DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật

(PLO) - Cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã  khởi kiện 8.840 vụ doanh nghiệp (DN) nợ BHXH, tương ứng với số tiền gần 6.000 tỷ đồng. Trong đó Tòa án đã xét xử  3.986 vụ, thu về quỹ BHXH gần 980 tỷ đồng (chiếm 16,3% trên số nợ khởi kiện). 
Nhiều thủ tục bất hợp lý khiến việc khởi kiện DN nợ BHXH dậm chân tại chỗ (ảnh: baohiemxahoi.vn) Nhiều thủ tục bất hợp lý khiến việc khởi kiện DN nợ BHXH dậm chân tại chỗ (ảnh: baohiemxahoi.vn)

Tại tọa đàm trực tuyến với chủ đề: Gỡ vướng trong khởi kiện trốn đóng BHXH được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức chiều nay (8/5), các chuyên gia nhận định, pháp luật chưa đồng bộ đã tạo khoảng trống pháp luật trong việc khởi kiện các DN nợ BHXH.

“Nợ treo” 1.400 tỷ đồng tiền BHXH

Trong tổng số hàng chục nghìn tỷ đồng BHXH đang bị các DN nợ thì có khoảng 1.400 tỷ đồng nợ BHXH từ các DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn.

Số tiền này được theo dõi trên hệ thống sổ sách đã hơn 10 năm và là dạng “nợ treo”, hầu như không thể thu hồi. Đồng nghĩa với việc quyền lợi của người lao động (NLĐ) ở các DN này cũng bị “treo”… vô hồi kết.

Khởi kiện là một trong những biện pháp thu hồi nợ hiệu quả của ngành BHXH nhưng sau hơn 1 năm quy định tổ chức công đoàn được giao quyền khởi kiện DN, cá nhân nợ BHXH theo Luật BHXH sửa đổi năm 2014, tổ chức công đoàn chưa khởi kiện thành công một vụ nào.

DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật ảnh 1
Ông Đào Việt Ánh - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam

Thực hiện Luật BHXH sửa đổi năm 2014, từ 1/1/2016, tổ chức công đoàn được giao quyền khởi kiện DN, cá nhân nợ BHXH, cơ quan BHXH đã chuyển hơn 1.800 hồ sơ cho tổ chức công đoàn khởi kiện.

Nhưng mới có 82 hồ sơ được tổ chức công đoạn nộp lên Tòa án, trong đó có tới 63 hồ sơ bị Tòa án trả lại với lý do thiếu giấy ủy quyền của người lao động hoặc giấy ủy quyền của tổ chức công đoàn cơ sở.

Có nơi, TAND đã thụ lý vụ án rồi lại ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự với lý do người khởi kiện không có quyền khởi kiện theo quy định tại Điều 186 và Điều 187 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo ông Đào Việt Ánh - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, nếu công đoàn cấp trên khởi kiện thì phải có giấy ủy quyền của NLĐ là một khó khăn khiến việc khởi kiện của tổ chức công đoàn chưa phát huy hiệu quả.

Không những thế, chính NLĐ cũng “không dám” ủy quyền cho tổ chức công đoàn cấp trên khởi kiện vì không muốn mất việc chỉ vì vấn đề BHXH.

Ngoài ra, các DN thường trốn tránh, không hợp tác làm việc với các cơ quan chức năng, không ký nhận biên bản đối chiếu công nợ để làm căn cứ hoàn thiện hồ sơ khởi kiện.

Ngoài những nguyên nhân mang tính hệ thống và không thể thay đổi “một sớm một chiều” này, theo khẳng định của các chuyên gia, nguyên nhân quan trọng nhất là “vướng mắc về pháp lý, bất cập giữa một số quy định trong các Luật, Bộ luật là: Lao động, BHXH, Công đoàn và Tố tụng dân sự” khiến tổ chức Công đoàn chưa sử dụng hiệu quả được “công cụ” khởi kiện để đòi hỏi quyền lợi về BHXH cho NLĐ.

