, đồng thời bảo đảm tính công bằng trong thực hiện chính sách an sinh.
Theo đó, cơ quan BHXH sẽ hoàn trả khoản tiền người dân đã tự đóng từ ngày 1/1/2026 (hoặc từ thời điểm phát sinh sau) đến hết thời hạn còn giá trị của thẻ BHYT cũ. Chính sách này giúp bảo đảm quyền lợi cho người dân, tránh việc phải đóng trùng hoặc phát sinh chi phí không cần thiết.
Đối tượng tham gia BHYT được hoàn trả số tiền tự đóng gồm:
Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng bao gồm:
a) Người thuộc hộ gia đình cận nghèo;
b) Học sinh, sinh viên;
c) Người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở;
d) Người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình theo quy định của pháp luật;
đ) Nhân viên y tế thôn, bản; cô đỡ thôn, bản;
e) Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo quy định của pháp luật;
g) Người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại các xã được xác định không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế theo quy định của Chính phủ;
h) Người được tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú theo quy định của Luật Di sản văn hóa;
i) Nạn nhân theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người.
Nhóm tự đóng bảo hiểm y tế bao gồm:
a) Người thuộc hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình;
b) Người sinh sống và làm việc, người được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo;
c) Người lao động trong thời gian nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động;
d) Người không thuộc các trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản này.
Lấy người dân làm trung tâm trong quá trình triển khai chính sách
Dù quá trình triển khai chính sách diễn ra đồng bộ và khẩn trương, thực tế vẫn phát sinh một số trường hợp thông tin cá nhân chưa đồng nhất giữa các cơ sở dữ liệu, như sai lệch số căn cước công dân, thiếu mã số BHXH hoặc thay đổi nơi cư trú sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Những vướng mắc này khiến việc cấp thẻ BHYT hoặc hoàn trả kinh phí của một số trường hợp chưa thể thực hiện ngay theo kế hoạch.
Để không làm ảnh hưởng đến quyền lợi khám, chữa bệnh của người dân, BHXH tỉnh Đồng Tháp đã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng công an và các đơn vị liên quan nhằm rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa dữ liệu ngay từ cơ sở. Những trường hợp cần giải quyết gấp, đặc biệt là người dân phải khám, chữa bệnh trong thời gian chờ cập nhật thông tin, đều được ưu tiên hỗ trợ và hướng dẫn xử lý kịp thời.
Bà Huỳnh Nguyễn Phương Oanh - Giám đốc BHXH tỉnh Đồng Tháp cho biết, việc triển khai chính sách BHYT đối với người dân vùng An toàn khu được đơn vị xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo đảm an sinh xã hội năm 2026.
Mục tiêu của đơn vị không chỉ là bảo đảm người dân được cấp thẻ đúng quy định mà còn phải bảo đảm mọi quyền lợi khám, chữa bệnh được thực hiện liên tục, không để bất kỳ người dân đủ điều kiện nào bị gián đoạn quyền lợi vì vướng mắc về thủ tục hay dữ liệu.
Do đó, BHXH Đồng Tháp đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở để rà soát, chuẩn hóa thông tin, xử lý kịp thời các trường hợp phát sinh và đẩy nhanh tiến độ hoàn trả kinh phí BHYT đã tự đóng cho người dân.
"Việc cấp thẻ và hoàn trả tiền BHYT không chỉ là thực hiện đúng chính sách mà còn thể hiện trách nhiệm của ngành BHXH trong việc chăm lo quyền lợi chính đáng của người dân. Chúng tôi luôn đồng hành cùng các địa phương để mọi người dân vùng An toàn khu đều được tiếp cận đầy đủ các chính sách an sinh của Đảng và Nhà nước một cách nhanh nhất, thuận lợi nhất", bà Oanh nhấn mạnh.
Qua quá trình triển khai, chính sách hỗ trợ BHYT cho người dân vùng An toàn khu không chỉ góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế mà còn khẳng định sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với các địa phương có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng.
Với cách làm linh hoạt, lấy người dân làm trung tâm và chủ động tháo gỡ những khó khăn phát sinh, Đồng Tháp đang từng bước bảo đảm mọi người dân đủ điều kiện đều được tiếp cận chính sách một cách công bằng, kịp thời và bền vững.