Doanh nghiệp Việt cần chú trọng nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ khi tham gia các FTA

Đến nay Việt Nam đã và đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, là thành viên của nhiều tổ chức kinh tế quốc tế quan trọng như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) hay ASEAN... Việt Nam cũng đã ký kết nhiều FTA với các đối tác trên thế giới, tạo thuận lợi cho xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài.

Việt Nam đã ký kết 17 FTA với các nền kinh tế trên thế giới. Nổi bật là việc ký kết và thực thi 3 FTA thế hệ mới là Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), Hiệp định Ðối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA).

Việc tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới đã mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam tăng trưởng, đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Đặc biệt trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, các FTA thế hệ mới đã đặt ra một chuẩn mực bảo hộ hoàn toàn mới, vượt xa so với các hiệp định trước đây. Điều này vừa là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao giá trị thương hiệu, vừa là thách thức đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng.

Theo Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Trần Lê Hồng, để phát triển được sản phẩm, vươn ra các thị trường nước ngoài, các doanh nghiệp không chỉ cần chất lượng tốt mà còn cần xây dựng được thương hiệu cho sản phẩm. Điều này đòi hỏi thương hiệu được xây dựng dựa trên nhãn hiệu đáp ứng các quy định về bảo hộ, khai thác, thực thi quyền sở hữu trí tuệ của nước ngoài.

Việc đăng ký nhãn hiệu để phát triển thương hiệu là đảm bảo pháp lý có tính tiên quyết cho thương hiệu, trên cơ sở đó cạnh tranh một cách hiệu quả, uy tín và bền vững với các thương hiệu khác tại các thị trường nước ngoài.

Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu được bảo hộ theo lãnh thổ, cụ thể là chỉ được bảo hộ tại những nước mà nhãn hiệu đã được đăng ký và được chấp nhận bảo hộ.

Việc không được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu kịp thời ở nước ngoài, có thể dẫn đến những hậu quả nặng nề cho doanh nghiệp Việt, điển hình là việc doanh nghiệp khác đã đăng ký nhãn hiệu của doanh nghiệp Việt và doanh nghiệp Việt mất khả năng xuất khẩu hàng hóa mang thương hiệu của mình vào thị trường nước ngoài mà doanh nghiệp khác đã đăng ký.

Theo cam kết trong các FTA, thủ tục xác lập quyền sở hữu công nghiệp ngày càng minh bạch, công bằng và hợp lý hơn, nhất là doanh nghiệp có thể thực hiện nộp đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ của mình theo hình thức trực tuyến hoàn toàn. Đồng thời, có thể thực hiện quyền phản đối đơn hoặc có ý kiến đối với các đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp nộp ở nước thành viên các FTA đơn giản và dễ dàng nhằm đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ của mình ở thị trường nước ngoài.

"Đăng ký bảo hộ sớm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu của mình ở các nước xuất khẩu sẽ đem lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp, khi hưởng sự độc quyền đối với thương hiệu của mình, theo đó không chỉ được sử dụng mà còn có thể cho phép người khác sử dụng, hay ngăn cấm người khác sử dụng thương hiệu của mình.

Điều quan trọng nữa là khi thương hiệu đã được bảo hộ tại thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp có quyền chống lại các hành vi xâm phạm quyền, cạnh tranh không lành mạnh hoặc chiếm đoạt của các doanh nghiệp khác liên quan đến thương hiệu của mình. Qua đó, doanh nghiệp Việt có thể bảo vệ được uy tín của mình trên thị trường nước ngoài", ông Trần Lê Hồng lưu ý.

Như vậy, một trong những vấn đề quan trọng mà doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý khi phát triển thương hiệu Việt tại thị trường quốc tế là cần chú trọng nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ, kịp thời xác lập quyền sở hữu trí tuệ và khai thác hiệu quả độc quyền của mình để bảo vệ, phát triển thương hiệu cho các sản phẩm của mình tại các thị trường nước ngoài.