Đoàn giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội: Cần bãi bỏ ngay Quỹ bảo trì đường bộ

(PLVN) - Tiếp tục nội dung chương trình phiên họp 36, hôm qua (13/8) Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã tiến hành giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2013-2018”.  Đoàn giám sát cho rằng cần bãi bỏ ngay Quỹ bảo trì đường bộ, Quỹ phòng chống thiên tai cũng như có lộ trình bãi bỏ đối với Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá; Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Trưởng đoàn giám sát báo cáo tại phiên họp. Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Trưởng đoàn giám sát báo cáo tại phiên họp.

Một số Quỹ thu như sắc thuế

Trình bày Báo cáo kết quả đoàn giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội, Trưởng Đoàn giám sát của UBTVQH Nguyễn Đức Hải cho biết, trong giai đoạn vừa qua, việc thành lập và hoạt động của các Quỹ đã cơ bản đáp ứng được các yêu cầu đề ra, góp phần thúc đẩy xã hội hóa, huy động thêm nguồn lực tài chính trong xã hội thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giảm bớt gánh nặng cho NSNN.

 Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, nhiều Quỹ có quá nhiều tồn tại, hạn chế. Điển hình là hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng các Quỹ này khá phức tạp, chưa rõ ràng, chưa có một văn bản pháp luật để thống nhất quản lý các Quỹ.

Đáng chú ý, mặc dù nhiều Quỹ thành lập với mục tiêu là huy động nguồn lực khác ngoài NSNN, nhưng kết quả cho thấy, nguồn lực tài chính của một số Quỹ về cơ bản được hình thành từ nguồn NSNN cấp.

Một số Quỹ được hình thành cơ chế thu mà khoản thu tương tự một sắc thuế tính trên doanh thu của tổ chức, doanh nghiệp hoặc từ tiền lương, tiền công của cá nhân người lao động; một số chính sách thu tạo thêm đóng góp cho người dân và doanh nghiệp. 

Trên thực tế, có quá nhiều Quỹ tại địa phương làm phát sinh nhiều chi phí quản lý và tổ chức biên chế. Các địa phương trung bình có khoảng 10-15 Quỹ. Chính từ việc thành lập quá nhiều Quỹ theo quy định của các luật chuyên ngành, các Nghị định của Chính phủ và của địa phương làm phân tán nguồn lực, tăng chi phí quản lý và phát sinh thêm tổ chức, bộ máy, biên chế.

Trình độ và năng lực cán bộ quản lý, điều hành còn hạn chế tại các Quỹ dẫn đến hiệu quả hoạt động tài chính còn thấp. Có Quỹ đã đi vào hoạt động nhưng vẫn chưa thành lập ban kiểm soát theo đúng quy định của pháp luật, dẫn đến hoạt động của Quỹ thiếu sự kiểm tra, kiểm soát, chưa đảm bảo công khai, minh bạch.

Có lộ trình bãi bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu

Đoàn giám sát của UBTVQH đề nghị nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền để bãi bỏ ngay đối với 6 quỹ. Gồm: Quỹ bảo trì đường bộ trung ương; Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp; Quỹ hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS; Quỹ hỗ trợ các hoạt động ngoại giao phục vụ kinh tế và Quỹ hỗ trợ vận động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước; Quỹ Phòng chống thiên tai. Đoàn giám sát cũng đề nghị nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền để xác định rõ lộ trình bãi bỏ đối với Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá; Quỹ bình ổn giá xăng dầu; Quỹ dịch vụ viễn thông công ích.

Đoàn giám sát còn đề nghị thực hiện việc sáp nhập đối với các Quỹ trùng lặp về mục tiêu, nhiệm vụ, phương thức hoạt động, đối tượng phục vụ hoặc trùng lặp về đối tượng hoặc trùng với nhiệm vụ chi của NSNN và thực hiện cơ cấu lại hoạt động đối với Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia và Quỹ phát triển khoa học công nghệ quốc gia…

Đánh giá cao Báo cáo của Đoàn giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, từ nhiều khóa trước, các Đại biểu Quốc hội vẫn rất thắc mắc hiện tại chúng ta có bao nhiêu Quỹ đang hoạt động và mỗi một luật xây dựng thì có một quỹ ra đời.

