“Đồ tể” Mladic đối mặt án chung thân

Bị buộc tội diệt chủng và gây nhiều tội ác chống nhân loại, cựu lãnh đạo quân đội Serbia tại Bosnia, tướng Ratko Mladic, người cũng mang biệt danh “đồ tể” bị truy nã gắt gao trên thế giới, sẽ bị xét xử trước Tòa án Hình sự quốc tế về Nam Tư cũ (ICTY) tại La Haye, Hà Lan. Nếu sức khỏe của Mladic cho phép, ông ta sẽ phải chờ đợi một quá trình tố tụng lâu dài. “Đồ tể” đang đối mặt với án tù chung thân.

Tướng Ratko Mladic hôm 15/2/1994

Thủ tục tố tụng phức tạp

Theo tờ Firago, trong thời gian đầu của quá trình tố tụng, mọi thứ có lẽ sẽ diễn ra nhanh chóng. Hiện cựu tướng này đang “nằm trong tay” chính quyền Serbia. Vì bị ICTY buộc tội, nên theo nguyên tắc ông ta sau đó sẽ được chuyển tới La Haye để xét xử.

Cho tới giờ, chưa có nhu cầu cam kết đàm phán nào về vấn đề dẫn độ nhân vật này: thẩm quyền của ICTY đã được xác định, trong khi Belgrade hợp tác với ICTY kể từ khi tòa án này thành lập năm 1993.

Tuy nhiên, một khi lệnh dẫn độ được đưa ra, bị cáo có thể kháng cáo quyết định dẫn độ đó trong vài ngày tới, điều này có thể khiến cho quá trình tố tụng chậm lại.

Theo Ngoại trưởng châu Âu Catherine Ashton, việc chuyển Ratko Mladic tới La Haye có thể sẽ diễn ra trong thời hạn từ 9 đến 10 ngày. Nhưng theo cơ quan công tố Serbia, việc chuyển Ratko Mladic sang La Haye, nơi có trụ sở ICTY, lại có thể được xem xét trong 7 ngày tới.

Một yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đến “cỗ máy” tư pháp: đó là sức khỏe của bị cáo. Tối 26/5, Ratko Mladic 69 tuổi đã phải ra trước Tòa án đặc biệt về tội phạm chiến tranh ở Belgrade, nhưng phiên tòa đã phải ngắt quãng vì lý do này.

Sau khi phiên tòa bị ngắt quãng, luật sư của Mladic là Milos Saljic cho biết thẩm phán không tiếp tục thẩm vấn ông ta nữa, đồng thời tuyên bố Ratko Mladic đang ở trong trạng thái tinh thần và thể chất “khó khăn” nên khó có thể giao tiếp với ông ta.

Cũng theo bà Saljic, Ratko Mladic đã hỏi tin tức về gia đình mình và tuyên bố không công nhận thẩm quyền của ICTY. Trong khi đó, theo phát ngôn viên của Tòa án Serbia về tội phạm chiến tranh Bruno Vekaric, Ratko Mladic được nhận dạng chính thức trước thẩm phán và hoàn toàn trong tình trạng giao tiếp bình thường. Nhưng phát ngôn viên này thừa nhận: “Ông ta không giống như người đàn ông mà chúng tôi biết trong những năm 1990”.

Hôm qua, các bác sĩ phải xác định xem liệu ông ta có thể xuất hiện trước tòa án được hay không, luật sư Milos Saljic cho báo giới biết. Trong trường hợp các bác sĩ tuyên bố bị cáo không thể ra tòa được, thì thủ tục tố tụng sẽ phải dừng lại. Cũng chính vì lý do này mà nhà cựu độc tài Chile Augusto Pinochet đã từng không phải đối mặt với công lý. Ngược lại, nếu sức khỏe của Mladic không có vấn đề gì, thì phiên tòa xét xử ông ta sẽ được mở tại La Haye.

Và Mladic hôm nay. Ảnh: AP

Kết thúc cuộc truy nã gắt gao

Tướng Ratko Mladic, người có biệt danh là “đồ tể” vì được cho là từng đóng vai trò quan trọng trong cuộc thảm sát ở Srebrenica (Bosnia) hồi tháng 7/1995, đã bị bắt giữ sáng 26/5 tại Serbia. Vụ bắt giữ này giúp kết thúc cuộc vây bắt nghi phạm chiến tranh bị truy nã gắt gao trên thế giới, sau 16 năm lẩn trốn của nhân vật này.

Tổng thống Serbia Boris Tadic đã thông báo về vụ bắt giữ Mladic tại một cuộc họp báo được tổ chức ngay sau vụ bắt giữ diễn ra trên lãnh thổ Serbia. Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Serbia Ivica Dacic nói rõ với hãng tin Beta rằng Ratko Mladic đã không kháng cự khi bị bắt và đã không có bất cứ hành động bạo lực nào. Vị bộ trưởng cũng xác nhận, vụ bắt giữ xảy ra tại Lazarevo, gần Zrenjanin, cách Belgrade khoảng 80 km về phía Đông Bắc, không xa biên giới với Rumania, trong khi Mladic dùng một cái tên giả.

Bản cáo trạng ban đầu chống Ratko Mladic của ICTY đã được đưa ra ngày 25/7/1995 với các tội danh diệt chủng và một số tội danh khác trong chiến tranh Bosnia (1992-1995). Bản cáo trạng sau đó được hoàn tất vào tháng 11/1995 sau khi thêm vào đó vụ thảm sát ở Srebrenica, trong đó “động” đến tên của Ratko Mladic. Theo tòa án quốc tế, khoảng 8.000 người Hồi giáo ở Bosnia, trong đó có cả người lớn và thiếu niên, đã bị lực lượng quân đội người Serbia ở Bosnia giết hại tại một khu vực miền Đông Bosnia.

Vụ bắt giữ Ratko Mladic đã được hoan nghênh cả ở Bosnia và nước ngoài. Sự kiện này là một “niềm an ủi” đối với những gia đình nạn nhân của vụ thảm sát ở Srebrenica, chủ tịch Hội Phụ nữ Srebrenica nói với hãng tin AFP.

Ngoại trưởng châu Âu Catherine Ashton cũng chúc mừng sự kiện này, đồng thời tuyên bố sẽ ủng hộ mạnh mẽ cho quan hệ giữa Serbia và Liên minh châu Âu. Ngoài ra, đa số các phản ứng từ nước ngoài nhấn mạnh, vụ bắt giữ ông Ratko Mladic sẽ tạo đà cho Serbia gia nhập châu Âu. Hiện Serbia đang hy vọng có được quy chế ứng cử viên từ nay tới cuối năm.                           

Phúc Lợi