Đồng Nai tăng tốc giải quyết hộ tịch cho người yếu thế

Hội nghị không chỉ đánh giá những kết quả bước đầu đạt được mà còn tập trung phân tích những khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai, qua đó đề ra nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Rà soát thực chất, tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong giải quyết hộ tịch

Theo Sở Tư pháp TP Đồng Nai, sau 6 tháng triển khai, công tác giải quyết các vấn đề hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc thành lập và vận hành Tổ công tác liên ngành số 08 từng bước phát huy hiệu quả trong việc rà soát, xác minh thông tin, tháo gỡ những hồ sơ phức tạp, kéo dài nhiều năm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan chức năng đã trực tiếp giải quyết, cấp giấy khai sinh cho 13 trường hợp là người lớn tuổi; nhiều địa phương chủ động ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai nhiệm vụ theo chỉ đạo của thành phố. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải quyết các trường hợp còn tồn đọng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều hạn chế cần sớm khắc phục.

Đại diện Công an TP Đồng Nai cho biết, công tác phối hợp rà soát, xác minh thông tin tại một số địa phương chưa thực sự chặt chẽ. Qua kiểm tra vẫn phát hiện trường hợp công dân trước đây đã được đăng ký hộ khẩu thường trú, được cấp chứng minh nhân dân nhưng chưa được cập nhật đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dẫn đến việc tiếp tục đưa vào diện đề nghị giải quyết hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế.

Một số hồ sơ còn thiếu bản tường trình quá trình sinh sống, thiếu tài liệu chứng minh hoặc chưa thể hiện đầy đủ kết quả rà soát, xác minh của các cơ quan chức năng. Một số nơi vẫn còn tình trạng thực hiện quy trình xác minh mang tính hình thức, chưa khai thác đầy đủ các nguồn thông tin để phục vụ việc xác lập nhân thân cho công dân.

Các đại biểu trình bày tham luận tại hội nghị

Theo đại diện Công an TP Đồng Nai, để nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ, lực lượng công an cấp xã cần tiếp tục tăng cường phối hợp với cơ quan tư pháp, các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền cơ sở trong công tác rà soát, thống kê, lập danh sách các trường hợp thuộc nhóm dân cư yếu thế chưa được đăng ký hộ tịch hoặc chưa được cập nhật đầy đủ thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Cùng với đó, việc xác minh nhân thân cần được thực hiện đầy đủ, toàn diện trên cơ sở khai thác hiệu quả hồ sơ cư trú, dữ liệu căn cước, tàng thư nghiệp vụ cũng như thông tin do thân nhân, người làm chứng và chính quyền địa phương cung cấp; đồng thời kịp thời cập nhật dữ liệu, hướng dẫn người dân thực hiện đăng ký cư trú, cấp căn cước theo quy định.

Chia sẻ kinh nghiệm tại hội nghị, đại diện UBND xã An Viễn cho biết địa phương đã chuyển từ phương thức "chờ người dân đến" sang chủ động rà soát, tiếp cận từng trường hợp thông qua mô hình đăng ký hộ tịch lưu động và "Ngày thứ Năm thân thiện".

Theo đó, tổ công tác liên ngành gồm tư pháp, công an, trưởng ấp và các đoàn thể trực tiếp rà soát tại địa bàn dân cư, đồng thời xây dựng quy trình phối hợp khép kín từ khâu thu thập thông tin, xác minh, đối chiếu dữ liệu đến hoàn thiện hồ sơ và chuyển xử lý trên môi trường điện tử. Cách làm này giúp giảm thời gian giải quyết, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần, đồng thời nâng cao chất lượng hồ sơ ngay từ cơ sở.

Đại diện UBND phường Bảo Vinh cũng chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng quy trình thu thập, rà soát và quản lý dữ liệu hộ tịch. Theo đó, địa phương chú trọng phối hợp giữa tư pháp và công an trong đối chiếu dữ liệu, xác minh lịch sử cư trú, nhân thân, lấy lời khai nhân chứng và hoàn thiện hồ sơ trước khi thực hiện đăng ký khai sinh, cấp số định danh cá nhân.

