Điều gì giúp tàu chiến “Ông lão của hạm đội Nga” đến nay vẫn chưa phải “nghỉ hưu”?

(PLVN) - Cho đến tận bây giờ, một con tàu đã hơn 100 năm tuổi vẫn đang phục vụ trong  lực lượng Hải quân Nga. Được cho là con tàu cổ nhất thế giới, nó hiện vẫn đang thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu của lực lượng này.
Tàu Kommuna. Tàu Kommuna.

Con tàu cổ nhất thế giới

Nói đến những con tàu hơn 100 tuổi vẫn đang phục vụ trong hải quân Nga, nhiều người có thể sẽ nghĩ đến tàu tuần dương bọc thép hạng 2 Avrora (Rạng Đông). Nói về tuổi tác, tàu Avrora “già” hơn 10 năm so với tàu cứu hộ Kommuna (trước đây có tên là Volkhov). Song, tàu Kommuna được cho là con tàu cổ nhất thế giới và hiện vẫn nằm trong trang bị  hải quân đồng thời cũng vẫn đang tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu của lực lượng này.

Manh nha hình thành tàu Kommuna là từ đầu thế kỷ 20, khi sự phát triển của hạm đội tàu ngầm Nga làm phát sinh nhu cầu về tàu nổi hỗ trợ và cứu hộ tàu ngầm. Trong bối cảnh đó, Sĩ quan tàu ngầm - Thuyền trưởng Vasily Merkushov của Nga sau khi tham khảo thông tin về một con tàu tương tự xuất hiện trong hải quân Đức vào năm 1909 đã đệ trình đề xuất đóng một con tàu nổi hỗ trợ cho các tàu ngầm của Nga.

Ý tưởng này nhanh chóng được chấp thuận và được triển khai trên thực tế. Kết quả là, vào tháng 11/1913, con tàu Volkhov đã được hạ thủy tại nhà máy đóng tàu Putilovskaya ở St.Petersburg (nay là nhà máy Severnaya Verf). Đây là tàu cứu hộ có trọng lượng rẽ nước 3.100 tấn, dài khoảng 100 m và rộng gần 19 m. 

Tàu Volkhov theo thiết kế được trang bị 2 động cơ diesel Felzer & Co của Nga cho phép tàu có thể di chuyển với tốc độ 6 hải lý mỗi giờ hay 11 km/h. Tốc độ di chuyển như vậy là khiêm tốn nhưng đủ cho các nhiệm vụ cụ thể. Doanh nghiệp chế tạo động cơ cho con tàu trên hiện vẫn đang còn ở Nga và đã được đổi tên thành Công ty Rumo. Thiết bị làm việc chính của tàu là các cần trục mạnh mẽ, có khả năng nâng một tàu ngầm lên và đặt vào giữa thân tàu, như thể trong bến. Về nhân lực, thủy thủ đoàn của Volkhov bao gồm 24 người, trong đó có cả các thợ lặn. 

Năm 1915, tàu Volkhov được phiên chế trong thành phần của Hạm đội Baltic của Nga. Con tàu này khi đó được sử dụng như một căn cứ tiếp liệu nổi. Thực hiện nhiệm vụ này, với thiết kế ban đầu, tàu Volkhov đã đảm nhiệm một cách hiệu quả nhiệm vụ của nó, cứu được hai tàu ngầm Nga trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Sau cuộc cách mạng năm 1917, con tàu tiếp tục phục vụ trong hạm đội Xô Viết và Hải quân Liên Xô nhưng được đổi tên thành Kommuna. Trong thời gian này và cả trong Chiến tranh thế giới II, tàu đã hơn một lần tham gia vào các hoạt động trục vớt tàu ngầm bị tai nạn (tổng cộng đã nâng lên 10 chiếc) và sửa chữa các tàu này.

Tàu Volkhov suốt một thời gian dài phục vụ như một căn cứ nổi của Hạm đội Baltic, chở theo ngư lôi và dự trữ nhiên liệu. Ngoài ra, tàu cũng cung cấp chỗ ở cho 60 thủy thủ. Đến năm 1967, tàu Kommuna được chuyển giao cho Hạm đội Biển Đen và chính thức được cho đặt tại bến Sevastopol. Hiện tại, con tàu nằm trong đội tàu cứu hộ số 145 của Hạm đội Biển Đen.

Sức mạnh bền bỉ

Vào giữa những năm 1980, tàu Kommuna được đưa đi sửa chữa nhằm khắc phục những điểm yếu đã được phát hiện cũng như gia cố thêm sức mạnh để nó có thể tiếp tục phục vụ lâu dài. Trong quá trình này, các động cơ diesel chính tiếp tục được thay thế bằng động cơ hiện đại, các thiết bị thông tin liên lạc và định vị cũng được nâng cấp. Khi sửa chữa, kiểm tra thân tàu và chân vịt, các kỹ sư kinh ngạc nhận thấy rằng tất cả đều vẫn còn rất tốt, không cần sửa chữa gì. Sau hơn 7 thập kỷ phục vụ trong môi trường nước biển và gió mặn, thép của tàu gần như không bị ăn mòn. Vì vậy, việc sửa chữa chỉ giới hạn trong việc sơn lại vỏ tàu.

Đến nay, 109 năm sau khi hạ thủy, thân tàu, phần dưới nước và tất cả các cấu trúc thượng tầng của con tàu đều được đánh giá vẫn ở trong tình trạng tuyệt vời. Các bộ phận truyền động và thiết bị phòng máy (bao gồm cả vòng bi trục các đăng) đã hoạt động tốt trong hơn 1 thế kỷ. Loại thép đặc biệt dùng để đóng thân tàu giúp con tàu hoạt động một cách hoàn hảo cho tới nay. Rất tiếc, kỹ thuật sản xuất loại thép này đã bị “thất truyền” sau Cách mạng Nga.

Có một điểm đáng chú ý là, trong quá trình đóng tàu, đơn vị sản xuất đã đặt trong phòng chung của con tàu một cây đàn piano được làm từ năm 1912 và đến nay, cùng với sự tồn tại dẻo dai của tàu, cây đàn hiện cũng vẫn đứng đó. Nhạc cụ cổ vẫn được đánh giá là có âm thanh tuyệt vời và thường xuyên được một trong những người thợ chỉnh đàn tốt nhất ở Sevastopol kiểm tra.

Ngày nay, các tàu ngầm hiện đại có kích thước rất lớn nên chúng không thể nằm gọn giữa thân tàu Kommuna và tàu này cũng không thể nâng những tàu như vậy lên. Do đó, để tiếp tục phát huy vai trò của con tàu, người ta sử dụng thiết bị cần cẩu để trục vớt máy bay rơi xuống biển. Đã hơn 1 lần tàu Kommuna thực hiện những nhiệm vụ như vậy. Điển hình, vào năm 1977, tàu này đã trục nâng một máy bay ném bom Su-24 lên khỏi đáy Biển Đen. Gần đây hơn, vào mùa hè năm 2020, tàu này cũng đã tham gia trục vớt các mảnh vỡ của máy bay chiến đấu Su-27 bị rơi.

Tuy nhiên, nhiệm vụ chính của tàu hiện vẫn là tìm kiếm tàu ngầm gặp nạn và giải cứu thủy thủ đoàn. Với mục đích này, phương tiện cứu hộ biển sâu AS-28 đã được lắp đặt trên tàu Kommuna. Trong năm 2020, thiết bị này đã trải qua quá trình hiện đại hóa triệt để tại một trong những nhà máy đóng tàu ở St.Petersburg và một lần nữa đi vào hoạt động.

Theo dữ liệu từ các nguồn mở, AS-28 là một tàu ngầm mini làm bằng titan có lượng choán nước 110 tấn và dẫn động điện thủy lực. Thủy thủ đoàn trên thiết bị này gồm 5 người, có tốc độ tối đa là 3,7 hải lý/giờ (gần 7 km/h). Thiết bị được hạ xuống nước với sự hỗ trợ của cần cẩu, có khả năng lặn xuống độ sâu 1.000 m, hành trình tìm kiếm tự động tối đa 3 ngày. 

Việc liên lạc giữa tàu mẹ và thủy thủ đoàn tàu lặn cứu hộ biển sâu được thực hiện qua một số kênh, bao gồm thủy âm, trực tiếp qua nước với sự trợ giúp của một bộ rung điện từ đặc biệt được lắp đặt trên tàu Kommuna. Công nghệ của những năm 1950-1960 này đến nay vẫn được đánh giá là còn phù hợp.

Với những công nghệ nền tảng sẵn có và những cải tiến cho phù hợp, đến nay, con tàu Kommuna - con tàu được đặt cho biệt danh “Ông lão của hạm đội Nga” đến nay vẫn chưa “nghỉ hưu”, bất chấp việc các tàu cứu hộ khẩn cấp cực kỳ hiện đại đang dần đi vào hoạt động.

Hà Dũng
Cùng chuyên mục
Tổng Giám đốc WHO lo ngại thế giới đang xem nhẹ cách thức virus lây lan.

Những “sắc thái” mới trong cuộc chiến chống COVID-19

(PLVN) - Trung Quốc vẫn đang thắt chặt các biện pháp kiểm soát dịch bệnh. Ngược lại, nhiều nước tiếp tục nới lỏng các quy định chống dịch để đưa người dân trở lại cuộc sống bình thường bất chấp số ca nhiễm tăng cao và đây là điều khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lo ngại.

Đọc thêm

Phán quyết với hệ lụy lớn

Cựu Tổng thống Donald Trump.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, tòa án đã đưa ra phán xử bất lợi cho cựu Tổng thống Donald Trump trong vụ việc nảy sinh từ thời ông Trump còn cầm quyền ở Mỹ.

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài
(PLVN) - Hơn 2 năm kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, rất nhiều người từng mắc bệnh cho biết phải chật vật đối phó với hội chứng COVID kéo dài. Tình trạng này gây ra những nguy cơ lâu dài không chỉ với người bệnh, mà còn cho cả hệ thống y tế và các nền kinh tế trong những năm sắp tới.

Luật thua quyền

Một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Bằng cách biểu quyết đồng thuận, tức là các thành viên không phải đích danh thể hiện quan điểm, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua nghị quyết buộc 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp phải giải trình về việc đã sử dụng quyền phủ quyết để phủ quyết dự thảo nghị quyết nào đấy trong Hội đồng Bảo an.

Đối tác thêm quan trọng

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ thúc đẩy chiến lược đối tác.
(PLVN) - Mối quan hệ hợp tác giữa EU và Ấn Độ vừa có được bước phát triển mạnh mẽ mới cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất. Nhân chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, Ấn Độ và EU ký kết thỏa thuận thành lập Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ.

Thua trong thắng, thắng trong thua

Vợ chồng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ăn mừng kết quả tại Paris tối 24/4.
(PLVN) - Ở nước Pháp, Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron đã về đích trước ứng cử viên Marine Le Pen của đảng Tập hợp quốc gia trong vòng thứ 2 của cuộc bầu cử diễn ra ngày 24/4 vừa qua.

Đạo luật chống nạn “bác sĩ ma” xứ Hàn

Biển hiệu phòng khám phẫu thuật thẩm mỹ bên hông một tòa nhà ở khu Sinsa-dong, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc. Ảnh- CNN
(PLVN) - Quốc hội Hàn Quốc ngày 31/8/2021 đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật y tế, với nội dung đáng chú ý là các cơ sở y tế bắt buộc phải lắp đặt camera giám sát (CCTV) trong phòng phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân được phