Doanh nhân Phan Thanh Thiên và hành trình nâng tầm Sâm Ngọc Linh

Tây Nguyên lâu nay được biết đến là vùng đất của cà phê, hồ tiêu, cao su và những giá trị văn hóa đặc sắc của đại ngàn. Bên cạnh các cây trồng quen thuộc, dược liệu đang mở ra thêm một hướng đi đáng chú ý, nhất là khi nhu cầu sử dụng sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên ngày càng được người tiêu dùng quan tâm.

Trong dòng chảy đó, câu chuyện của doanh nhân Phan Thanh Thiên - Tổng Giám đốc Trường Sinh Group - là một lát cắt về nỗ lực của doanh nghiệp địa phương trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị dược liệu Việt. Không chọn hướng đi ngắn hạn, ông Thiên cùng cộng sự theo đuổi lĩnh vực thảo dược trong nhiều năm, từng bước xây dựng sản phẩm gắn với nghiên cứu, chế biến và tiêu chuẩn chất lượng.

Trường Sinh Group hiện có hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất sản phẩm từ thảo dược. Doanh nghiệp hướng tới xây dựng hệ sinh thái sâm Việt Nam từ nghiên cứu khoa học, phát triển vùng trồng, chế biến sâu đến xây dựng thị trường tiêu thụ, đồng thời chuẩn hóa chuỗi giá trị theo tiêu chuẩn GACP – GMP. Đây không chỉ là câu chuyện mở rộng ngành hàng, mà còn là cách một doanh nghiệp tại Gia Lai tìm kiếm vị trí trong chuỗi giá trị dược liệu Việt Nam.

Với doanh nhân Phan Thanh Thiên, dược liệu không đơn thuần là nguyên liệu để tạo ra sản phẩm. Đó còn là câu chuyện về vùng trồng, người trồng, công nghệ chế biến, trách nhiệm với người tiêu dùng và cách xây dựng một thương hiệu đủ tin cậy. Cách nhìn này khiến hành trình của Trường Sinh Group với Sâm Ngọc Linh không chỉ dừng lại ở hoạt động kinh doanh, mà còn gắn với yêu cầu phát triển bền vững của dược liệu Việt.

Chọn con đường dài với dược liệu

Phát triển sản phẩm từ dược liệu, nhất là những sản phẩm liên quan đến sức khỏe, là lĩnh vực đòi hỏi sự thận trọng. Một thương hiệu muốn đi đường dài không thể chỉ dựa vào sự quý hiếm của nguyên liệu hay những lời giới thiệu hấp dẫn. Điều quan trọng hơn là nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, hồ sơ pháp lý và sự minh bạch khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Sâm Ngọc Linh là dược liệu có giá trị cao của Việt Nam. Tuy nhiên, chính vì giá trị cao, thị trường sản phẩm này cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe hơn. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến vùng trồng, tuổi sâm, nguồn gốc, quy trình chế biến và tính xác thực của sản phẩm. Trong bối cảnh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc vẫn là nỗi lo của thị trường dược liệu, việc phát triển Sâm Ngọc Linh càng cần được đặt trên nền tảng chuẩn hóa và trách nhiệm.

Đây là điểm Trường Sinh Group lựa chọn để đi sâu hơn. Thay vì chỉ khai thác giá trị thương mại của một dược liệu quý, doanh nghiệp hướng đến việc xây dựng sản phẩm trên cơ sở vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến và hệ thống phân phối. Cách làm này đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực hơn, nhưng là điều kiện cần nếu muốn sản phẩm tạo được niềm tin lâu dài.

