Đơn hàng xuất khẩu "đội nón" đi vì lãi suất

Hội nghị  tổng kết tình hình xuất khẩu 3 tháng đầu năm do Bộ Công Thương vừa tổ chức trở thành diễn đàn để các doanh nghiệp "tố khổ" vì lãi suất.

Đơn hàng “đội nón” ra đi

Ông Đỗ Hoài Nam - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu, kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Việt Nam cho biết: Trong 1 tỷ USD thu về từ xuất khẩu cà phê quý I/2011,  “lợi nhuận chủ yếu rơi vào túi các doanh nghiệp (DN) nước ngoài. Theo ông Nam, DN ngoại sẵn vốn nên mua được nguyên liệu từ lúc giá thấp, đến khi DN trong nước mua được hàng để xuất khẩu thì các công ty có vốn nước ngoài đã bán xong,  thị trường đã rớt giá. Giá cà phê tuần qua đã mất 300 USD/tấn.

Cùng cảnh,  lãnh đạo Hiệp hội Chế biến xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam than thở, ngoài khó khăn đặc thù của ngành thủy sản là nguyên liệu nguyên liệu đầu vào, thì hiện nay, việc tiếp cận vốn vay đang là “trở lực số 1” của các DN. “Trong tiếp cận vốn vay, dẫu đâu đó đã hứa hẹn ưu tiên nhưng đến này các các DN thủy sản vẫn chỉ như “công dân hạng bét”, mà với mức lãi suất vay lên đến 21%-22% thì ngành thủy sản bơi xa sao được”, vị này chua chát nói.Đại diện các DN sản xuất, chế biến điều Việt Nam cho biết, thông thường quý II là thời điểm thu mua, nhập khẩu nguyên liệu từ các nước châu Phi để dự trữ, chế biến, nhưng hiện tại các DN chỉ hoạt động cầm chừng do tiếp cận vốn ngân hàng rất khó và lãi suất cao. Tổng nhu cầu vốn của ngành năm nay cần khoảng 25.000 tỷ đồng, nhưng các DN chỉ có thể tự cân đối từ 5.000 - 6.000 tỷ đồng. Trong quý I/2011, DN ngành điều mới chỉ tiếp cận được 10% trên tổng nhu cầu vốn. Trong khi đó, DN lại đang “cắn răng” chịu lỗ 400 USD/tấn nhân điều.  

Trần Quốc Mạnh - Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến đồ gỗ TP HCM cũng than: DN đồ gỗ thành phố đang thiếu vốn mua nguyên liệu nên đành tiếc nuối nhìn đơn hàng của mình rơi vào tay đối thủ Malaysia. “Các đơn hàng đang có xu hướng dịch chuyển sang nước ngoài do các DN trong nước chịu không thấu mức lãi suất đến 22% hiện nay”. Ông Mạnh dự báo, kim ngạch xuất khẩu gỗ năm nay sẽ “kém vui” hơn năm ngoái.

Hiệp hội "góp vai" cởi “nút thắt”

Ông Trần Phú Minh- Phó Tổng giám đốc Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB) giải thích thêm, nếu DN đi vay không có tài sản đảm bảo thì rất khó tiếp cận vốn vì ngân hàng đang phát sinh một số vấn đề xử lí nợ. Trên thực tế, đối với các khách hàng có uy tín thế chấp cho vay tối thiểu cũng chỉ có 15% mà thôi. Ông Minh khẳng định, doanh số cho vay xuất khẩu năm 2011 của VDB sẽ tăng 5% so với năm 2010, đạt khoảng 30.000 - 35.000 tỷ đồng, trong đó tập trung ưu tiên cho các DN xuất khẩu thủy sản (20-30%), cà phê, hạt điều, rau quả.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên cũng quả quyết, ngân hàng không thiếu vốn, thậm chí nhiều ngân hàng còn đi tìm khách hàng để cho vay, đặc biệt là các mặt hàng XK có độ tin cậy cao để có nguồn ngoại tệ ổn định. Trong câu chuyện này, theo ông Biên, các hiệp hội phải thể hiện vai kết nối DN với cơ quan chức năng. Ví dụ, Hiệp hội lương thực Việt Nam đã phối hợp với Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước cung cấp danh sách các DN có nhu cầu về vốn thu mua lúa gạo XK, tạm trữ. Trên cơ sở danh sách đã có kèm theo ý kiến của Bộ Công Thương, các ngân hàng thương mại có thể yên tâm cho các DN vay vốn hơn so với các DN không có trong danh sách.

Mai Hoa