Đối mặt với suy giảm kinh tế: Tập trung cao độ cho sản xuất – kinh doanh

Lo nhất là việc làm

Lãnh đạo Sở Lao động- TBXH cho biết, từ cuối năm 2008 đến nay, các doanh nghiệp của thành phố gặp nhiều khó khăn, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp sản xuất hàng gia công như may mặc, giày dép…, dẫn tới tình trạng số người lao động thiếu nhỡ việc làm ngày càng tăng. Đến nay, trên địa bàn toàn thành phố có 5372 lao động thiếu việc làm, phải nghỉ việc. Trong đó, các khu kinh tế Hải Phòng có 12 doanh nghiệp gặp khó khăn, năm 2008 có 1225 lao động phải nghỉ việc, 3 tháng đầu năm 2009 thêm 2483 lao động nghỉ việc. Như vậy, riêng các doanh nghiệp này đã có tới 3708 lao động nghỉ việc. Các doanh nghiệp dân doanh, công ty cổ phần đến nay có 1664 lao động phải nghỉ việc, chủ yếu là lao động thuộc 2 ngành da giày và dệt may. Sở Lao động- TBXH dự báo, đến hết năm 2009 sẽ có khoảng 8000 lao động thiếu việc làm.

Đây có thể là con số thống kê chưa đầy đủ bởi còn có nhiều doanh nghiệp thiếu nhỡ việc làm. Theo Giám đốc Sở Công Thương Đỗ Quang Thịnh, tuy sản xuất công nghiệp tháng 2 tăng khá cao và đồng đều ở cả 3 lĩnh vực nhưng giá trị sản xuất công nghiệp tháng 2 chững lại so với tháng 1, dù số ngày sản xuất nhiều hơn ( tháng 1 có 7 ngày nghỉ Tết Nguyên đán). Dấu hiệu của sự suy giảm thể hiện rõ khi trong 26 phân ngành cấp 2 chỉ có 16 ngành tăng trưởng còn 10 ngành giảm. Yếu tố giảm nhiều hơn khi 2 ngành sản xuất chủ lực của ngành công nghiệp là ngành thép giảm 5,2%; ngành sản xuất xe có động cơ (xe ô tô, xe máy) giảm 38,2%. Ngành giày dép tăng trưởng nhưng tiềm ẩn nhiều khó khăn, một số doanh nghiệp may mặc chưa có đơn hàng từ tháng 4 trở đi. Trong khi đó, 2 dự án sản xuất công nghiệp lớn dự tính đưa vào kế hoạch tăng trưởng của năm 2009 là Nhà máy Nhiệt điện và Nhà máy phân bón DAP lại đang bị chậm tiến độ 3- 6 tháng… Tất cả những yếu tố đó đang ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển và thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch đề ra, mà đáng lo nhất là việc làm cho người lao động.

Song song với sự khó khăn của doanh nghiệp, thu ngân sách đang đặt ra nhiều vấn đề lớn phải quan tâm. Tính toán sơ bộ, số hụt thu năm nay khoảng 500 tỷ đồng do các chính sách miễn giảm của Chính phủ áp dụng cho doanh nghiệp, nhưng nguồn thu bù chưa tương ứng. 2 tháng đầu năm, số thu ngân sách nội địa tăng thấp, chỉ đạt 590,45 tỷ đồng, tăng 3,1%. Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Thị Thoa cho biết: số thu giảm nhưng chi lại tăng bởi nhiều khoản phát sinh ngoài dự toán được duyệt, nhiều khoản chi Trung ương chỉ cấp bù 50%, còn lại phải lấy từ nguồn dự phòng của thành phố. Bởi vậy, quỹ dự phòng năm nay khá căng thẳng, đòi hỏi sự cộng đồng trách nhiệm, chia sẻ, cùng gánh vác của  các cấp, ngành, cần nhất là cùng hiến kế tăng thu ngân sách.