Để hiện thực hóa định hướng đó, Trường Sinh Group đã đầu tư nhà máy chế biến dược liệu, thực phẩm đạt chuẩn GMP tại Gia Lai. Nhà máy được xây dựng trên diện tích hơn 73.000 m² với tổng vốn đầu tư hơn 700 tỷ đồng. Tại đây, doanh nghiệp tập trung nghiên cứu hoạt chất quý của sâm và dược liệu, ứng dụng công nghệ chiết xuất hiện đại và phát triển nhiều dòng sản phẩm như tinh chất sâm, viên nang sâm, trà sâm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Việc chế biến sâu được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao giá trị của cây sâm, chuẩn hóa hàm lượng hoạt chất và giúp sản phẩm dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng hiện đại. Theo doanh nghiệp, chế biến sâu không đồng nghĩa với việc làm mất đi bản chất của dược liệu, mà là quá trình đưa nguyên liệu vào sản phẩm theo tiêu chuẩn rõ ràng, có kiểm soát và phù hợp với quy định.

Từ cách tiếp cận đó, Sâm Ngọc Linh được đặt trong một bức tranh rộng hơn. Muốn gia tăng giá trị dược liệu, doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy bán nguyên liệu sang tư duy xây dựng sản phẩm; từ cách làm rời rạc sang liên kết chuỗi; từ quảng bá cảm tính sang minh bạch thông tin và chất lượng.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu của thị trường hiện nay. Người tiêu dùng có thể quan tâm đến sản phẩm thiên nhiên, nhưng họ ngày càng tỉnh táo trước những lời quảng cáo quá mức. Vì vậy, cách truyền thông đúng về Sâm Ngọc Linh không phải là thần thánh hóa công dụng, mà là cung cấp thông tin rõ ràng, sản phẩm có tiêu chuẩn và quy trình sản xuất đáng tin cậy.

Gắn vùng nguyên liệu với chế biến và thị trường

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng của Trường Sinh Group là phát triển Sâm Ngọc Linh theo chuỗi. Trong chuỗi đó, vùng trồng giữ vai trò nền tảng, nhà máy chế biến tạo ra giá trị gia tăng, còn thị trường là nơi kiểm chứng niềm tin của người tiêu dùng.

Trường Sinh Group đang phát triển hệ sinh thái vùng trồng Sâm Ngọc Linh tại nhiều địa phương.

Tại Núi Ngọc Linh (Nam Trà My), Trường Sinh Group hợp tác đầu tư với Công ty Cổ phần Trồng trọt và Chế biến Dược liệu Quảng Nam để phát triển vùng trồng với hơn 1 triệu cây sâm từ 1–7 tuổi. Trong chuỗi giá trị này, đối tác phụ trách trồng và tạo nguồn giống, còn Trường Sinh Group đảm nhiệm vai trò nghiên cứu và phát triển sản phẩm, marketing, xây dựng thương hiệu, chế biến sâu và phát triển thị trường tiêu thụ. Tại Sìn Hồ, doanh nghiệp thành lập Công ty Cổ phần Sao Đỏ Tây Bắc cùng các đối tác để phát triển vùng trồng sâm với hơn 200 ngàn cây.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã ký kết biên bản ghi nhớ đầu tư dự án 500 tỷ đồng phát triển vùng trồng sâm và dược liệu dưới tán rừng với diện tích 850 ha tại xã Đăk Roong (Gia Lai). Đồng thời kí kết hợp tác với Công ty cổ phần dược liệu xanh Măng Ri triển khai dự án 400 ha vùng trồng Sâm Ngọc Linh tại Măng Ri – Quảng Ngãi với vốn đầu tư khoảng 200 tỷ đồng.

Trường Sinh Group cũng định hướng phát triển du lịch dược liệu kết hợp chăm sóc sức khỏe và mở rộng hệ thống phân phối đa kênh trên toàn quốc. Doanh nghiệp đã hợp tác với chuỗi nhà thuốc Pharmacity để đưa sản phẩm từ sâm đến gần hơn với người tiêu dùng

Với dược liệu quý, vùng nguyên liệu không chỉ là nơi cung cấp đầu vào. Đây còn là yếu tố quyết định chất lượng, tính ổn định và khả năng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm. Nếu không kiểm soát được vùng trồng, rất khó để kiểm soát chất lượng sản phẩm cuối cùng. Ngược lại, khi doanh nghiệp có liên kết vùng nguyên liệu, có chế biến và có đầu ra, giá trị của cây sâm sẽ không chỉ nằm ở dạng nguyên liệu thô.

