Độc đáo rối nước Nhân Hòa
Nghệ thuật biểu diễn rối nước ở Nhân Mục gắn bó chặt chẽ với sinh hoạt nhà nông như cày, bừa, bắt cá... Các dụng cụ biểu diễn đều do người làng tự chế tác từ các vật liệu có sẵn ở làng quê: đôi rồng uốn khúc dùng để bày thủy đình làm từ mấy gốc tre ghép lại, đội bát âm làm từ gỗ lấy trong vườn nhà...
Con rối được chế tác khá mềm dẻo và sinh động: rồng, rắn có thể uốn khúc, tay cầm búa của rối Thạch Sanh có thể cử động, rối phường bát âm có thể gảy đàn nhị, hoặc rung phím đàn bầu như diễn viên thật...
Phường rối Nhân Mục thường trổ tài trong không khí tưng bừng của những ngày lễ hội như đón mừng năm mới, mừng Quốc khánh hay lễ hội Trạng Trình... Địa điểm biểu diễn ngay tại thủy đình, thường dựng trong hồ có non bộ ở miếu Cựu Điện. Trong tiếng vỗ tay, tiếng hò reo của người xem, tiếng nhạc vang lừng, đàn cờ ngũ sắc bật lên từ mặt nước, pháo hoa phụt sáng rực rỡ, chú Tễu vén bức mành ra chào khán giả, giới thiệu lý do buổi biểu diễn. Từ lúc đó, khoảng mặt nước nhỏ hẹp trở thành sân khấu sinh động: khi thì diễn cảnh thửa ruộng với hình tượng 'chồng cày,vợ cấy,con trâu đi bừa', lúc diễn cảnh tát ao, tát hồ, cá quẫy đầy mặt nước, trẻ nhỏ cầm nơm úp cá, cất vó; lúc sới vật tưng bừng trai làng đua tài, gái làng xúm xít... Gần đây, ông Trần Văn Phước, trưởng phường rối nước thôn Nhân Mục còn sáng tạo ra nhiều trò mới như Thạch Sanh đánh trăn tinh, bát âm cử nhạc, lễ hội chọi trâu, hát chầu văn... Mới đây, phường rối nước của làng đoạt huy chương bạc trong Liên hoan múa rối chuyên nghiệp toàn quốc.
Sự độc đáo của rối nước Nhân Hòa ngày càng thu hút sự quan tâm của khách du lịch trong nước và nước ngoài. Mới đây, một tổ chức văn hóa quốc tế tài trợ giúp làng xây dựng tòa thủy đình trị giá hơn 70 triệu đồng trước đình Nhân Mục. Nhiều đoàn khách du lịch trong nước, nước ngoài khi đến Vĩnh Bảo, không thể không đến Nhân Hòa để xem múa rối nước. Trong những ngày giáp Tết, các nghệ nhân vẫn say mê sáng tạo, luyện tập để ra mắt bà con những trò rối mới, góp vui với làng quê vui Tết, đón Xuân.
Việt Anh