Đổi mới quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

Toàn cảnh cuộc họp
Toàn cảnh cuộc họp
(PLVN) - Ngày 8/7, Bộ Tư pháp tổ chức phiên họp thẩm định đề nghị xây dựng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) (sửa đổi). Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh chủ trì phiên họp.

Thực hiện bài bản việc xây dựng và ban hành VBQPPL

Báo cáo tại phiên họp, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật Trần Anh Đức cho biết: Với nhiều quy định mới mang tính đột phá, Luật Ban hành VBQPPL năm 2015 (Luật năm 2015) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành VBQPPL năm 2020 (Luật năm 2020) là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện các mục tiêu cải cách pháp luật, đổi mới quy trình xây dựng VBQPPL.

Qua đó, chất lượng VBQPPL ngày càng được nâng cao, nội dung bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tính khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong hoạt động xây dựng pháp luật cũng được tăng cường.

Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật Trần Anh Đức trình bày dự thảo tờ trình.

Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật Trần Anh Đức trình bày dự thảo tờ trình.

Tuy nhiên đến nay, Luật năm 2015 và Luật năm 2020 đã có nội dung, quy định không còn phù hợp với yêu cầu xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật gắn với việc tăng cường thi hành pháp luật. Cụ thể, một số nguyên tắc, khái niệm trong xây dựng và thi hành VBQPPL chưa đầy đủ, chưa cụ thể; còn có nhiều hình thức với nhiều chủ thể có thẩm quyền ban hành VBQPPL; thời gian lập đề nghị xây dựng VBQPPL, đề xuất, lập đề nghị, dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh hằng năm chưa hợp lý;….

Vì vậy, việc xây dựng Luật Ban hành VBQPPL (sửa đổi) là cần thiết, không chỉ nhằm thể chế hóa các nội dung được nêu tại Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Hội nghị Trung ương lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu mới đặt ra mà còn góp phần giải quyết, xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập. Đồng thời, Luật này sẽ sửa đổi toàn diện Luật năm 2015 và Luật năm 2020, trong đó có bổ sung các quy định về điều kiện bảo đảm cho công tác xây dựng VBQPPL gắn với tổ chức thi hành VBQPPL; trách nhiệm của các chủ thể tham gia xây dựng và thi hành VBQPPL.

Theo đó, cơ quan chủ trì soạn thảo xây dựng đề xuất 03 chính sách đề nghị xây dựng Luật Ban hành VBQPPL (sửa đổi) gồm: Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật; bổ sung các nguyên tắc xây dựng và thi hành VBQPPL; giảm hình thức và xác định rõ cơ quan có thẩm quyền ban hành VBQPPL; Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng VBQPPL; xác định rõ và tăng cường vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể trong xây dựng pháp luật; bảo đảm chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời phản ứng chính sách; Tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thi hành VBQPPL, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng với thi hành VBQPPL; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý VBQPPL trái pháp luật; tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành VBQPPL.

Nâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành

Phát biểu tại phiên họp, đại diện Vụ Pháp luật, Văn phòng Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bám sát nội dung, tiến độ của Đề án Định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đang được Đảng đoàn Quốc hội xây dựng để đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật một cách chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời, khả thi, hiệu quả. Đối với chính sách 1, đồng chí nhất trí cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tuy nhiên, cần làm rõ cấp uỷ đảng ở đây là cấp uỷ đảng của cơ quan soạn thảo hay là của cơ quan trình VBQPPL. Bên cạnh đó, đồng chí cũng đề nghị cơ quan chủ trì làm rõ, nổi bật hơn nữa những điểm mới, điểm cải tiến của Luật này so với những quy định hiện hành và tham khảo thêm kinh nghiệm quốc tế về quy định trường hợp VBQPPL do nhóm đại biểu Quốc hội trình.

Đại diện Vụ Pháp luật, Văn phòng Quốc hội góp ý.

Đại diện Vụ Pháp luật, Văn phòng Quốc hội góp ý.

Về trách nhiệm xin ý kiến của các cấp ủy đảng trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đại diện Bộ Công an lại cho rằng, việc bổ sung quy định này là không cần thiết do việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện trên cơ sở thể chế hóa đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và nhiệm vụ được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ giao. Bên cạnh đó, quy trình xin ý kiến các cấp ủy, đảng về các văn bản quy phạm pháp luật nên quy định tại các văn bản chỉ đạo của các cấp ủy đảng để bảo đảm sự phân cấp, phân quyền phù hợp.

