Đổi mới trên quê ngoại Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trong không khí trang nghiêm ở từ đường họ Nguyễn Nhữ, các cụ già trong dòng họ tự hào kể về truyền thống dòng tộc và những đóng góp của quê ngoại với Danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tiến sĩ Nhữ Văn Lan, ông ngoại Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh được 3 người con, trong đó có 2 người con trai và bà Nhữ Thị Thục, mẹ Nguyễn Bỉnh Khiêm. Khi còn nhỏ, Nguyễn Bỉnh Khiêm được mẹ đưa về quê nhờ ông ngoại chăm lo việc học hành. Ngôi chùa Bảo Khánh Tự ở địa phương hôm nay chính là nơi cụ Nhữ Văn Lan gửi Nguyễn Bỉnh Khiêm cho một thầy sư trong chùa dạy học. Tưởng nhớ công ơn của ông ngoại, sau này Nguyễn Bỉnh Khiêm cử người con trai thứ 7 sang trông coi hương hỏa, từ đường của dòng họ ngoại. Vì vậy, mà từ đường thờ cúng cụ Nhữ Văn Lan, ông ngoại Nguyễn Bỉnh Khiêm hôm nay là từ đường họ Nguyễn Nhữ. ông Nguyễn Văn Tý, một người con trong dòng họ Nguyễn Nhữ cho biết: truyền thống chăm lo việc học từ xưa luôn được duy trì và phát huy đối với dòng họ Nguyễn Nhữ hôm nay. Dòng họ xây dựng quỹ khuyến học động viên con cháu thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp. Con cháu trong dòng học ý thức vươn lên học hành thành đạt,xứng danh với truyền thống tổ tiên, ông cha.

Tiến sĩ Nhữ Văn Lan là người học rộng tài cao và có đóng góp tích cực với dân làng. Khi cáo quan về quê tại làng An Tử Hạ, cụ giúp dân làng xây dựng nông trại phát triển kinh tế, đào mương dẫn thủy nhập điền, dựng bia phân biệt các xứ đồng để dễ dàng canh tác, xây các cầu cống. Cụ được phong là thành hoàng làng và được lập đình thờ tại khu vùng Si. Người dân thôn Nam Tử ơn bậc thánh nhân chăm lo phát triển kinh tế nên hôm nay mỗi người dân luôn ý thức vươn lên xóa đói giảm nghèoooo. Thôn xác định phát triển chăn nuôi và trồng cây vụ đông là thế mạnh phát triển kinh tế. Từ chỗ chăn nuôi nhỏ lẻ, chủ yếu tận dụng phụ phẩm trong gia đình, các hộ dân đầu tư phát triển chăn nuôi với quy mô lớn hơn. Hộ ông Vũ Hồng Quân đi đầu phát triển trang trại với quy mô hơn 100 con lợn/lứa, bước đầu chuyển hướng sang nuôi bán công nghiệp. 20 hộ dân trong thôn hiện có mô hình gia trại, trang trại nhỏ nuôi từ 20 - 30 con lợn/lứa. Từ chỗ chỉ có cây thuốc lào truyền thống, đến nay, người dân thôn Nam Tử phát triển đa dạng các loại cây, rau màu vụ đông cho giá trị kinh tế cao như khoai tây Hà Lan, ngô đông, cà chua nguyên liệu...

Đặc biệt, nhờ sức mạnh lòng dân trên quê ngoại Nguyễn Bỉnh Khiêm hôm nay nhiều công trình hạ tầng, di tích văn hóa lịch sử được xây dựng khang trang, sạch đẹp hơn xưa. Thôn có 98% đường ngõ xóm được bê tông hóa, các đường trục thôn được trải nhựa khang trang. Để làm được các con đường trục thôn và đường bê tông ngõ xóm, lãnh đạo thôn và bà con họp bàn, thống nhất cách làm phù hợp và triển khai nhanh, gọn. Mỗi người dân địa phương không chỉ đóng góp kinh phí mà còn trực tiếp tham gia ngày công lao động để làm các con đường mới. Thôn có di tích lịch sử khu mả Nghè hiện còn mộ ông bà ngoại và mẹ Nguyễn Bỉnh Khiêm vừa được địa phương tu sửa. Con đường từ thôn đến khu cánh đồng nơi có mả Nghè được nhân dân địa phương đóng góp trải nhựa khang trang. Chùa Bảo Khánh Tự, nơi Nguyễn Bỉnh Khiêm được sư thầy dạy học được trùng tu, tôn tạo. Hội phật giáo của thôn tích cực vận động bà con địa phương và bà con xa quê ủng hộ kinh phí xây dựng mới 5 gian nhà thờ tổ nằm trong khuôn viên của chùa; đồng thời trang trí thêm nhiều cây cảnh làm đẹp cảnh quan chùa.

Đổi thay trên quê ngoại Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm mang đến niềm vui, niềm tự hào đối với mỗi người dân địa phương. Cứ dịp Tết đến, Xuân về và những ngày lễ lớn trong năm, mỗi người dân địa phương, học sinh các trường học trong huyện đến dâng hương khu mả Nghè, tham quan, vãn cảnh chùa Bảo Khánh Tự, như một nét đẹp văn hóa truyền thống được duy trì thường xuyên.

Hải An