Doanh nghiệp và trách nhiệm xã hội

Chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại Hải Phòng vừa phối hợp với Hiệp hội da giày, Hiệp hội dệt may Việt Nam tổ chức phát động các doanh nghiệp da giày, dệt may hưởng ứng giải thưởng trách nhiệm xã hội doanh nghiệp năm 2006. Giải thưởng nhằm mục đích tôn vinh các doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, một trong những vai trò quan trọng và cần thiết của doanh nghiệp trong quá trình phát triển của đất nước.

Đáng mừng là ngay sau khi phát động, Hải Phòng có nhiều doanh nghiệp đăng ký tham gia. Tuy nhiên, so với tổng số doanh nghiệp da giày, dệt may trên địa bàn thành phố thì số doanh nghiệp đăng ký còn ít. Đơn giản là vì doanh nghiệp chưa có đầy đủ các điều kiện cần thiết, hay nói đúng hơn là chưa thực sự đáp ứng yêu cầu về xã hội bên cạnh yêu cầu về kinh tế. Bởi lẽ, tuy nói về trách nhiệm xã hội nhưng yêu cầu cũng khá cao. Đó là ngoài việc tuân thủ Luật Lao động, đạt hiệu quả kinh tế cao trong vòng 3 năm trở lại, doanh nghiệp phải đạt hiệu quả xã hội cao ( người lao động có môi trường làm việc tốt và an toàn, hài lòng với công việc, có cơ hội phát triển năng lực bản thân, doanh nghiệp có chính sách phúc lợi xã hội và phát triển cộng đồng...) và điều quan trọng hơn là doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu chất thải, tích cực tham gia bảo vệ môi trường chung quanh...

Đối chiếu với những tiêu chuẩn này, phần đông doanh nghiệp Hải Phòng khó lòng đáp ứng được. Trong điều kiện hiện nay, khi các doanh nghiệp đang phải đối đầu với nhiều khó khăn, thử thách từ hạn ngạch, từ thị trường nước ngoài, từ vụ kiện bán phá giá và luôn luôn phải chịu áp lực về giá vật tư, nguyên liệu, đơn giá gia công, thì không phải doanh nghiệp nào cũng chú ý tới trách nhiệm xã hội. Đối với họ, mục tiêu hàng đầu là làm sao cân đối được tài chính, bảo đảm được việc làm cho người lao động với mức thu nhập có thể chấp nhận được, thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước. Có nghĩa mục tiêu kinh tế vẫn là trên hết. Cũng vì mục tiêu kinh tế nên có một số trường hợp chi phối trở lại với mục tiêu xã hội. Tức là, để triệt để tiết kiệm, họ giảm bớt  một số công đoạn bảo vệ môi trường hoặc có lắp đặt một số thiết bị giảm tiếng ồn, giảm khí thải hoặc chất độc hại nhưng lại không sử dụng thường xuyên, mà chỉ để đối phó khi có đoàn kiểm tra. Người lao động ngoài tiền lương hàng tháng cũng ít được quan tâm các vấn đề đề khác theo quy định của pháp luật. Cụ thể là bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế chỉ có một số ít được hưởng. Hàng chục nghìn lao động ngành da giày, dệt may phải sống trong những căn nhà trọ tồi tàn, ẩm thấp, không bảo đảm điều kiện sức khoẻ để làm việc lâu dài... Như vậy, có thể thấy đạt được những yêu cầu về xã hội là vô cùng khó khăn đối với doanh nghiệp hiện nay.

Mặc dù  vậy, giải thưởng “Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp” vẫn là một việc làm nhiều ý nghĩa. Chỉ cần đăng ký tham gia giải thưởng doanh nghiệp đã thể hiện có nhận  thức và trách nhiệm với xã hội.  Hơn nữa, đây cũng là mục tiêu cần được doanh nghiệp hướng tới trong xu thế hội nhập và phát triển. Cũng không phải ngẫu nhiên mà giải thưởng này có tới 4 tổ chức quốc tế cùng tài trợ, bao gồm Tổ chức Action Aid Việt Nam, Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hiệp quốc ( UNIDO), Tổ chức Hợp tác kỹ thuật Đức( GTZ) và Tổ chức Lao động quốc tế ( ILO)... Hy vọng doanh nghiệp Hải Phòng sẽ quan tâm, chú ý và có sự đầu tư đúng mức cho các vấn đề xã hội của doanh nghiệp, bảo đảm sự hài hoà giữa phát triển kinh tế, điều kiện làm việc và sinh sống của người lao động với môi trường chung quanh, một yêu cầu tất yếu hiện nay.