Đồng Nai rà soát hơn 2000 văn bản quy phạm pháp luật
Ngày 1/10, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc tại thành phố Đồng Nai, nhằm kiểm tra việc triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn.
Tham gia Đoàn kiểm tra có ông Hoàng Thái Sơn - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính), Phó Trưởng đoàn cùng đại diện các vụ, cục thuộc Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ. Tiếp và làm việc với Đoàn có ông Lê Trường Sơn - Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành địa phương.
Rà soát lượng lớn văn bản sau sáp nhập
Báo cáo với Đoàn kiểm tra, bà Phạm Thị Bích Thủy - Giám đốc Sở Tư pháp Đồng Nai, cho biết nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL được thành phố triển khai trong bối cảnh đồng thời diễn ra quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, hợp nhất tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thành lập thành phố Đồng Nai. Để tổ chức thực hiện nhiệm vụ này, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 911/QĐ-UBND ngày 16/3/2026 thành lập Tổ công tác thực hiện rà soát, xử lý các VBQPPL, gọi tắt là Tổ công tác 911.
Cũng theo báo cáo của Sở Tư pháp, tính đến ngày 30/9/2026, các cơ quan đã tổng hợp số lượng lớn văn bản thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát. Đối với cấp tỉnh có 744 VBQPPL, gồm 198 nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, 544 quyết định của UBND cấp tỉnh và 2 chỉ thị của UBND cấp tỉnh còn hiệu lực và chưa có hiệu lực. Đối với cấp huyện (trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp) có 379 VBQPPL còn hiệu lực, gồm 82 nghị quyết của HĐND cấp huyện và 297 quyết định của UBND cấp huyện; qua tổng hợp, các văn bản này được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một phần bởi 4 văn bản. Ở cấp xã, có 581 VBQPPL của 95 xã còn hiệu lực và chưa có hiệu lực, gồm 72 nghị quyết của HĐND cấp xã và 509 quyết định của UBND cấp xã; các văn bản này được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một phần bởi 8 văn bản.
Một nội dung được quan tâm trong quá trình rà soát là nhóm VBQPPL cấp huyện, bởi cấp huyện đã kết thúc hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành VBQPPL, nghị quyết của HĐND, quyết định của UBND cấp huyện tiếp tục có hiệu lực trong phạm vi địa giới của đơn vị hành chính cấp huyện trước khi sắp xếp đến hết ngày 28/2/2027. Như vậy, các cơ quan chức năng không chỉ phải xác định những văn bản còn giá trị áp dụng trong thời gian chuyển tiếp, mà còn phải chủ động xây dựng phương án xử lý để tránh phát sinh khoảng trống pháp lý khi nhóm văn bản này hết hiệu lực. Đây cũng là một trong những yêu cầu đặt ra đối với quá trình hoàn thiện hệ thống VBQPPL sau khi mô hình chính quyền địa phương có sự thay đổi.
Kết quả tổng hợp bước đầu cho thấy, đối với các VBQPPL được ban hành không theo chế độ mật, ở cấp tỉnh có 144 văn bản được đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, tạm ngưng hiệu lực hoặc bãi bỏ một phần, trong đó có 46 nghị quyết của HĐND cấp tỉnh và 98 quyết định của UBND cấp tỉnh. Ở cấp xã có 53 VBQPPL được đề xuất xử lý theo các hình thức trên, gồm 5 nghị quyết của HĐND cấp xã và 48 quyết định của UBND cấp xã.
Hướng đến hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Lê Trường Sơn - Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai, nhấn mạnh tổng rà soát hệ thống VBQPPL là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được triển khai trên phạm vi rộng, với khối lượng công việc lớn, nội dung phức tạp và yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng, tính thực chất.
“Khối lượng công việc thành phố phải thực hiện rà soát là rất lớn, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và nhiều giai đoạn ban hành văn bản, với tổng số hơn 2.000 văn bản QPPL do cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ban hành” Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết.
Theo ông Sơn, thông qua các ý kiến đánh giá, trao đổi và hướng dẫn cụ thể của Đoàn kiểm tra, thành phố Đồng Nai có điều kiện nhìn nhận đầy đủ, toàn diện hơn về những kết quả đã đạt được cũng như các tồn tại, hạn chế, từ đó xác định rõ hơn phương pháp và lộ trình triển khai xử lý trong thời gian tới.
Lãnh đạo thành phố Đồng Nai cho biết địa phương mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hướng dẫn thường xuyên của các bộ, ngành Trung ương trong quá trình hoàn thiện kết quả rà soát và tổ chức thực hiện lộ trình xử lý văn bản. Các ý kiến chỉ đạo, hướng dẫn của Đoàn kiểm tra được xác định là cơ sở quan trọng để thành phố hoàn thiện báo cáo, khắc phục những hạn chế, bảo đảm kết quả rà soát chính xác, đầy đủ và có tính khả thi cao. Thành phố cũng cam kết nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của Đoàn kiểm tra, tiếp tục chỉ đạo rà soát thực chất, không hình thức, không chạy theo số lượng; khẩn trương hoàn thiện danh mục và phương án xử lý văn bản, đồng thời bảo đảm việc sửa đổi, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản được thực hiện đúng thẩm quyền, đúng quy định và phù hợp yêu cầu thực tiễn.
Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận ghi nhận, đánh giá cao những kết quả thành phố Đồng Nai đạt được trong triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Bên cạnh kết quả tích cực, Thứ trưởng cũng đề nghị địa phương tiếp tục khắc phục một số hạn chế, trong đó chất lượng nhận diện, phân loại và đề xuất phương án xử lý đối với các văn bản không còn phù hợp chưa đồng đều; việc đánh giá tính hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi của từng quy định trong mối liên hệ với hệ thống pháp luật hiện hành chưa được chú trọng đầy đủ. Công tác chuyển từ kết quả rà soát sang xử lý, hoàn thiện hệ thống văn bản tại một số nơi còn chậm; việc tổ chức tập huấn và cập nhật, thực hiện các hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Thay mặt Đoàn kiểm tra, Thứ trưởng đề nghị thành phố Đồng Nai tiếp tục chỉ đạo tổng rà soát bảo đảm thực chất, đúng tiến độ, trong đó hoàn thành báo cáo chính thức gửi Ban Chỉ đạo trước ngày 3/11/2026; tăng cường lấy ý kiến phản biện của các cơ quan, tổ chức, hội, hiệp hội để kịp thời nhận diện, tháo gỡ các khó khăn, điểm nghẽn pháp lý. Đồng thời, địa phương cần chủ động rà soát lại toàn bộ kế hoạch, văn bản chỉ đạo để kiểm đếm nhiệm vụ; tăng cường vai trò kiểm soát chất lượng của Sở Tư pháp, nhất là đối với kết quả rà soát của cấp xã, phường. Thứ trưởng lưu ý, kết quả tổng rà soát phải gắn với tái cấu trúc hệ thống pháp luật của địa phương theo hướng giảm đầu văn bản, tích hợp những quy định có tính chất, nội dung liên quan, không chạy theo số lượng mà phải coi trọng chất lượng, tính khả thi và khả năng giải quyết các điểm nghẽn trong thực tiễn.
Đối với kết quả kiểm tra, Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết Đoàn sẽ tổng hợp và báo cáo Ban Chi đạo theo quy định.
Vướng mắc từ thực tiễn xử lý đất đai
Sáng cùng ngày (1/10), Đoàn kiểm tra đã có buổi làm việc với UBND phường Tân Triều (Thành phố Đồng Nai) về việc thực hiện nhiệm vụ rà soát hệ thống VBQPPL trên địa bàn phường.
Tại buổi làm việc, UBND phường Tân Triều báo cáo những kết quả đạt được, đồng thời nêu một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện rà soát VBQPPL trên địa bàn, nhất là trong lĩnh vực quản lý đất đai.
Theo ông Phạm Lê Duy Quang - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tân Triều, một trong những vấn đề địa phương gặp khó khăn là việc xử lý các trường hợp xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp. Bên cạnh việc xử phạt vi phạm hành chính, các trường hợp này còn phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất, đồng nghĩa với việc phải tháo dỡ công trình, gây ảnh hưởng tới kinh tế người dân.
Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Thanh Bình - Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp), cho rằng cần xem xét cụ thể từng trường hợp và đối chiếu với quy hoạch sử dụng đất.
Theo ông Bình, đối với những công trình xây dựng trên đất mà quy hoạch sử dụng đất mới đã có sự thay đổi, có quy định phù hợp với hiện trạng thì có thể cân nhắc việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, đối với những trường hợp không nằm trong quy hoạch hoặc không phù hợp với quy hoạch thì vẫn phải áp dụng biện pháp khôi phục tình trạng ban đầu theo quy định.
Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cũng lưu ý, việc áp dụng pháp luật cần bảo đảm đúng quy định, nhưng đồng thời phải xem xét đầy đủ tính thực tế của từng vụ việc. Nếu áp dụng một cách máy móc có thể dẫn đến lãng phí tài sản của cá nhân, tổ chức; ngược lại, nếu không có biện pháp xử lý phù hợp sẽ ảnh hưởng đến tính nghiêm minh của pháp luật.