Các ý kiến tại hội nghị thống nhất cho rằng, chất lượng dữ liệu đầu vào có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ và hiệu quả giải quyết hồ sơ. Vì vậy, việc rà soát cần được thực hiện kỹ lưỡng, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác ngay từ đầu, tránh phát sinh việc xác minh nhiều lần hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Tăng cường phối hợp liên ngành, bảo đảm quyền lợi của người dân yếu thế

Bên cạnh những vấn đề liên quan đến công tác hộ tịch, nhiều đại biểu cũng đề cập đến những tác động trực tiếp của việc thiếu giấy tờ nhân thân đối với việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đồng Nai cho biết, trên thực tế vẫn còn một số trẻ em đến tuổi đi học nhưng chưa có giấy khai sinh nên chưa đủ điều kiện hoàn tất thủ tục nhập học chính thức tại các cơ sở giáo dục công lập. Thời gian qua, ngành giáo dục đã phối hợp với các địa phương tổ chức rà soát, lập danh sách các trường hợp cần hỗ trợ nhằm bảo đảm quyền học tập của trẻ em.

Trong khi đó, đại diện Sở Y tế kiến nghị cần sớm xây dựng quy trình phối hợp thống nhất giữa ngành y tế, công an và tư pháp trong giải quyết các trường hợp trẻ em chưa có giấy tờ tùy thân hoặc sinh ngoài cơ sở y tế. Đồng thời nghiên cứu cơ chế xử lý phù hợp đối với những trường hợp không có giấy chứng sinh để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình đăng ký khai sinh và hoàn thiện các giấy tờ liên quan.

Đại diện các sở, ngành địa phương tham gia đóng góp ý kiến, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Trọng Trí - Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Đồng Nai, đánh giá việc giải quyết các vấn đề hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, song vẫn còn nhiều nhiệm vụ cần tiếp tục tập trung thực hiện trong thời gian tới.

Theo ông Trí, hiện tỷ lệ các xã, phường ban hành kế hoạch và thành lập tổ công tác vẫn còn thấp; năng lực cán bộ ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu; chất lượng dữ liệu đầu vào còn hạn chế và việc phối hợp liên ngành vẫn tồn tại những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.

Để hoàn thành các mục tiêu trong 6 tháng cuối năm, Phó Giám đốc Sở Tư pháp đề nghị các địa phương tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, khẩn trương hoàn thiện việc ban hành kế hoạch và thành lập tổ công tác theo hướng thực chất; tiếp tục rà soát, phân loại chính xác các nhóm đối tượng, nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ giải quyết hồ sơ.

Đồng thời, các ngành tư pháp, công an, y tế, giáo dục, bảo hiểm xã hội cần tiếp tục tăng cường phối hợp, ưu tiên giải quyết dứt điểm các trường hợp đủ điều kiện, đồng thời tập trung tháo gỡ các hồ sơ phức tạp liên quan đến đăng ký hộ tịch, cư trú, cấp căn cước, bảo hiểm y tế và quyền học tập của trẻ em.

Lãnh đạo Sở Tư pháp cũng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện tại cơ sở; kịp thời chấn chỉnh những nơi triển khai còn hình thức, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm, để hồ sơ kéo dài làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Hội nghị thống nhất xác định, trong thời gian tới, việc giải quyết các vấn đề hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế cần được triển khai đồng bộ, thường xuyên và gắn với nhiệm vụ quản lý nhà nước về hộ tịch, cư trú cũng như công tác bảo đảm an sinh xã hội. Trọng tâm là tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, hoàn thiện dữ liệu dân cư và đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ, góp phần bảo đảm mọi công dân đều được xác lập đầy đủ các quyền nhân thân theo quy định của pháp luật.