Đại diện Bộ Công an phát biểu.

Đại diện Bộ Công an phát biểu.

Để bảo đảm vai trò, trách nhiệm của Văn phòng Chính phủ là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc thẩm tra, kiểm tra hồ sơ dự án, dự thảo văn bản, đồng chí đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc bổ sung một điều về trách nhiệm của Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ theo hướng kế thừa luật hiện hành (Điều 60). Cụ thể, phải quy định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ về chỉnh lý, hoàn thiện dự án luật, pháp lệnh, dự thảo Nghị quyết trước khi trình Chính phủ. Đồng thời, việc giao cho các bộ, ngành tự thống nhất ý kiến mà không có cơ quan trung gian chủ trì là rất khó để thống nhất, dẫn đến tình trạng chậm ban hành văn bản trong thời gian vừa qua; vì vậy đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu nội dung này.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh phát biểu kết luận cuộc họp thẩm định.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh phát biểu kết luận cuộc họp thẩm định.

Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh ghi nhận sự chuẩn bị hồ sơ đề nghị xây dựng của cơ quan chủ trì soạn thảo; tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát các thành phần hồ sơ để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ giữa mục tiêu đề xuất và giải pháp lựa chọn; cùng với đó làm rõ những yêu cầu nào của Nghị quyết số 27-NQ/TW đã được thể chế hoá trong các chính sách.

Đối với việc xin ý kiến của các cấp ủy đảng trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng đề nghị chỉ nên quy định theo hướng nguyên tắc; đồng thời cũng phải xác định rõ việc xin ý kiến các cấp ủy đảng là cấp ủy nào và có quy định cụ thể về việc xin ý kiến cấp ủy đảng.

Về việc bỏ thẩm quyền ban hành VBQPPL của cấp xã, theo Thứ trưởng, cần tính toán, cân nhắc kỹ vì việc ban hành VBQPPL này gắn liền với trách nhiệm quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng cần nghiên cứu giải pháp để nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong cả quá trình xây dựng và tổ chức thi hành VBQPPL, từ khi lấy ý kiến đánh giá chính sách, thẩm định đến tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền, rà soát, hệ thống hoá VBQPPL.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng đề nghị cơ quan chủ trì lưu ý một số nội dung khác như: điều chỉnh tên gọi của dự thảo Luật cho phù hợp với nội dung đề xuất; bổ sung quy trình ban hành VBQPPL trong tình trạng khẩn cấp và ban hành VBQPPL mật; cụ thể hoá các trường hợp được ban hành VBQPPL theo trình tự rút gọn; tính khả thi của quy định về xử lý trách nhiệm của các chủ thể trong xây dựng VBQPPL; tham khảo kinh nghiệm quốc tế về giải thích pháp luật…

Đọc thêm

Ý nghĩa chương trình hội tụ nhân 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam ra số đầu tiên

Ý nghĩa chương trình hội tụ nhân 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam ra số đầu tiên
(PLVN) -  Chương trình Lễ kỷ niệm 39 Năm Ngày Báo Pháp Luật Việt Nam phát hành số đầu tiên (10/7/1985-10/7/2024) chính thức diễn ra tối 13/7, tại TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định) trong không khí long trọng mà ấm áp nghĩa tình, tràn đầy năng lượng của các cán bộ, phóng viên, người lao động thuộc ngôi nhà chung Báo Pháp luật Việt Nam.

Thi hành án dân sự địa phương: Khắc phục khó khăn do thiếu biên chế

Lãnh đạo và Chấp hành viên Chi cục THADS TP Yên Bái, tỉnh Yên Bái trao đổi nghiệp vụ (ảnh minh họa, nguồn thads.moj.gov.vn).jpg
(PLVN) - Trong bối cảnh các cơ quan thi hành án dân sự (THADS) ngày càng được giao thêm nhiều nhiệm vụ, với khối lượng công việc tăng đột biến, tính chất ngày càng phức tạp, nhưng biên chế ngày càng bị cắt giảm đã tạo áp lực không nhỏ cho đội ngũ Chấp hành viên và công chức THADS.

Hài hòa pháp luật giữa các quốc gia Asean, hướng tới phát triển toàn diện và bền vững

Các chuyên gia, diễn giả tại buổi hội thảo
(PLVN) - Sáng 10/7, tại TPHCM, trường Đại học Luật TPHCM tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “hài hòa hoá pháp luật giữa các quốc gia Asean hướng tới phát triển toàn diện và bền vững”, nhằm xác định các vấn đề và định hướng giải pháp cho tiến trình hài hòa hóa pháp luật trong cộng đồng ASEAN.