Đối với Gia Lai, sự hiện diện của các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến dược liệu cũng mở ra thêm hướng phát triển cho kinh tế địa phương. Từ những lợi thế về nông nghiệp, khí hậu, thổ nhưỡng và nguồn nhân lực, địa phương có thể tham gia sâu hơn vào các ngành hàng có giá trị gia tăng cao nếu hình thành được các mô hình sản xuất bài bản.

Trường Sinh Group là một ví dụ trong hướng đi đó. Từ nền tảng nhiều năm gắn với thảo dược, doanh nghiệp đang tìm cách đưa Sâm Ngọc Linh vào những sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng hiện đại. Đây là bước đi cần thiết, bởi nếu chỉ dừng lại ở sản phẩm thô hoặc sản phẩm khó tiếp cận, giá trị của dược liệu sẽ khó được mở rộng.

Điều này càng quan trọng trong bối cảnh thị trường dược liệu đang cần nhiều hơn những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc. Một sản phẩm tốt không chỉ cần nguyên liệu tốt, mà còn cần cách làm đúng. Một thương hiệu muốn tồn tại lâu dài không thể đánh đổi uy tín bằng những lời quảng bá thiếu căn cứ.

Mở thêm hướng đi cho dược liệu Việt

Từ góc độ đó, hành trình của doanh nhân Phan Thanh Thiên và Trường Sinh Group có ý nghĩa ở chỗ đặt sản phẩm trong mối liên hệ giữa kinh tế, khoa học và trách nhiệm. Khi một doanh nghiệp địa phương đầu tư vào vùng nguyên liệu, chế biến và xây dựng thương hiệu, câu chuyện không chỉ nằm ở sản phẩm của riêng doanh nghiệp, mà còn góp phần mở rộng cách tiếp cận đối với dược liệu Việt.

Gia Lai là vùng đất có nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm nông nghiệp và dược liệu. Trong quá trình tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, việc hình thành các doanh nghiệp có khả năng chế biến, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường là yếu tố quan trọng. Đây cũng là cách để sản phẩm địa phương không chỉ dừng lại ở khâu nguyên liệu, mà có thể đi xa hơn bằng giá trị gia tăng.

Từ Gia Lai, doanh nhân Phan Thanh Thiên và Trường Sinh Group đang theo đuổi hướng phát triển Sâm Ngọc Linh gắn với vùng nguyên liệu, chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng thương hiệu dược liệu Việt. Doanh nghiệp cho rằng để dược liệu Việt phát triển bền vững cần minh bạch nguồn gốc, chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng niềm tin thị trường.

Bên cạnh đầu tư vùng trồng, nhà máy và hệ thống phân phối, Trường Sinh Group cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, mã số vùng trồng và tiêu chuẩn hóa ngành sâm nhằm nâng cao giá trị Sâm Ngọc Linh trên thị trường. Theo doanh nghiệp, phát triển dược liệu là hành trình dài đòi hỏi sự kết hợp giữa vùng trồng, chế biến, công nghệ, thị trường và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với giá trị bản địa.

Câu chuyện này cũng cho thấy một yêu cầu lớn hơn đối với dược liệu Việt Nam. Để cạnh tranh và tạo niềm tin, sản phẩm không thể chỉ dựa vào danh tiếng của nguyên liệu. Điều cần thiết là sự chuẩn hóa trong từng khâu, sự trung thực trong thông tin và sự kiên trì trong xây dựng thương hiệu. Đó là con đường dài, nhưng là con đường cần thiết nếu muốn dược liệu Việt có vị trí tốt hơn trên thị trường.