Doanh nghiệp thép trong cơn khốn khó- Chung tay tháo gỡ

Qua một đêm mất tiền

Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thép Đình Vũ Lê Mạnh Hoàn không nói quá khi dự báo khoảng 1/2 trong tổng số 500 doanh nghiệp thép của cả nước sẽ khó vượt qua giai đoạn này và đang điêu đứng bên bờ vực phá sản. Tổng Giám đốc Công ty Thép Nam Vang Lê Văn Vang nhận định: ngành Thép đang trong thời kỳ khốn đốn nhất, doanh nghiệp hoang mang, chưa tìm ra lối thoát. Tất cả chỉ vì doanh nghiệp thép bị động bởi không lường hết sự thay đổi, quay ngược  về nhu cầu cũng như giá cả ở thị trường trong nước và thế giới, các chính sách quản lý và dự báo không phù hợp, không đáp ứng đòi hỏi của thị trường.

Ông Phạm Hồng Điệp, Tổng Giám đốc Shinec cho biết: trong 9 tháng năm 2008, cả nước nhập khẩu 7 triệu tấn thép, tiêu thụ hơn 4 triệu tấn và xuất khẩu được 2 triệu tấn. Lượng hàng tồn kho của năm 2007 là 2 triệu tấn, bởi vậy số lượng thép tồn kho lũy kế khoảng 3 triệu tấn, trong đó có khoảng 1 triệu tấn thép tấm lá, còn lại là phế liệu, phôi thép và thép xây dựng. Nếu tạm tính mức giá 700 USD/ tấn, thì giá trị hàng tồn kho lên tới hơn 2 tỷ USD, một khoản tiền khổng lồ làm đau đầu các doanh nghiệp, nhất là khi phần lớn nguồn vốn đều phải dựa vào ngân hàng. Đây cũng là thời điểm doanh nghiệp “ngấm đòn” bởi mức lãi suất vay vốn ngân hàng được dâng lên quá cao trong những tháng trước. Hàng không bán được, nằm phơi nắng phơi mưa, mỗi ngày một xuống cấp, trong khi các khoản nợ vay đến hạn thúc sau lưng, sản xuất ngừng trệ, công nhân nghỉ việc dài dài, máy móc hư hỏng… Một giám đốc doanh nghiệp sản xuất thép lớn ở Hải Phòng cho biết: Qua một đêm thức dậy, giật mình nghĩ tới vài trăm triệu đồng tiền lãi phải trả ngân hàng. Doanh nghiệp chúng tôi loay hoay mãi, các khoản lợi nhuận trước đây không thể bù đắp được thiệt hại này, dù chỉ một phần. Trong khi đó, lẽ ra thiệt hại được giảm bớt nếu như có được sự dự báo chính xác và chính sách thuế hợp lý.

Chung tay tháo gỡ

Các doanh nghiệp thép rơi vào hoàn cảnh như hiện nay là điều cực chẳng đã,  tất nhiên mỗi doanh nghiệp phải tự tìm cách tháo gỡ là chính. Dù vậy, các cơ quan, ngành chức năng cũng không thể đứng ngoài cuộc bởi ngành công nghiệp sản xuất thép có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế. Trước mắt, các doanh nghiệp bước đầu có sự liên kết với nhau để cùng tiêu thụ sản phẩm, giảm lượng hàng tồn kho. Nhưng bên cạnh đó, cần có tác động hỗ trợ của Chính phủ cũng như các ngành liên quan. Tại hội thảo tháo gỡ khó khăn cho ngành thép do Hội Doanh nghiệp trẻ, Sở Công Thương tổ chức, các doanh nghiệp thép đều thống nhất cao đề nghị thành phố, Chính phủ cho khởi động trở lại một số dự án cần thiết để kích cầu trên thị trường. Đồng thời, đề nghị Chính phủ áp dụng một số biện pháp khẩn cấp về thuế nhập khẩu hay phụ thu đối với phôi thép nhập khẩu, tránh tình trạng sắt thép giá rẻ đổ bộ vào thị trường Việt Nam. Trong lúc này, doanh nghiệp đang rất cần sự thông cảm và chia sẻ khó khăn từ phía ngân hàng, không chỉ về lãi suất, mà còn là các biện pháp gia hạn nợ, giúp doanh nghiệp không phải bán phá giá hàng tồn kho, tạo điều kiện để ngân hàng nhanh chóng thu hồi nợ vay.

Về lâu dài, các nhà hoạch định chính sách cần xem xét lại khả năng cũng như quy hoạch ngành thép. Theo quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt,  đến năm 2025, nhu cầu thép thành phẩm của Việt Nam chỉ khoảng 20- 25 triệu tấn/ năm. Trong khi đó, chỉ tính riêng các dự án lớn, Việt Nam đã có tới 6 dự án như Liên hiệp thép Formosa- Sunco của Đài Loan tại Hà Tĩnh, Nhà máy liên hợp Thép Tycoon- E.United của Đài Loan tại Dung Quất, dự án thép liên doanh giữa Tổng công ty thép Việt Nam, Tổng công ty xi măng và Tập đoàn Tata ( Ấn Độ), liên doanh thép Posco( Hàn Quốc) tại Khánh Hòa, liên doanh giữa Vinasshin và Tập đoàn Lion ( Ma- lai- xi- a…). Nếu tất cả dự án của các doanh nghiệp trong nước và liên doanh được thực hiện đúng tiến độ và vận hành hết công suất thì chỉ tính đến năm 2010, ngành thép Việt Nam sẽ có công suất tới hơn 40 triệu tấn/năm vượt xa dự báo đến năm 2025. Nếu ngay từ bây giờ, không có sự tháo gỡ và chấn chỉnh kịp thời, ngành thép sẽ luôn rơi vào cảnh bị động và doanh nghiệp vẫn không ngừng kêu cứu, ảnh hưởng chung tới các chỉ tiêu phát triển  kinh tế của Hải Phòng và cả nước.

Hồng Thanh