Báo Pháp luật Việt Nam: Cầu nối đưa pháp luật vào cuộc sống

Báo Pháp luật Việt Nam: Cầu nối đưa pháp luật vào cuộc sống
(PLVN) - Trải qua 39 năm hình thành và phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã và đang thực hiện tốt vai trò là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, đưa pháp luật đến gần cơ sở và mang hơi thở cuộc sống. Nhân dịp này, phóng viên Báo đã ghi nhận những đánh giá về Báo PLVN.

Hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan tới Trí tuệ nhân tạo

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.
(PLVN) - Chiều 10/7, Bộ Tư pháp phối hợp với Quỹ Hanns Seidel Foundation tổ chức Hội thảo kinh nghiệm quốc tế về trách nhiệm pháp lý của các đối tượng liên quan tới trí tuệ nhân tạo. Hội thảo thuộc khuôn khổ Chương trình hợp tác ba năm Đối thoại nhà nước pháp quyền giữa Bộ Tư pháp CHXHCN Việt Nam và Bộ Tư pháp liên bang CHLB Đức.

Phát huy tính chủ động của báo chí trong truyền thông chính sách

Truyền thông chính sách góp phần tạo đồng thuận trong xã hội từ sớm, từ xa (ảnh MH, Baodantoc.vn).
(PLVN) - Truyền thông chính sách là một trong những kênh quan trọng và bảo đảm việc thực hiện quyền làm chủ của người dân trong tham gia xây dựng pháp luật, qua đó góp phần củng cố và xây dựng niềm tin của nhân dân đối với mỗi chủ trương, chính sách mới được ban hành. Trong công tác này, báo chí được đánh giá là kênh truyền thông chính sách quan trọng nhất.

Bộ Tư pháp xếp thứ nhất về Chỉ số cải cách hành chính

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, các Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc, Trần Tiến Dũng chủ trì hội nghị.
(PLVN) - Bộ Tư pháp đã thực hiện cải cách hành chính và áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng ISO trong việc thực hiện công tác chuyên môn, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp... qua đó, đạt được một số kết quả nổi bật. Trong đó, Chỉ số cải cách hành chính (Par Index) của Bộ tiếp tục duy trì nhóm dẫn đầu (xếp thứ 1) trong số các bộ, ngành được đánh giá.

Sẵn sàng cho những 'bước chuyển' mới

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng (thứ 3 từ trái sang); Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh (thứ 2 từ trái sang); Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản PGS.TS Phạm Minh Tuấn (ngoài cùng bên phải); Tổng Biên tập Báo PLVN TS Vũ Hoài Nam (thứ 2 từ phải sang) tại gian trưng bày của Báo PLVN tại Hội Báo 2024.
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) phát hành số đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), Tổng Biên tập - TS. Vũ Hoài Nam đã chia sẻ về những định hướng phát triển của PLVN trong thời gian tới.

Vinh dự là 'Cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp'

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long (bìa phải) trả lời phỏng vấn của Báo Pháp luật Việt Nam nhân dịp đầu Xuân 2024.
(PLVN) - Đối với người làm báo Pháp luật Việt Nam (PLVN), ngoài mục tiêu, phương châm hành động “Vì Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam” còn mang trong mình niềm tự hào đặc biệt là “Cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp”.

Báo Pháp luật Việt Nam: Giúp pháp luật mang hơi thở cuộc sống

Báo Pháp luật Việt Nam: Giúp pháp luật mang hơi thở cuộc sống
(PLVN) - Trải qua 39 năm hình thành và phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã và đang thực hiện tốt vai trò là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, đưa pháp luật đến gần cơ sở và mang hơi thở cuộc sống. Nhân dịp này, Phóng viên Báo đã ghi nhận những đánh giá về Báo PLVN.

Ngày 10/7: Sơ kết công tác Tư pháp 6 tháng đầu năm

Ngày 10/7: Sơ kết công tác Tư pháp 6 tháng đầu năm
(PLVN) -Ngày 10/7, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Tư pháp 6 tháng đầu năm và triển khai công tác 6 tháng cuối năm. Đồng chí Lê Thành Long, Ủy viên BCH TW Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp chủ trì hội nghị.