Vì vậy, đề nghị Chính phủ cần  đánh giá trong việc quản lý các Quỹ thì đã xảy ra bao nhiêu vụ việc, nguyên nhân vì đâu và rút ra những điều gì. Vì theo đánh giá của đoàn giám sát, việc công khai minh bạch ở một số Quỹ có vấn đề và việc tham nhũng trong lĩnh vực này rất dễ xảy ra.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, cơ chế hoạt động, cơ cấu tổ chức, mô hình hoạt động, nguồn hình thành của các Quỹ hiện tại rất khác nhau. Điều đó cho thấy hệ thống pháp luật về hình thành, quản lý Quỹ, sử dụng các Quỹ phức tạp, chưa thống nhất, thiếu minh bạch, không rõ ràng, không phù hợp với yêu cầu quản lý thực tiễn.

Luật Ngân sách Nhà nước 2015 tuy có quy định nhưng báo cáo giám sát cho thấy rất chung chung, hiểu thế nào cũng được. Hiện cũng chưa có cơ quan nào thống nhất để quản lý các Quỹ này, có quá nhiều Quỹ làm phân tán nguồn lực nhà nước.

Vì vậy, cần rà soát, đánh giá lại Quỹ nào hoạt động tốt, đúng tôn chỉ mục đích, mang lại hiệu quả thì giữ. Còn Quỹ nào nhỏ, không hoạt động hay hoạt động không hiệu quả thì cần xây dựng kế hoạch, lộ trình để sắp xếp, sáp nhập hoặc bãi bỏ ngay.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng Quốc hội, UBTVQH cần xem xét, đánh giá có cần thiết ban hành Pháp lệnh hoặc Luật để có cơ sở pháp lý về các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: ai được quyền thành lập, thành lập như thế nào? Và trong khi chờ Quốc hội ban hành cơ sở pháp lý, các luật chuyên ngành, sẽ không sinh thêm Quỹ. 

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, hiện có 48 loại quỹ, (ở Trung ương là 28, ở địa phương là 20) và phần lớn được thành lập trước khi Luật NSNN 2015 có hiệu lực thi hành.

Về Quỹ bảo trì đường bộ, Bộ Tài chính đã 2 lần báo cáo Thủ tướng bỏ Quỹ này và Thủ tướng đã đồng ý, giao Bộ Giao thông Vận tải sửa Nghị định 18. Quỹ này tuy trong luật nhưng năm qua không còn tồn tại vì đã đưa vào ngân sách. 

Về Quỹ bình ổn xăng dầu, Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng vài lần về nghiên cứu sửa đổi Nghị định 83. Xăng dầu sản xuất trong nước hiện đã đáp ứng gần 80% nhu cầu.  Nhưng nguyên liệu sản xuất phần lớn nhập khẩu, nên ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới với giá trong nước vẫn rất lớn.

Quan điểm chung, Bộ Tài chính thấy nếu bỏ cả thời hạn điều chỉnh giá 15 ngày hiện nay, để giá xăng dầu biến động hàng ngày thì lúc đó không cần Quỹ nữa. 

Phạm Diệu
Cùng chuyên mục
Nâng cao trách nhiệm, đạo đức công vụ là nhiệm vụ quan trọng hiện nay.

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII vào cuộc sống: Củng cố, nâng cao trách nhiệm và đạo đức công vụ

(PLVN) -  Trong lĩnh vực pháp chế và kỷ luật nhà nước, không hiếm hiện tượng lợi dụng những hiểu biết về pháp luật, kỷ luật nhà nước để “luồn lách” pháp luật, kỷ luật. Vì vậy, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức không chỉ là lượng tri thức đạt được mà còn là tình cảm, bản lĩnh, động cơ, hình thành được lý tưởng trong hoạt động.

