“Điều không tưởng” trở thành hiện thực tại quốc gia đầu tiên không có khói thuốc lá

(PLVN) - Thuốc lá vẫn luôn là vấn nạn nghiêm trọng trên toàn cầu. Rất nhiều quốc gia trên thế giới đã ra lệnh cấm hút thuốc nhưng chưa có một quốc gia nào hành động một cách triệt để. Chỉ riêng Bhutan là quốc gia đầu tiên trên thế giới đưa ra một biện pháp mạnh để giữ gìn sức khỏe của dân chúng. Cho tới thời điểm hiện tại, Bhutan vẫn là quốc gia đầu tiên không còn khói thuốc.
“Điều không tưởng” trở thành hiện thực tại quốc gia đầu tiên không có khói thuốc lá

Những lệnh cấm “nửa vời”

Hút thuốc lá là nguyên nhân khiến hàng triệu người trên thế giới tử vong và mắc các bệnh nghiêm trọng về phổi và tim mạch. Chính vì vậy, rất nhiều quốc gia đã có những biện pháp cấm và hạn chế hút thuốc lá nhằm giảm thiểu tác hại của thuốc lá đối với cộng đồng. 

Ở Việt Nam có khoảng 15,3 triệu người trưởng thành hút thuốc lá và nằm trong top 15 quốc gia có tỷ lệ hút thuốc nhiều nhất thế giới. Theo Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá 2012 thì có 4 địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà và trong phạm vi khuôn viên: Bệnh viện, trạm y tế; Trường học; Nơi chăm sóc, nuôi dưỡng vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em; Khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao.

Đồng thời, Luật cũng cấm hoàn toàn hút thuốc trên máy bay, ô tô, tàu điện. Hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm nêu trên bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng - 300.000 đồng. Mức phạt nêu trên cũng được áp dụng đối với người bỏ mẩu, tàu thuốc lá không đúng nơi quy định khi hút thuốc lá tại những địa điểm được phép hút thuốc lá. Riêng hút thuốc lá trên máy bay, bao gồm cả thuốc lá điện tử sẽ bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Bên cạnh đó, luật cũng cấm người chưa đủ 18 tuổi sử dụng và mua bán thuốc lá.

“Điều không tưởng” trở thành hiện thực tại quốc gia đầu tiên không có khói thuốc lá ảnh 1
 Dù áp đặt lệnh cấm nhưng nhiều nơi khói thuốc vẫn tồn tại

Singapore đã ra lệnh cấm hút thuốc lá tại những nơi công cộng như xe buýt, nhà vệ sinh công cộng, trung tâm mua sắm từ những năm 1970. Một thời gian sau luật cấm này đã được mở rộng hơn tới các địa điểm giải trí như quán bar, nhà hàng... và chủ những địa điểm này phải có trách nhiệm đối với việc không hút thuốc lá của khách hàng.

Ấn Độ là quốc gia có hơn 1 triệu người chết mỗi năm vì hút thuốc lá, tỷ lệ người hút thuốc lá tại đất nước này chiếm tới 12% số người hút thuốc lá trên thế giới. Chính vì vậy việc tuyên truyền không hút thuốc lá rất được quan tâm đẩy mạnh, ngoài ra việc cấm hút thuốc lá tại nơi công cộng được ban hành rất khắt khe. Ngoài ra, quốc gia này còn ra lệnh cấm tất cả các cảnh hút thuốc lá, quảng cáo thuốc lá trên các bộ phim, chương trình truyền hình...

Úc là một trong số các quốc gia có lệnh cấm hút thuốc lá nghiêm ngặt nhất thế giới. Hầu như mọi bang và vùng lãnh thổ của Úc đã ban hành lệnh cấm hút thuốc trong xe khi có trẻ em, nơi công cộng và nhà hàng cũng bị cấm. Một số hội đồng địa phương cũng ban hành lệnh cấm hút thuốc trên các bãi biển và sân thể thao với số tiền phạt lớn

Pháp - quốc gia châu Âu từng “khét tiếng” với nạn hút thuốc lá tràn lan, cũng đã đưa ra những quy định khắt khe hơn nhằm hạn chế tỷ lệ người trưởng thành hút thuốc lá từ 1/3 hiện nay xuống còn 1/5 vào năm 2024. Cũng trong năm 2016, Pháp đã quyết định đánh thuế rất nặng nhằm vào các tập đoàn sản xuất thuốc lá và đẩy mạnh việc tuyên truyền về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng...

Tất cả các quốc gia trên đều có quy định và lệnh cấm đối với việc sử dụng và buôn bán thuốc lá. Thế nhưng chưa có quốc gia nào áp dụng triệt để việc cấm hoàn toàn và cũng chưa có công dân nào thực hiện đúng 100% quy định và lệnh cấm mà các chính phủ ban hành.

Không chỉ vậy, hút thuốc là vấn đề cá nhân của một người và việc can thiệp vào đời sống cá nhân của một người luôn luôn khó khăn. Tiếp đó, ngành công nghiệp “khói thuốc” có thể mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ và khả năng đem lại một khối lượng công việc lớn cho người dân. Do vậy, cấm người dân hút thuốc và buôn bán thuốc lá là điều gần như “không thể làm được”.

Thực hiện được điều “không tưởng”

Nhưng Bhutan là quốc gia làm được “điều không tưởng” này. Đây là quốc gia đầu tiên trên thế giới nói không với khói thuốc. Nhiều người đặt ra câu hỏi, tại sao Bhutan lại có thể quản lý được lệnh cấm hút thuốc trên toàn quốc? Và tại sao hầu hết người dân đều tuân thủ luật lệ mà chính phủ này đề ra?

“Điều không tưởng” trở thành hiện thực tại quốc gia đầu tiên không có khói thuốc lá ảnh 2
 Bhutan là nơi đầu tiên khói thuốc lá không được phép tồn tại

Bhutan đã nổi tiếng là quốc gia mạnh tay với việc kiểm soát thuốc lá. Vào năm 1729, Bhutan là một trong những nước đầu tiên ra quy định liên quan đến thuốc lá khi thủ lĩnh tối cao của nước này Shabdrung Ngawang Namgyal thông qua một bộ luật phòng chống việc sử dụng thuốc lá. Tiếp đó, đến những năm 90 của thế kỷ trước, phần lớn trong tổng số 20 đơn vị hành chính trên toàn Bhutan tuyên bố trở thành những “khu vực cấm thuốc lá hoàn toàn”.

Vào năm 2004, Bộ Thương mại và Công nghiệp Bhutan đã gửi thông báo đến các cửa hàng, khách sạn, nhà hàng và quán rượu tại thủ đô Thimpu cũng như đăng tải trên mạng về việc cấm bán thuốc lá. Và bắt đầu từ tháng 7/2004, Quốc Hội Bhutan đã thông qua một điều luật cấm bán thuốc lá trên toàn quốc và đưa ra sắc thuế 100% đối với các gói thuốc lá nhập khẩu cho tiêu thụ cá nhân. Kể từ ngày 17/12/2004, việc hút thuốc lá tại công cộng hoặc bán thuốc lá là hành vi bất hợp pháp. Người vi phạm bị phạt tiền 232 USD (5,3 triệu), trong khi đó, mức thu nhập bình quân hàng tháng của một người dân Bhutan chỉ là 16 USD.

Tại Bhutan, nếu nhập khẩu thuốc lá sẽ bị đánh thuế 100%. Nếu vì một lí do nào đó mà bạn bị bắt khi kinh doanh thuốc lá, bạn sẽ có thể bị khép tội buôn lậu và bị ngồi tù. Đối với người nước ngoài, họ vẫn có thể hút thuốc và nhập khẩu thuốc lá, nhưng nếu có hành vi mua bán họ sẽ bị buộc tội buôn lậu. Về lý thuyết, người dân Bhutan được phép hút thuốc trong nhà riêng và thậm chí có thể tích trữ một lượng nhỏ để “sử dụng cá nhân”, thế nhưng để có đc một số lượng nhỏ này, người dân phải trả tới 200% thuế hải quan và thuế VAT. Cũng chình vì thế, việc người dân sở hữu thuốc lá là rất khó.

“Điều không tưởng” trở thành hiện thực tại quốc gia đầu tiên không có khói thuốc lá ảnh 3
 Hút thuốc, nhai thuốc, mang theo thuốc lá... đều có thể bị phạt

Không dừng tại đó, đến năm 2010, Chính phủ Bhutan thông qua Luật Kiểm soát Thuốc lá, theo đó, tội hút hoặc nhai thuốc lá sẽ trở thành tội không được nộp tiền tại ngoại. Các đối tượng vi phạm có thể bị phạt 3 năm tù. Một năm sau khi luật ra đời, hơn 800 người đã bị phạt và gần một nửa trong số này phải ngồi tù. Người ngồi tù đầu tiên là Sonam Tshering, một nhà sư, bị bắt khi mang theo 180 gram thuốc lá nhai có giá chỉ 120 Ngultrum (khoảng 2,25 USD).

Tuy nhiên do bị phản đối, nên đến tháng 1/2012, Quốc hội Bhutan đã thông qua Luật Kiểm soát Thuốc lá (sửa đổi) và có phần nhẹ nhàng hơn, trong đó tăng lượng thuốc lá mà một người có thể mua từ nước ngoài về sử dụng. Theo đó, một người được phép mua 300 điếu thuốc lá, 50 điếu xì gà hay 250 gram các sản phẩm từ thuốc lá từ nước ngoài. Tuy nhiên, họ phải trình ra được hóa đơn mua hàng nếu không muốn phải đối mặt với những án phạt rất nặng. Việc này nhằm ngăn chặn nạn nhập lậu thuốc lá vào đất nước.

Các quan chức Bhutan nói rằng, bằng cách cấm thuốc lá, họ hy vọng sẽ thiết lập một kiểu mẫu cho phần còn lại của thế giới. Như vậy, một cách nhẹ nhàng nhưng cương quyết, Bhutan đánh dấu khả năng kiểm soát vấn nạn tiêu cực này từ hành vi cá nhân...

Minh Thu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khám phá nghề muối (Kỳ 5): Mỏ muối hồng trên dãy Himalaya

 Các sản phẩm đèn chế tác từ đá muối hồng Khewra.
(PLVN) - Muối hồng Himalaya được nhiều chuyên gia ẩm thực nổi tiếng đánh giá là “loại muối tinh khiết nhất thế giới”. Loại muối này được khai thác thủ công bởi những người thợ lành nghề ở sâu bên trong dãy núi tại mỏ muối Khewra (Pakistan).

Bí ẩn về “Tử thư” dẫn lối đến thiên đường của người Ai Cập cổ đại

Họa hình trong một cuốn tử thư thời Ai Cập cổ đại.
(PLVN) - Cuốn “Tử thư” của Ai Cập được viết bởi rất nhiều thầy tư tế trong suốt hàng trăm năm, nó được cho là một tài liệu tôn giáo cổ tập hợp những bùa chú, phép thuật được đọc lên để giúp linh hồn người chết sang bên kia thế giới. Đây là cuốn tử thư được mệnh danh là một trong những tài liệu bí ẩn nhất mọi thời đại.

Lệ nới lỏng luật ở các nước Hồi giáo

Phụ nữ Pakistan khao khát được tự do, bình đẳng trong tình yêu, hôn nhân.
(PLVN) - Ở một số quốc gia Hồi giáo cho đến nay vẫn tồn tại song song hai hệ thống tư pháp, một theo luật và một theo lệ, nhưng lại trên nền tảng của một thông lệ đã trở thành nguyên tắc bất thành văn là luật thì rất nghiêm nhưng lệ lại làm cho luật không còn nghiêm nữa.

Châu Âu gặp khó vì thiếu chip điện tử của châu Á

Châu Âu gặp khó vì thiếu chip điện tử của châu Á
(PLVN) - Biến thể Delta của SARS-CoV-2 gây dịch bệnh Covid-19 đang hoành hành khắp châu Á. Là nguồn cung cấp đến 80% linh kiện bán dẫn cho thị trường toàn cầu, việc châu Á bị tê liệt một phần vì dịch bệnh khiến châu Âu cũng bị vạ lây vì thiếu linh kiện...

Mời chào đối tác xa

Một phiên họp của Nghị viện châu Âu.
(PLVN) - Sau gần nửa năm được Nghị viện châu Âu xem xét và thẩm định, chiến lược mới của EU cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã được Uỷ ban châu Âu (EC) chính thức giới thiệu với công chúng.

Liên minh tay ba ở khu vực lớn

Anh - Mỹ - Australia lập liên minh an ninh AUKUS.
(PLVN) - Trong một tuyên bố chung phát đi ngày 15/9 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Australia Scott Morrison tuyên cáo sự ra đời của một khuôn khổ hợp tác mới giữa 3 nước này.

Vụ bào chữa trắng án của Tổng thống Abraham Lincoln

Tượng Tổng thống Abraham Lincoln tại Công viên Senn, Chicago (Hoa Kỳ).
(PLVN) - Ông Abraham Lincoln - tổng thống thứ 16 của Mỹ từng là một luật sư được bầu vào Quốc hội Hoa Kỳ. Bằng trình độ pháp lý của mình, Abraham Lincoln từng bào chữa giúp một thanh niên trắng án về tội giết người, thời điểm xảy ra trước khi ông được bầu làm Tổng thống.

Điệp viên huyền thoại “Người không bóng”

Điệp viên Yan Chernyak.
(PLVN) - Với những năng lực vô cùng nổi bật, điệp viên huyền thoại Yan Chernyak được đặt cho biệt danh “Người không bóng”. Ông là người đã có nhiều đóng góp quan trọng cho chương trình vũ khí hạt nhân của Liên Xô.

Hành trình gian khó của “ngôi sao nhạc Pop quyền lực thời 4.0” Ariana Grande

Ariana Grande- “ngôi sao nhạc pop quyền lực thời 4.0”.
(PLVN) - Từ một gương mặt nhí kênh thiếu nhi Nickelodeo, Ariana Grande “lột xác” thành ngôi sao của âm nhạc thời 4.0, là thần tượng của hàng trăm triệu người trẻ. Vượt qua không ít áp lực trong nghề lẫn đời tư, “người đàn bà nguy hiểm” trở thành nghệ sĩ siêng năng bậc nhất của làng nhạc, cô được giới chuyên môn đánh giá sẽ tạo ảnh hưởng đến ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu.

Đau lòng “cuộc chiến” của hồi môn ở Ấn Độ

Vismaya Nair trong trang phục cô dâu hồi tháng 5-2020.
(PLVN) - Kết hôn được hơn một năm thì mới đây, người ta phát hiện Vismaya Nair đã chết trong phòng tắm của gia đình chồng ở bang Kerala, miền Tây Nam Ấn Độ. Vụ việc đang được làm rõ nhưng gia đình cô cho rằng nguyên nhân là vì “của hồi môn”, vốn đã có lệnh cấm từ nhiều thập kỷ trước.

Cuộc đời đầy thăng trầm “ông tổ” gà rán KFC và cái kết ngọt ở tuổi 65

Cuộc đời đầy thăng trầm “ông tổ” gà rán KFC và cái kết ngọt ở tuổi 65
(PLVN) - KFC – một nhãn hàng nổi tiếng toàn cầu với món gà rán ngon nức tiếng gây thương nhớ. Và nếu yêu thích món gà rán KFC hẳn bạn sẽ chẳng hề xa lạ với hình ảnh nhà sáng lập – một ông lão râu tóc bạc phơ, nụ cười dễ mến. Đó chính là Đại tá Harland Sanders – người đã khởi nghiệp thành công ở độ tuổi…65.

Tương ớt Chin-su chinh phục thị trường Nhật Bản

Tương ớt Chin-su chinh phục thị trường Nhật Bản
(PLVN) - Vượt qua những khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, chỉ số tăng trưởng của Masan Consumer có nhiều cải thiện, các sản phẩm của Masan vẫn vươn ra chinh phục nhiều thị trường khó tính trên thế giới, trong đó có Nhật Bản.