Tận dụng “công cụ” thanh tra để xử lý nợ BHXH

Ông Mai Đức Chính -  Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động (LĐLĐ) Việt Nam chỉ ra: Điều 14 Luật BHXH 2014 giao cho tổ chức Công đoàn quyền khởi kiện các DN trốn đóng, nợ đóng BHXH từ 1/1/2016.

DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật ảnh 2
Ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

Nhưng để Công đoàn khởi kiện được và Tòa án thụ lý được, thì phải thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự. Trong khi đó, đến 1/7/2016, Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi) mới có hiệu lực, nên đã “bỏ trống” pháp luật tới 6 tháng đó.

Cùng với đó, Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội trốn đóng BHXH cho người lao động, người vi phạm có thể bị phạt tiền đến 3 tỷ đồng, phạt tù tới 7 năm.

Nhưng hiện Bộ luật này chưa được thi hành nên nhiều người sử dụng lao động đang trốn đóng, nợ đọng BHXH vẫn chưa phải “quá lo” về trách nhiệm hình sự.

Chính những khoảng trống thời gian về hiệu lực của các văn bản pháp luật liên quan đã khiến việc khởi kiện các DN nợ BHXH còn chưa đủ sức “răn đe” là làm tổ chức Công đoàn chậm trễ trong việc khởi kiện DN nợ đọng BHXH.

Do vậy, ông Mai Đức Chính cho biết, để giải quyết những vướng mắc về thủ tục “cản” việc khởi kiện các DN nợ, trốn BHXH, TANDTC đã yêu cầu BHXH Việt Nam và Tổng LĐLĐ Việt Nam phối hợp đề xuất sửa đổi Luật BHXH, phải quy định rõ tổ chức công đoàn có quyền khởi kiện.

Theo gợi ý của Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, “chỉ công đoàn cấp trên mới đủ khả năng khởi kiện trên cơ sở hồ sơ do cơ quan BHXH cung cấp.

Đồng thời, ông Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội lưu ý, trong thời gian chờ sửa đổi luật, BHXH phải tận dụng công cụ thanh, kiểm tra để  thực hiện truy thu số tiền BHXH DN còn nợ, xử phạt hành chính những DN nợ, chậm đóng BHXH để răn đe.

Huy Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thu thuế khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng cao

Thứ trưởng Vũ Thị Mai trao Danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” cho tập thể Tổng cục Thuế.
(PLVN) -  Biểu dương kết quả ngành Thuế đã đạt được trong 6 tháng đầu năm là ấn tượng và toàn diện, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai nhấn mạnh, thu từ khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng cao dự toán thể hiện sức bật của nền kinh tế…

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Nhanh chóng tổng rà soát các văn bản pháp lý về chứng khoán

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Nhanh chóng tổng rà soát các văn bản pháp lý về chứng khoán

(PLVN) -“Nhiệm vụ công tác của ngành Chứng khoán trong thời gian tới rất lớn, tuy vậy, không phải nhiệm vụ nào cũng có thể hoàn thành ngay được, nên cần phân loại nhiệm vụ nào cần hoàn thiện trước, nhiệm vụ nào sau. Quan trọng là phải trên tinh thần cầu thị, bắt tay nhanh vào việc và đặt nỗ lực cao nhất để hoàn thành...", Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc nhấn mạnh trong buổi làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) hôm 30/6.

Doanh nghiệp dầu khí hưởng ứng chương trình “1 triệu sáng kiến” của Tổng LĐLĐ Việt Nam

Ông Ngô Khánh Xạ - Phó Tổng Giám đốc PVEP, Chủ tịch Hội đồng Sáng kiến PVEP và ông Kiều Ngọc Anh - Chủ tịch Công đoàn PVEP ký kết giao ước thi đua.
(PLVN) -Tổng công ty Thăm dò và Khái thác dầu khí (PVEP) vừa tổ chức Lễ phát động phong trào thi đua “Góp sáng kiến – Hiến ý tưởng” nhằm thúc đẩy phong trào lao động sáng tạo, giải pháp hữu ích để nâng cao hiệu quả quản lý, tăng năng suất lao động, tiết kiệm chi phí góp phần hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh giai đoạn 2022-2023 trong toàn PVEP.