Đọc thêm

Làm sâu sắc hơn nữa quan hệ keo sơn Việt Nam - Cuba

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Chủ tịch thứ nhất Viện Cuba Hữu nghị với các dân tộc (ICAP) Noemi Rabaza Fernandesz.
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khi tiếp Phó Chủ tịch thứ nhất Viện Cuba hữu nghị với các dân tộc (ICAP) Noemi Rabaza Fernandez, Chủ tịch Hội Hữu nghị Cuba - Việt Nam Maria Yolanda Ferrer Gomez và đại diện lãnh đạo các trường mang tên Bác Hồ, Nguyễn Văn Trỗi và Võ Thị Thắng đến chào Chủ tịch nước ngày 19/9 (theo giờ Việt Nam).

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc lên đường thăm hữu nghị chính thức Cuba

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc lên đường thăm hữu nghị chính thức Cuba
Nhận lời mời của Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel, sáng nay, 18/9 (theo giờ Việt Nam), Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu đoàn cấp cao đã lên đường thăm chính hữu nghị chính thức Cuba từ 18 - 21/9. 

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Đảm bảo tính thực tiễn, tính khoa học và thận trọng trong việc sử dụng đất đai

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) -  Đây là nhấn mạnh của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành khi chủ trì phiên họp đầu tiên của Hội đồng thẩm định Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025) ngày 17/9.

Chủ tịch nước đề nghị TP Hồ Chí Minh xem xét chế độ đãi ngộ y, bác sĩ

Chủ tịch nước đề nghị xem xét để có chế độ đãi ngộ và ghi nhận xứng đáng hơn nữa với đội ngũ y, bác sĩ, những người ở tuyến đầu chống dịch.
(PLVN) - Trong thư vừa gửi cử tri TP HCM, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho biết, do bận rộn với chương trình công tác đã lên kế hoạch, ông không thể trực tiếp vào TP dự hoạt động đầu tiên với tư cách là đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tại hội nghị trực tuyến làm việc với UBND quận 8, quận Gò Vấp, quận Bình Tân và huyện Hóc Môn để thực hiện nhiệm vụ của ĐBQH trong hoạt động giám sát.

Tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội

Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”.
(PLVN) - Theo Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2021, Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”; cách ly, phong tỏa triệt để, chặt chẽ các ổ dịch, nguồn lây trong thời gian nhanh nhất, phạm vi nhỏ nhất và xét nghiệm nhanh nhất.

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới
(PLVN) -  Cho ý kiến về tình hình thực hiện kinh tế-xã hội 2021, Bộ Chính trị đề nghị tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác, chủ động các phương án phòng, chống dịch phù hợp, thực hiện hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, ứng phó mọi tình huống.

Chuyến công tác của Chủ tịch nước tới Cuba, Mỹ: Triển khai ở cấp cao đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIII

Chủ tịch nước sẽ có chuyến công tác quan trọng tới Cuba, Mỹ.
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khi trả lời báo chí về chuyến công tác sắp tới của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Cuba; sau đó dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc Khóa 76 và thực hiện một số hoạt động song phương tại Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thanh Hóa nghiên cứu lại đề án thí điểm thu thuế nhà ở đô thị

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thanh Hóa nghiên cứu lại đề án thí điểm thu thuế nhà ở đô thị
(PLVN) - Tiếp tục chương trình Phiên họp 3, sáng 16/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Tờ trình về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thanh Hóa. Nếu tới đây được Quốc hội xem xét, thông qua thì sẽ áp dụng Nghị quyết từ 1/1/2022 và thực hiện trong 5 năm.

Chống tham nhũng, tiêu cực lợi ích nhóm ngay trong xây dựng và hoàn thiện thể chế

Hội nghị của Chính phủ về xây dựng và hoàn thiện thể chế.
(PLVN) -  Phát biểu khai mạc hội nghị của Chính phủ về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, được kết nối tới tất cả các tỉnh, thành trong cả nước sáng nay (16/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, từ Đại hội XI của Đảng, xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được xác định là một trong ba khâu đột phá chiến lược.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong phòng chống dịch

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị.
(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc “Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng” vào chiều 15/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị đội ngũ trí thức cần tích cực nghiên cứu, phát triển các biện pháp, các sản phẩm khoa học và công nghệ chống dịch...