Đồng hành cùng nạn nhân mua bán người tái hòa nhập cộng đồng ở Cà Mau
Đằng sau mỗi cuộc giải cứu nạn nhân mua bán người là hành trình dài giúp họ vượt qua tổn thương, mặc cảm và ổn định cuộc sống. Tại Cà Mau, sự vào cuộc của lực lượng Công an cùng các ngành chức năng đang góp phần tiếp thêm điểm tựa, giúp những người từng sập bẫy “việc nhẹ, lương cao” có cơ hội làm lại cuộc đời.
Sau khi được giải cứu khỏi các cơ sở lừa đảo trực tuyến ở nước ngoài, nhiều nạn nhân trở về quê nhà trong tình trạng tổn thương cả thể chất lẫn tinh thần, đối mặt với không ít khó khăn. Xác định việc đưa nạn nhân về nước mới chỉ là bước đầu, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp với các ngành chức năng triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ, từ chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý đến kết nối việc làm, giúp họ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.
Cạm bẫy phía sau lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”

Cuối năm 2024, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông H.N.P. (23 tuổi, ngụ xã Nguyễn Việt Khái) lên mạng xã hội tìm việc làm. Tin lời các đối tượng môi giới giới thiệu công việc liên quan đến máy tính tại Campuchia, với mức thu nhập 25-30 triệu đồng/tháng, ông P. chấp nhận xuất cảnh trái phép với hy vọng cải thiện kinh tế gia đình.
Tuy nhiên, khi vừa đến nơi, anh bị đưa vào một cơ sở lừa đảo trực tuyến, bị quản lý, giám sát và cưỡng ép làm việc từ 14-16 giờ mỗi ngày để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nếu không đạt chỉ tiêu hoặc có ý định bỏ trốn, anh bị bỏ đói, đánh đập, đe dọa bán sang cơ sở khác. Các đối tượng còn yêu cầu gia đình nộp hàng trăm triệu đồng tiền chuộc.
“Lúc đó, tôi chỉ mong được trở về nhà. Ở nơi xa lạ, không có giấy tờ, không được tự do đi lại, tôi gần như không biết phải tìm ai để cầu cứu” – ông P. nhớ lại.
Đầu năm 2026, thông qua sự phối hợp giữa lực lượng chức năng Việt Nam và nước sở tại, ông P. cùng nhiều công dân khác được giải cứu, đưa về nước an toàn. Hơn một năm bị giam giữ, bóc lột và đe dọa đã để lại những tổn thương nặng nề. Trở về quê nhà, anh thường xuyên hoảng sợ, mất ngủ, sống khép kín và mặc cảm khi tiếp xúc với mọi người.

Trường hợp của ông P. cho thấy thủ đoạn lợi dụng hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nhu cầu tìm việc và sự thiếu hiểu biết của người lao động để dụ dỗ xuất cảnh trái phép, sau đó cưỡng ép lao động, bóc lột và buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đáng chú ý, nạn nhân không chỉ là người tìm việc tại địa phương mà còn có những trường hợp đang làm ăn xa tại các tỉnh, thành phố lớn, bị các đối tượng môi giới tiếp cận, lôi kéo.
Không để nạn nhân đơn độc trên hành trình trở về
Thượng tá Lê Thanh Hận - Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Cà Mau cho biết, giải cứu và đưa nạn nhân về nước mới chỉ là bước đầu trong quá trình hỗ trợ. Sau những gì trải qua, nhiều người trở về với những tổn thương về thể chất, tinh thần; không ít trường hợp mất giấy tờ tùy thân, không có việc làm, thiếu chỗ ở và gặp khó khăn khi tiếp cận các dịch vụ xã hội.
“Yêu cầu đặt ra không chỉ là xác minh, tiếp nhận thông tin mà còn phải đánh giá đúng hoàn cảnh, nhu cầu của từng trường hợp để có phương án hỗ trợ phù hợp, kịp thời và lâu dài” - Thượng tá Lê Thanh Hận nhấn mạnh.

Ngay sau khi ông P. trở về địa phương, lực lượng Công an đã thường xuyên thăm hỏi, động viên, nắm bắt tâm tư và hỗ trợ anh ổn định tinh thần. Các đơn vị liên quan cũng phối hợp xác minh nhân thân, hướng dẫn thực hiện thủ tục cần thiết để khôi phục giấy tờ tùy thân, ổn định nơi cư trú.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh Cà Mau đã tổ chức 22 lượt tiếp nhận, đón hơn 100 nạn nhân mua bán người trở về địa phương. Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, Phòng Cảnh sát hình sự đã phối hợp với Phòng Bảo trợ xã hội thuộc Sở Y tế cùng các ngành chức năng triển khai cơ chế phối hợp liên ngành trong công tác tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân.
Trên cơ sở hoàn cảnh và nhu cầu thực tế, từng trường hợp được hướng dẫn tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ nơi ở và thụ hưởng chính sách an sinh xã hội theo quy định. Việc hỗ trợ được triển khai theo hướng lấy nạn nhân làm trung tâm, bảo đảm phù hợp với nhu cầu, quyền lợi và khả năng phục hồi của từng người, tránh để họ phải tự xoay xở với những khó khăn sau khi trở về.
Tạo sinh kế, mở lối tái hòa nhập

Nhờ sự động viên, hỗ trợ của lực lượng Công an và các tổ chức, đoàn thể địa phương, ông P. từng bước vượt qua mặc cảm, lấy lại sự tự tin và chủ động tìm kiếm việc làm. Hiện anh đã trở thành công nhân tại một xưởng chế biến thủy sản ở địa phương, với thu nhập khoảng 7 triệu đồng/tháng. Công việc giúp anh có nguồn thu nhập ổn định, phụ giúp gia đình và từng bước xây dựng lại cuộc sống sau biến cố.
Song song với công tác tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ người bị hại, Công an tỉnh Cà Mau còn chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, chủ động phòng ngừa tội phạm mua bán người từ sớm, từ xa.
Nổi bật là chiến dịch tuyên truyền phòng, chống mua bán người trên địa bàn tỉnh đã diễn ra từ ngày 11-13/10, tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ cho trẻ em, thanh thiếu niên từ 10-25 tuổi. Các hoạt động được tổ chức tại trường học, khu dân cư, nhằm giúp người dân nhận diện phương thức, thủ đoạn tuyển dụng lao động bất thường, dụ dỗ xuất cảnh trái phép và cưỡng ép làm việc tại các cơ sở lừa đảo trực tuyến ở nước ngoài.
Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, nhất là thông tin tuyển dụng lao động ở nước ngoài không rõ nguồn gốc. Trước khi nhận lời, người lao động cần tìm hiểu kỹ thông tin doanh nghiệp, địa điểm làm việc, hợp đồng lao động và thủ tục xuất nhập cảnh hợp pháp; không giao giấy tờ tùy thân, không chuyển tiền cho các đối tượng môi giới không đáng tin cậy.
Khi phát hiện dấu hiệu mua bán người hoặc có người thân cần hỗ trợ, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an, Đồn Biên phòng gần nhất hoặc liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được hướng dẫn, hỗ trợ.
Đấu tranh với tội phạm mua bán người không chỉ dừng lại ở việc phát hiện, xử lý đối tượng hay giải cứu nạn nhân, mà còn đòi hỏi sự quan tâm, hỗ trợ lâu dài để giúp họ phục hồi và ổn định cuộc sống. Sự đồng hành của lực lượng Công an, các ngành chức năng và cộng đồng chính là điểm tựa để những người từng là nạn nhân vượt qua mặc cảm, tìm kiếm sinh kế và từng bước tái hòa nhập xã hội.