Tiết kiệm năng lượng: Hô hào nhiều, kết quả được bao nhiêu?

Nhiều nhà máy xi măng đang nỗ lực thực hiện tiết kiệm năng lượng.
(PLVN) - Chỉ qua một đợt nắng nóng đầu hè 2022, phụ tải điện đã lập “đỉnh” mới, với mức tăng hơn 3.300MW so với năm 2021. Nếu thực hiện việc sử dụng năng lượng hiệu quả từ nay đến năm 2030, Việt Nam có thể tiết kiệm được lượng điện tương đương các nhà máy điện có tổng công suất lên tới 12.000MW.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp gỡ các lãnh đạo của Prudential

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp gỡ lãnh đạo Tập đoàn Prudential.
(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh ngày 29/6 (theo giờ địa phương), tại thủ đô London, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam đã có cuộc gặp gỡ với Tập đoàn Prudential nhằm trao đổi về các vấn đề ưu tiên của Chính phủ Việt Nam, và đề cập vai trò của các tập đoàn bảo hiểm như Prudential trong việc hỗ trợ tăng cường các vấn đề tài chính toàn diện cho người dân Việt Nam.

Bất ngờ hiểu biết của doanh nghiệp về FTA

Các hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã tham gia
(PLVN) - Bộ Công Thương thực hiện khảo sát 1.650 doanh nghiệp tư nhân về mức độ nhận biết các hiệp định thương mại tự do (FTA). Kết quả cho thấy mức độ nhận biết về các FTA của cộng đồng doanh nghiệp rất khiêm tốn.

Tin vào triển vọng của thị trường chứng khoán

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Đi cùng với hướng phục hồi của điểm số, thị trường chứng khoán Việt Nam bắt đầu đón nhận sự trở lại của khối nhà đầu tư nước ngoài, thể hiện niềm tin trở lại vào triển vọng của thị trường.

Đầu tuần, Bộ trưởng nghe Hiệp hội 'kêu khó'

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng
(PLVN) - Gần 20 Hiệp hội các ngành hàng đã được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng mời đến để chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc. Ông cho biết, Bộ muốn tiếp cận theo hướng chủ động nhận diện, kịp thời điều chỉnh chính sách để vượt qua thách thức.

Bao giờ Vietnam Airlines mới hoàn tiền cho khách hàng?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ dịp Tết năm 2020, nhiều người mua vé máy bay của hãng bay Vietnam Airlines nhưng sau đó không thể bay do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Điều đáng nói, đến thời điểm này, Vietnam Airlines vẫn chưa hoàn trả lại tiền cho nhiều khách hàng.

Doanh nghiệp Nhật Bản chia sẻ bí quyết chọn 'đất lành'

Toyota đầu từ vào tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1996
(PLVN) - Chia sẻ tại Hội nghị “Vĩnh Phúc trong kết nối, hợp tác và phát triển Việt Nam – Nhật Bản”, các doanh nghiệp Nhật Bản đều đánh giá cao nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của Vĩnh Phúc, nhất là trong bối cảnh 2 năm chịu tác động của dịch COVID-19…

Sếp Điện lực lý giải 'vì sao DN bán điện khuyên khách hàng... tiết kiệm điện?'

Phó Tổng Giám đốc EVNNPC Lê Văn Trang

(PLVN) - Vào những thời điểm nắng nóng cực đoan, việc cung ứng điện ở miền Bắc sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, bởi hệ thống điện miền Bắc có thể sẽ thiếu hụt công suất đỉnh vào các khung giờ cao điểm: trưa từ 12h00 - 15h00, tối từ 21h00 - 24h00. Phóng viên đã trao đổi với ông Lê Văn Trang - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) về việc cung ứng điện mùa hè.