Doanh nghiệp sản xuất thép ống làm gì để hội nhập?

- Trước sự kiện Việt Nam sắp gia nhập WTO, ngành sản xuất thép ống có gặp phải khó khăn, thách thức gì?

- Trong bối cảnh hiện nay, ngành thép nói chung và ngành sản xuất thép ống nói riêng đang vấp phải sức cạnh tranh rất lớn ngay trên “sân nhà”. Cả nước có khoảng 25 doanh nghiệp sản xuất thép ống lớn, được đầu tư “bài bản” và hàng chục doanh nghiệp nhỏ khác. Công suất sản xuất thép ống của các doanh nghiệp khoảng 600.000 tấn/năm. Tại Hải Phòng có một số doanh nghiệp sản xuất thép ống là Vinapipe, Công ty thép ống 190, Công ty cổ phần thương binh Đoàn Kết…Trong đó, Vinapipe có công suất lớn nhất là 40.000 tấn/năm. Tuy nhiên, thực tế tiêu thụ thép ống của cả nước chỉ đạt 350.000 tấn/năm, chỉ bằng hơn 50% công suất. Như vậy, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước đã rất gay gắt. Bên cạnh đó, còn một số ít doanh nghiệp nhập khẩu thép ống từ Trung Quốc.

Yếu điểm lớn nhất của các doanh nghiệp thép Việt Nam là chưa chủ động được nguyên liệu. Trong ngành sản xuất thép ống hầu như phải nhập khẩu toàn bộ nguyên liệu thép lá cuộn từ nước ngoài. Hiện nay, doanh nghiệp nước ngoài bán nguyên liệu bằng giá sản phẩm nhằm giành giật thị trường, cho nên doanh nghiệp thép của ta đang gặp rất nhiều khó khăn.

- Theo ông, ngành thép làm thế nào để vượt qua thách thức này?

- Ngành thép cần có sự đầu tư đồng bộ để tự chủ được nguồn nguyên liệu như thép tấm, phôi thép, thép lá cuộn là nguyên liệu chính của các ngành sản xuất thép cán hiện nay. Có như vậy, chúng ta mới không bị phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu nước ngoài. Mặt khác, phía nước ngoài cũng không thể tuỳ tiện nâng giá nguyên liệu của ngành thép. Để làm được việc này, cần có nguồn vốn đầu tư rất lớn mà mỗi doanh nghiệp riêng lẻ hiện nay khó có thể thực hiện được. Về việc này, chúng tôi được biết, Tổng công ty thép Việt Nam đang có kế hoạch triển khai thực hiện, ngoài ra, một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng đang có kế hoạch đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất nguyên liệu của ngành thép như thép tấm, thép hình ở các tỉnh phía nam.

- Ngoài giải pháp do Tổng công ty thực hiện, về phía các doanh nghiệp Việt Nam có biện pháp riêng nào khác, đơn cử như nâng cao vai trò Hiệp hội, liên doanh, liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp?

- Đây là vấn đề tương đối khó đối với các doanh nghiệp thép Việt Nam. Chúng tôi được biết, trong xu thế kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp trên thế giới có xu hướng sáp nhập với nhau để hình thành tập đoàn lớn, nâng cao sức cạnh tranh. Chẳng hạn, hai tập đoàn sản xuất thép lớn nhất hiện nay của Ấn Độ và Pháp đã sáp nhập với nhau thành một tập đoàn khổng lồ, đứng đầu thế giới nhằm đối phó sự cạnh tranh của các doanh nghiệp thép Trung Quốc. Tại Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp nhỏ cũng đang sáp nhập với nhau thành những doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các doanh nghiệp thép nằm rải rác ở nhiều tỉnh, thành phố, trình độ công nghệ không đồng đều, thuộc nhiều thành phần kinh tế khác nhau… nên việc sáp nhập khó có thể thực hiện được. Mặt khác, việc này phải do các doanh nghiệp tự nguyện sáp nhập lại chứ không thể ép buộc bằng mệnh lệnh hành chính. Hiệp hội cũng chỉ có thể nâng cao vai trò trong một số lĩnh vực như cung cấp thông tin, hỗ trợ về công nghệ, phối hợp đấu tranh trên lĩnh vực thương mại nếu có tranh chấp, tiến hành hoà giải…

- Như vậy, từng doanh nghiệp sẽ phải tìm hướng đi riêng cho mình?

- Đúng vậy, đối với Vinapipe, chúng tôi tiếp tục phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; thực hiện tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất, vật tư, nguyên, nhiên liệu để giảm các chi phí bất hợp lý nhưng việc này cũng chỉ có giới hạn nhất định. Biện pháp nữa là không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm để giữ uy tín với khách hàng, thực hiện tốt chế độ dịch vụ sau bán hàng, chăm sóc khách hàng. Đồng thời, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm…. Đó là những biện pháp góp phần nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và sản phẩm.

- Xin cảm ơn ông!

Mai Hương thực hiện