DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật

(PLO) - Cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã  khởi kiện 8.840 vụ doanh nghiệp (DN) nợ BHXH, tương ứng với số tiền gần 6.000 tỷ đồng. Trong đó Tòa án đã xét xử  3.986 vụ, thu về quỹ BHXH gần 980 tỷ đồng (chiếm 16,3% trên số nợ khởi kiện). 
Nhiều thủ tục bất hợp lý khiến việc khởi kiện DN nợ BHXH dậm chân tại chỗ (ảnh: baohiemxahoi.vn) Nhiều thủ tục bất hợp lý khiến việc khởi kiện DN nợ BHXH dậm chân tại chỗ (ảnh: baohiemxahoi.vn)

Tại tọa đàm trực tuyến với chủ đề: Gỡ vướng trong khởi kiện trốn đóng BHXH được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức chiều nay (8/5), các chuyên gia nhận định, pháp luật chưa đồng bộ đã tạo khoảng trống pháp luật trong việc khởi kiện các DN nợ BHXH.

“Nợ treo” 1.400 tỷ đồng tiền BHXH

Trong tổng số hàng chục nghìn tỷ đồng BHXH đang bị các DN nợ thì có khoảng 1.400 tỷ đồng nợ BHXH từ các DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn.

Số tiền này được theo dõi trên hệ thống sổ sách đã hơn 10 năm và là dạng “nợ treo”, hầu như không thể thu hồi. Đồng nghĩa với việc quyền lợi của người lao động (NLĐ) ở các DN này cũng bị “treo”… vô hồi kết.

Khởi kiện là một trong những biện pháp thu hồi nợ hiệu quả của ngành BHXH nhưng sau hơn 1 năm quy định tổ chức công đoàn được giao quyền khởi kiện DN, cá nhân nợ BHXH theo Luật BHXH sửa đổi năm 2014, tổ chức công đoàn chưa khởi kiện thành công một vụ nào.

DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật ảnh 1
Ông Đào Việt Ánh - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam

Thực hiện Luật BHXH sửa đổi năm 2014, từ 1/1/2016, tổ chức công đoàn được giao quyền khởi kiện DN, cá nhân nợ BHXH, cơ quan BHXH đã chuyển hơn 1.800 hồ sơ cho tổ chức công đoàn khởi kiện.

Nhưng mới có 82 hồ sơ được tổ chức công đoạn nộp lên Tòa án, trong đó có tới 63 hồ sơ bị Tòa án trả lại với lý do thiếu giấy ủy quyền của người lao động hoặc giấy ủy quyền của tổ chức công đoàn cơ sở.

Có nơi, TAND đã thụ lý vụ án rồi lại ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự với lý do người khởi kiện không có quyền khởi kiện theo quy định tại Điều 186 và Điều 187 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo ông Đào Việt Ánh - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, nếu công đoàn cấp trên khởi kiện thì phải có giấy ủy quyền của NLĐ là một khó khăn khiến việc khởi kiện của tổ chức công đoàn chưa phát huy hiệu quả.

Không những thế, chính NLĐ cũng “không dám” ủy quyền cho tổ chức công đoàn cấp trên khởi kiện vì không muốn mất việc chỉ vì vấn đề BHXH.

Ngoài ra, các DN thường trốn tránh, không hợp tác làm việc với các cơ quan chức năng, không ký nhận biên bản đối chiếu công nợ để làm căn cứ hoàn thiện hồ sơ khởi kiện.

Ngoài những nguyên nhân mang tính hệ thống và không thể thay đổi “một sớm một chiều” này, theo khẳng định của các chuyên gia, nguyên nhân quan trọng nhất là “vướng mắc về pháp lý, bất cập giữa một số quy định trong các Luật, Bộ luật là: Lao động, BHXH, Công đoàn và Tố tụng dân sự” khiến tổ chức Công đoàn chưa sử dụng hiệu quả được “công cụ” khởi kiện để đòi hỏi quyền lợi về BHXH cho NLĐ.

Tận dụng “công cụ” thanh tra để xử lý nợ BHXH

Ông Mai Đức Chính -  Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động (LĐLĐ) Việt Nam chỉ ra: Điều 14 Luật BHXH 2014 giao cho tổ chức Công đoàn quyền khởi kiện các DN trốn đóng, nợ đóng BHXH từ 1/1/2016.

DN nợ BHXH đang “thoát” kiện nhờ… “khoảng trống” pháp luật ảnh 2
Ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

Nhưng để Công đoàn khởi kiện được và Tòa án thụ lý được, thì phải thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự. Trong khi đó, đến 1/7/2016, Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi) mới có hiệu lực, nên đã “bỏ trống” pháp luật tới 6 tháng đó.

Cùng với đó, Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội trốn đóng BHXH cho người lao động, người vi phạm có thể bị phạt tiền đến 3 tỷ đồng, phạt tù tới 7 năm.

Nhưng hiện Bộ luật này chưa được thi hành nên nhiều người sử dụng lao động đang trốn đóng, nợ đọng BHXH vẫn chưa phải “quá lo” về trách nhiệm hình sự.

Chính những khoảng trống thời gian về hiệu lực của các văn bản pháp luật liên quan đã khiến việc khởi kiện các DN nợ BHXH còn chưa đủ sức “răn đe” là làm tổ chức Công đoàn chậm trễ trong việc khởi kiện DN nợ đọng BHXH.

Do vậy, ông Mai Đức Chính cho biết, để giải quyết những vướng mắc về thủ tục “cản” việc khởi kiện các DN nợ, trốn BHXH, TANDTC đã yêu cầu BHXH Việt Nam và Tổng LĐLĐ Việt Nam phối hợp đề xuất sửa đổi Luật BHXH, phải quy định rõ tổ chức công đoàn có quyền khởi kiện.

Theo gợi ý của Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, “chỉ công đoàn cấp trên mới đủ khả năng khởi kiện trên cơ sở hồ sơ do cơ quan BHXH cung cấp.

Đồng thời, ông Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội lưu ý, trong thời gian chờ sửa đổi luật, BHXH phải tận dụng công cụ thanh, kiểm tra để  thực hiện truy thu số tiền BHXH DN còn nợ, xử phạt hành chính những DN nợ, chậm đóng BHXH để răn đe.

Huy Anh
Cùng chuyên mục
May Đáp Cầu đã phải dừng sản xuất 2 nhà máy tại tâm dịch Bắc Ninh.

Doanh nghiệp dệt may xoay xở vượt khó

(PLVN) -  Nhà máy xuất hiện F0, công nhân nghỉ việc vì không chấp nhận ăn ngủ tại chỗ… là những khó khăn khiến kế hoạch sản xuất, giao hàng của doanh nghiệp ngành may trong vùng dịch bị xáo trộn, thiệt hại kinh tế đáng kể.

Đọc thêm

Xuất khẩu cá tra sang EU chưa thoát khỏi mức tăng trưởng âm

Hiện, phần lớn sản phẩm cá tra XK sang EU là sản phẩm cá tra phile đông lạnh.
(PLVN) - Tính đến nửa đầu tháng 5/2021, tổng giá trị xuất khẩu (XK) cá tra sang thị trường EU đạt 39,4 triệu USD, giảm 26,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, GTXK sang Hà Lan giảm 21,7%; Tây Ban Nha giảm 33%... Như vậy, 3 năm trở lại đây, giá trị XK cá tra sang EU vẫn chưa thể thoát khỏi mức tăng trưởng âm.

'Đỏ mắt' tìm nơi đổ thải khi nạo vét luồng hàng hải

Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu sẽ được duy tu hoàn thành trước 30/10/2021.
(PLVN) -  Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Hải Phòng (đoạn Lạch Huyện)… đã và sẽ triển khai thi công nhằm nâng cao năng lực vận tải biển. Tuy nhiên, đang có không ít dự án nằm trong kế hoạch duy tu, nạo vét có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng các thủ tục liên quan môi trường, nhận chìm chất thải ngoài biển.

Dự báo GDP 6 tháng đầu năm tăng 5,8%

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng trình bày báo cáo tại phiên họp.
(PLVN) -Thông tin trên được đưa ra tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2021 và giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm, diễn ra sáng 15/6.

Giải đáp gói thầu “Tư vấn thẩm tra đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam”

Toàn cảnh Hội nghị trực tuyến.
(PLVN) - Nhằm trao đổi về những nội dung mà các nhà thầu chưa rõ, tăng cường tính công khai, minh bạch và cạnh tranh trong đấu thầu, hôm nay - 15/6/2021, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã tổ chức Hội nghị tiền đấu thầu gói thầu “Tư vấn thẩm tra đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam” bằng hình thức trực tuyến.

Ra mắt thương hiệu VietQR và triển khai dịch vụ chuyển tiền nhanh NAPAS247 bằng mã QR

Napas và các ngân hàng thành viên tại sự kiện ra mắt thương hiệu VietQR và dịch vụ Chuyển tiền nhanh Napas247 bằng mã QR thanh toán.
(PLVN) - Thay vì phải gõ số tài khoản, với dịch vụ dịch vụ chuyển tiền nhanh NAPAS247 bằng mã QR khách hàng có thể chuyển tiền một cách nhanh chóng từ tài khoản của mình tới tài khoản tại một ngân hàng khác trong mạng lưới của Napas theo phương thức chuyển tiền nhanh 24/7 đồng thông qua hình thức quét mã QR thanh toán..

CEO siêu doanh nghiệp vốn 500.000 tỷ nói về triển vọng "hoành tráng", khẳng định "không có tiền nhưng có chất xám"

Ông Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO siêu doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký đến 500.000 tỷ (Ảnh chụp màn hình video livestream).
(PLVN) - Sáng nay - 15/6, Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Công nghệ Tự động toàn cầu (Auto Investment Group), doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký lên đến 500 nghìn tỷ đồng - đã livestream để giải đáp nghi vấn liên quan đến doanh nghiệp suốt thời gian vừa qua.

Lưu thông vốn chính sách giữa đại dịch COVID-19

Điểm giao dịch của Ngân hàng Chính sách xã hội tại xã Đồng Văn, huyện Quế Phong, Nghệ An.
(PLVN) -  Nguồn vốn tín dụng chính sách bấy lâu nay đã trở thành động lực, là “điểm tựa” chắc chắn để người dân miền núi cao Quế Phong (Nghệ An) vượt lên thoát nghèo, chủ động chuyển đổi cơ cấu kinh tế hợp lý, góp phần nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn.

Rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh

ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ thành lập tổ công tác đặc biệt, do Bộ KH&ĐT là cơ quan thường trực, nhằm rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh gặp vướng mắc trong thời gian dài tại các bộ, ngành, địa phương.

Thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài: Tăng cường vai trò các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án

Ngành Giao thông Vận tải là một trong 2 ngành có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn nước ngoài cao nhất. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Đến hết ngày 10/6, tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021 từ nguồn nước ngoài của các bộ, ngành mới đạt 7,53% so với dự toán được giao. Theo Bộ Tài chính, ngoài nguyên nhân khách quan do dịch Covid-19, nguyên nhân chủ quan vẫn từ các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án…