Các yếu tố suy giảm kinh tế còn thể hiện khi sức mua trong tháng 2 tiếp tục giảm, hàng hóa tiêu thụ chậm, từ hàng nông sản, lương thực cho tới các hàng hóa tiêu dùng thiết yếu, vật liệu xây dựng… Lượng hàng hóa qua Cảng giảm nhiều, kéo theo số thu hải quan cũng giảm theo. Các doanh nghiệp vận tải, du lịch thất thu, cho thấy tác động của khủng hoảng kinh tế ngày càng rõ nét và đang ảnh hưởng rộng tới đời sống xã hội.

Không bi quan, không chủ quan

Thực trạng trên là đáng lo ngại nhưng tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của lãnh đạo thành phố là không bi quan, không chủ quan. Khó khăn là khó tránh khỏi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đều suy giảm nhưng Hải Phòng vẫn là một trong những điểm sáng của cả nước. Sản xuất công nghiệp tuy giảm nhưng Hải Phòng vẫn tăng 10,4% trong khi cả nước chỉ tăng 2,5% và so với 5 thành phố trực thuộc Trung ương, Hải Phòng dẫn đầu.

Mới đây, Cục Hàng không thể hiện quyết tâm cùng thành phố nhanh chóng đưa dự án nâng cấp, cải tạo Cảng hàng không quốc tế Cát Bi vào thực hiện… Có thể thấy, các yếu tố lạc quan là khá nhiều, tăng thêm niềm tin cho Hải Phòng xốc tới.

Tuy nhiên, các yếu tố suy giảm như trên có liên quan mật thiết với nhau và là điều hoàn toàn không thể chủ quan, lơ là. Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử chỉ rõ: tháng 3 và các tháng tiếp theo cần tập trung cao độ cho sản xuất, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, coi duy trì sản xuất là nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, các ngành, các cấp tháo gỡ nhanh các vướng mắc trong thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp, kịp thời báo cáo Trung ương để chỉnh sửa phù hợp với điều kiện thực tế thì doanh nghiệp mới tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng, mới hạn chế được khó khăn, giữ được lao động, thị trường, tạo việc làm, đóng góp cho ngân sách thành phố. Chủ tịch UBND thành phố nêu rõ, tuy có nhiều yếu tố giảm thu nhưng yếu tố tăng thu cũng nhìn thấy khá rõ, chủ yếu là nguồn thu từ đấu giá đất, từ phí, lệ phí, thuế tồn đọng của doanh nghiệp và các khoản thu trước đây còn thất thoát ngoài ngân sách… Bên cạnh đó, tinh thần chung là toàn thành phố triệt để tiết kiệm chi, quản lý chặt chẽ quỹ dự phòng và bảo đảm đáp ứng yêu cầu về an sinh xã hội. Ước tính, năm nay, ngân sách thành phố chi khoảng 170- 180 tỷ đồng cho công tác an sinh xã hội nên càng phải chú trọng tới thu ngân sách, tìm nguồn để thu nhưng vẫn bảo đảm thực hiện tốt các chế độ chính sách ưu đãi thuế của doanh nghiệp mà Chính phủ mới ban hành.

Ngay trong tuần qua, lãnh đạo thành phố trực tiếp kiểm tra, đôn đốc nhiều công trình lớn, trọng điểm của thành phố và giải quyết tại chỗ nhiều vấn đề của doanh nghiệp. Lãnh đạo Công ty DAP VINACHEM cho biết: sẽ cố gắng đưa nhà máy vào hoạt động từ tháng 4 với sản lượng từ 150.000- 180.000 tấn, doanh thu hàng nghìn tỷ đồng, nộp ngân sách vài chục tỷ đồng. Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng đang trong giai đoạn hoàn thiện để từ quý 3 có thể phát điện lên lưới. Đường cao tốc đang được triển khai thi công trên nhiều tuyến… Đối mặt với các yếu tố suy giảm, khai thác, phát huy tối đa các yếu tố tăng trưởng và sự thuận lợi, chắc chắn Hải Phòng sẽ vượt qua và thực hiện tốt các chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội quý 1 và cả năm 2009./.

                                                                                         Hồng Thanh