Đối tượng chính sách khác ở đâu trong dự thảo tín dụng?

Vừa qua, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến tham gia Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Theo Dự thảo, chỉ còn người nghèo được vay vốn.

3 đối tượng hay chỉ 1 đối tượng?

Đến nay, Ngân hàng CSXH đang thực hiện các chương trình tín dụng cho vay hộ nghèo (gồm cả hộ nghèo tại 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của Chính phủ), cho vay HSSV có hoàn cành khó khăn, cho vay vốn để giải quyết việc làm (cơ sở sản xuất kinh doanh của thương binh, người tàn tật; cho vay thương binh, người tàn tật; cho vay các đối tượng khác); các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài (cho vay người lao động thuộc các hộ nghèo và người dân tộc thiểu số thuộc 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của Chính phủ; cho vay các đối tượng còn lại thuộc 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a; cho vay xuất khẩu lao động); các đối tượng khác theo Quyết định của Chính phủ (cho vay mua nhà trả chậm đồng bằng sông Cửu Long, cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, cho vay hộ gia đình sản xuất kinh doanh vùng khó khăn, cho vay dân tộc thiểu số di dân đinh canh, định cư, cho vay cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ sử dụng lao động sau cai nghiện ma túy, cho vay phát triển lâm nghiệp, cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho vay hỗ trợ hộ nghèo làm nhà ở, cho vay lao động mất việc làm do suy giảm kinh tế).

Gần 2 triệu HSSV đã được vay vốn ưu đãi để học tập. Vấn đề An sinh xã hội càng được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm Ảnh: Hiền Hòa

Còn tại Dự thảo nghị định thay thế Nghị định 78/2002/NĐ-CP (gọi tắt là Dự thảo), tại Điều 8 quy định về đối tượng được vay vốn, có 3 nhóm đối tượng được nêu ra là hộ nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia; Hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn và học sinh, sinh viên là con hộ nghèo.

Trên thực tế, 3 nhóm đối tượng trên thực chất chỉ là 1 nhóm, tức là các hộ nghèo, bởi hộ đồng bảo dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn thì về cơ bản đều là những hộ nghèo. Học sinh, sinh viên là con hộ nghèo, tức là cũng là người nghèo. Như vậy, có thể nói, chỉ còn lại 1 nhóm đối tượng, tức là hộ nghèo, hay người nghèo, được hưởng nguồn vốn chính sách ưu đãi này.

Những đối tượng chính sách khác - ở đâu?

Nếu Dự thảo chỉ còn cho người nghèo được vay vốn, nhiều đối tượng chính sách sẽ không còn cơ hội tiếp cận các chương trình tín dụng chính sách đang là nguồn hỗ trợ quan trọng để giúp họ cải thiện đời sống, thoát nghèo bền vững.

Một trong những lý do khiến Bộ Tài chính “gom” về còn 3 nhóm đối tượng là do nhận định các chương trình tín dụng ưu đãi có tên gọi khác nhau nhưng cùng mục đích sử dụng vốn cho cùng một đối tượng thụ hưởng, như chương trình hộ gia đình sản xuất kinh doanh vùng khó khăn, chương trình thương nhân miền núi hoạt động thương mại.

Tuy nhiên, có thể dễ dàng nhận thấy sự khác biệt của các chương trình này. Ví dụ, cho vay hộ nghèo góp phần thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo và ổn định xã hội.

Đối tượng vay là những hộ thuộc diện hộ nghèo theo quy định của Chính phủ từng thời kỳ, được Tổ TK&VV bình xét và được UBND cấp xã xác nhận vào danh sách đề nghị vay vốn. Hộ nghèo được vay vốn để sử dụng vào mục đích SXKD, tạo thu nhập, tiến tới thoát khỏi đói nghèo. Ngoài ra, hộ nghèo được vay vốn để thanh toán các chi phí cần thiết cho đời sống như: điện thắp sáng, nước sạch, sửa chữa nhà ở, chi phí về học tập cho con em đi học phổ thông.

Cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn dành cho HSSV kể cả chính quy, không chính quy, tại chức, ngắn hạn, dạy nghề có hoàn cảnh khó khăn đều được vay vốn. Trong khi đó, chương trình cho vay giải quyết việc làm nhằm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm. Đối tượng được vay vốn bao gồm hộ gia đình và các cơ sở kinh doanh cá thể như: Tổ hợp sản xuất, hợp tác xã, cơ sở SXKD của người tàn tật, doanh nghiệp nhỏ và vừa, chủ trang trại, Trung tâm Giáo dục Lao động - Xã hội (gọi chung là cơ sở SXKD).

Cho vay các hộ SXKDVKK dành cho đối tượng được vay vốn là các hộ không thuộc diện hộ nghèo nhưng SXKD tại các xã khó khăn theo danh mục trong Quyết định 30/2007/TTg ngày 05/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ. Hộ vay đến 30 triệu đồng cho vay theo phương thức uỷ thác. Hộ vay trên 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng thì Ngân hàng CSXH trực tiếp cho vay và hộ vay phải thực hiện đảm bảo tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay.

Như vậy, có thể thấy, dù mục tiêu quan trọng được Nghị định về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác hướng tới là an sinh xã hội, nhưng riêng các quy định về người vay mà dự thảo đưa ra, mục tiêu này chỉ đạt được một phần liên quan đến người nghèo, còn những đối tượng chính sách khác chưa được quan tâm đúng mức.

Nhóm PV