Đồng Nai đứng trước thời cơ lịch sử chuyển mình bứt phá

Trước đó ngày 25/3, Hội nghị TW 2 khóa 14 đã thống nhất chủ trương thành lập TP Đồng Nai trực thuộc TW. Chính phủ sau đó ban hành nghị quyết thông qua hồ sơ đề án lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai, giao Bộ Nội vụ hoàn thiện thủ tục trình Quốc hội thành lập TP Đồng Nai trực thuộc TW.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho biết, Đồng Nai đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, chuyển mình.

Nội lực đã đủ lớn để bước sang giai đoạn phát triển cao hơn

Hiện Đồng Nai có 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án đến từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế liên tục chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp - xây dựng gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông - lâm - thủy sản hơn 12%;

Sau sáp nhập với Bình Phước từ tháng 7/2025, Đồng Nai mới có dân số hơn 4,4 triệu người. Năm 2025, GRDP Đồng Nai tăng 9,63%, quy mô nền kinh tế đạt gần 678 nghìn tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người hơn 150 triệu đồng.

Những con số ấy cho thấy Đồng Nai đã tích lũy được nội lực đủ lớn để bước sang một giai đoạn phát triển cao hơn. Đồng Nai không chỉ là một tỉnh công nghiệp lớn; mà hội đủ nền tảng một đô thị cấp vùng hiện đại, quy mô dân số lớn, nền sản xuất phát triển, mạng lưới liên kết thuận lợi. Yêu cầu đặt ra không dừng ở sản xuất công nghiệp, mà là hình thành hệ sinh thái đô thị - dịch vụ - logistics - công nghệ cao hoàn chỉnh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Đồng Nai Nguyễn Kim Long cho biết, việc trở thành TP trực thuộc TW không đơn thuần là cái tên hay mô hình tổ chức hành chính. Đây là nền tảng để Đồng Nai chuyển từ một tỉnh công nghiệp lớn sang đô thị cấp vùng hiện đại, thay đổi rõ nét về tầm vóc phát triển, năng lực điều hành, khả năng thu hút nguồn lực. Để giữ đà tăng trưởng và mở rộng dư địa phát triển, Đồng Nai đang ưu tiên đồng thời ba trụ cột: quy hoạch - hạ tầng đồng bộ, an sinh xã hội - nguồn nhân lực ổn định và cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh.

Theo một số ý kiến, việc nâng cấp lên TP trực thuộc TW sẽ góp phần nâng tầm vị thế địa phương, thuận lợi hơn trong xây dựng cơ chế phát triển, đầu tư. Nếu được tiếp cận các cơ chế đặc thù, Đồng Nai sẽ có thêm điều kiện triển khai các mô hình phát triển mới như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, TOD (mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng (ga metro, BRT) làm “xương sống”, quy hoạch mật độ cao, hỗn hợp (nhà ở, thương mại) xung quanh các đầu mối này), hay các công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn; là những yếu tố quan trọng để phát huy tốt hơn tiềm năng.

Một điểm quan trọng khác, TP trực thuộc TW sẽ có mức độ chủ động cao hơn trong quản lý tài chính - ngân sách, từ tỷ lệ điều tiết ngân sách, khả năng huy động vốn đầu tư, đến cơ chế thưởng vượt thu… từ đó có thêm dư địa để chủ động đầu tư cho hạ tầng và các lĩnh vực then chốt.

Ở góc độ quản trị, được nâng cấp lên TP trực thuộc TW cũng cho phép địa phương được trao thêm thẩm quyền trong quyết định một số vấn đề như chủ trương đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, xử lý một số vấn đề phát sinh... Khi thẩm quyền được tăng lên, quy trình được rút ngắn, tính chủ động hiệu quả linh hoạt trong điều hành sẽ được nâng lên. Chưa hết, mô hình mới còn hình thành các cơ quan chuyên môn sâu về quản lý đô thị, phù hợp đặc thù của một trung tâm kinh tế quy mô lớn.

Tiếp tục chú trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân

Ở bình diện rộng hơn, TP trực thuộc Trung ương cũng đặt ra chuẩn mực cao hơn về y tế, giáo dục, môi trường, chất lượng sống của người dân. Đây vừa là áp lực, cũng là động lực để đầu tư mạnh hơn cho hệ thống bệnh viện, các trường đại học chất lượng cao, các thiết chế văn hóa, các chính sách an sinh xã hội. Như nguyên Phó Chủ tịch UBND Đồng Nai Nguyễn Sơn Hùng trả lời PLVN: “Trở thành TP trực thuộc TW, Đồng Nai cần tiếp tục chú trọng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Một đô thị lớn không thể chỉ đo đếm bằng số lượng công trình hay tốc độ tăng trưởng, mà còn phải được nhìn nhận qua chất lượng môi trường sống và sự hài lòng của người dân”.

Trước sự kiện cuối tháng 4 này Quốc hội sẽ xem xét việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc TW, ông Đặng Quốc Nghi (Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai) tin tưởng khi Đồng Nai có vị thế mới; DN sẽ được hưởng lợi từ uy tín, môi trường đầu tư kinh doanh.

Cùng quan điểm, bà Giang Thị Lan Thu (Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Đồng Nai) nhận định, việc Đồng Nai trở thành TP trực thuộc TW sẽ mở ra không gian phát triển mới cho các DN. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ hơn, môi trường kinh doanh được cải thiện, vị thế địa phương được nâng lên, các DN sẽ có thêm điều kiện mở rộng sản xuất, thị trường; tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng; và bản thân DN phải nâng cao năng lực cạnh tranh theo chuẩn mới. Khi vị thế địa phương được nâng cao, sức hút với nhà đầu tư, chuyên gia, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng gia tăng tương ứng.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho biết, Đồng Nai đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, chuyển mình thành trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước; chuyển từ mô hình “tỉnh công nghiệp” sang “TP công nghiệp - đô thị - dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số; định vị vai trò trên bản đồ phát triển quốc gia, mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng sống người dân trong nhiều thập niên tới.