Đồng Nai: Vụ án chôn lấp trái phép gần 2.000 tấn chất thải, địa phương cho biết 'không bao che vi phạm'
(PLVN) - Gần 2.000 tấn chất thải bị phát hiện chôn lấp trái phép tại các xưởng tái chế nhôm ở xã Xuân Hòa, TP Đồng Nai, trong đó gần 600 tấn được xác định là chất thải nguy hại. Trước vụ việc, chính quyền xã khẳng định không né tránh, không bao che, không "bảo kê" và sẽ phối hợp làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Chất thải bị chôn sâu dưới nền nhà xưởng
Vụ việc mới được Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phối hợp Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an, phát hiện tại xã Xuân Hòa. Theo thông tin ban đầu, khu vực phát hiện vi phạm rộng khoảng 1ha, có nhiều DN hoạt động và 3 xưởng sản xuất, tái chế nhôm phế liệu. Hoạt động khai quật cho thấy lượng lớn chất thải được chôn lấp trong khuôn viên các nhà xưởng và khu vực hồ bao quanh.
Cơ quan chức năng xác định cả 3 xưởng tái chế nhôm đều không có các giấy phép theo quy định. Những cơ sở này bị cho là hoạt động trong khoảng 8 năm nhưng không có giấy phép môi trường, giấy phép xây dựng và sử dụng đất không đúng mục đích. Trong quá trình tái chế nhôm phế liệu, các xưởng phát sinh lượng lớn chất thải nhưng không chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý. Thay vào đó, chất thải được chôn lấp tại khu vực trước, sau nhà xưởng, quanh hồ và ngay dưới nền công trình.

Tại một số vị trí, lực lượng chức năng phát hiện chất thải được chôn sâu khoảng 6m dưới nền nhà xưởng. Kết quả kiểm tra ban đầu xác định chất thải nguy hại có thành phần chì với hàm lượng cao gấp gần 20 lần ngưỡng cho phép. Tổng lượng chất thải được phát hiện gần 2.000 tấn, trong đó gần 600 tấn được xác định là chất thải nguy hại.
Liên quan vụ việc, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can để điều tra. Trong số này có Nguyễn Đình Chung, người được xác định trực tiếp quản lý, điều hành 2 xưởng tái chế nhôm phế liệu; Lê Thị Sinh, GĐ Cty TNHH Xuất nhập khẩu nhôm và thép Tiến Phát; Đinh Thị Vân, GĐ Cty Thương mại & Dịch vụ sản xuất Thành Đức Phát.
Các bị can khai do thiếu hiểu biết hoặc không nắm rõ quy định về bảo vệ môi trường, đồng thời có bị can cho rằng cơ quan chức năng địa phương từng kiểm tra nhưng không yêu cầu đình chỉ hoạt động. Đây là lời khai ban đầu và đang được công an tiếp tục xác minh, làm rõ.
Xã Xuân Hòa cho biết “không bao che vi phạm”
Trước thông tin về vụ án, UBND xã Xuân Hòa khẳng định quan điểm không né tránh, không bao che, không dung túng, không có vùng cấm trong xử lý vi phạm pháp luật về môi trường. Địa phương cho biết nếu phát hiện cán bộ, tổ chức có biểu hiện thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý hoặc vi phạm thì sẽ xem xét, xử lý theo thẩm quyền. UBND xã Xuân Hòa cũng khẳng định không có chuyện “bảo kê” cho hoạt động sản xuất, chôn lấp chất thải trái phép trên địa bàn.
Theo UBND xã Xuân Hòa, địa bàn xã rộng, có nhiều khu vực xa khu dân cư và ít người qua lại nên công tác quản lý còn gặp khó khăn, nhất là trong giai đoạn đầu vận hành xã mới. Một số tổ chức, cá nhân có thể đã lợi dụng những khu vực vắng người để thực hiện hành vi vi phạm. Tuy nhiên, địa phương nhìn nhận những khó khăn khách quan không thể được dùng để biện bạch cho hạn chế trong công tác quản lý.
Trong quá trình Bộ Công an điều tra vụ án, xã Xuân Hòa cho biết đã phối hợp, cung cấp thông tin, thực hiện các yêu cầu của cơ quan chức năng. Địa phương đang tiếp tục rà soát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhất là tại những khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm về đất đai, xây dựng, môi trường. Chính quyền xã đồng thời đề nghị người dân kịp thời phản ánh khi phát hiện dấu hiệu xả thải, chôn lấp chất thải hoặc hoạt động sản xuất trái phép.

Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường cho biết đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu xử lý và làm rõ trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Quá trình điều tra còn phát hiện dấu hiệu các bị can làm giả con dấu của UBND xã và ngân hàng để lập tài liệu giả nộp cho cơ quan thuế. Cơ quan điều tra đang làm rõ các hành vi có dấu hiệu của tội “Gây ô nhiễm môi trường”, “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”, “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”.
Liên quan lĩnh vực, tại Hà Nội, Công an TP vừa phát hiện vụ tập kết, đổ trái phép hàng chục ngàn tấn chất thải xây dựng (CTXD) tại khu đất bên cạnh cây xăng Petrolimex Vạn Xuân, số 8 đường Phan Trọng Tuệ, xã Đại Thanh.

Theo điều tra, trong năm 2026, Bùi Văn Lừng tự ý sử dụng khu đất nông nghiệp là ao, hồ, ruộng trũng của các hộ dân thôn Yên Ngưu để san lấp, tạo mặt bằng tập kết máy công trình, xe tải. Lừng cho nhiều cá nhân đổ CTXD vào khu vực ao phía ngoài và chỉ đạo người điều khiển máy xúc, máy ủi san gạt sau khi các phương tiện đổ chất thải.
Khoảng tháng 5/2026, Lừng trao đổi với Nguyễn Thị Kim Sang về việc tìm các đơn vị, cá nhân có nhu cầu đổ CTXD vào khu vực ao phía trong. Sang đăng thông tin trên mạng xã hội để tìm kiếm các đơn vị vận chuyển, chủ nguồn thải có nhu cầu đổ chất thải; đồng thời giao Lê Mạnh Khương điều hành hoạt động tại bãi khi Sang không có mặt, hướng dẫn các phương tiện vào vị trí đổ, thu tiền, ghi chép biển số xe và công nợ.
Quá trình điều tra, xác định Cty Trường Anh, do Đỗ Văn Trường làm Giám đốc, là đơn vị ký hợp đồng xử lý chất thải với Cty CP Dịch vụ sản xuất Toàn Cầu để vận chuyển chất thải xây dựng cho các đơn vị thi công dự án đường Vành đai 2.5 Thủ đô, đoạn qua phường Khương Đình. Trường đã bàn bạc, trao đổi với Sang về việc đổ CTXD tại khu vực ao do Sang chỉ định với giá 500.000 đồng/xe loại “4 chân”, thể tích thùng 14m³. Sau đó, Trường thuê xe của Cty TNHH Bảo Long HB và chỉ đạo các lái xe vận chuyển CTXD đến đổ tại đây. Từ 3 - 8/8/2026, các phương tiện đã thực hiện 36 chuyến, với tổng khối lượng 667.660kg.
Đối với Cty Đại Cát do Trần Thế Anh làm GĐ, xác định DN này ký hợp đồng xử lý chất thải với Cty Toàn Cầu để vận chuyển bùn thải xây dựng cho các đơn vị thi công dự án xây kè bê tông thuộc dự án cải tạo hạ lưu sông Kim Ngưu, trên địa bàn phường Hoàng Liệt và xã Đại Thanh. Thế Anh đã bàn bạc, trao đổi với Sang về việc đổ CTXD tại khu vực ao do Sang chỉ định với giá 500.000 đồng/xe thể tích thùng 14m³ và 300.000 đồng/xe loại 8 tấn. Từ 6/7 - 10/8/2026, Cty Đại Cát đã thực hiện 438 chuyến, tổng khối lượng 6.735.585kg.
Cơ quan chức năng tiến hành khám nghiệm hiện trường, xác định diện tích ao bị đổ chất thải xây dựng trái phép là 12.508,8m²; khối lượng chất thải xây dựng khoảng 26.714m³, tương đương 33.526.070kg. Công an hiện đã khởi tố 5 đối tượng để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Văn Sơn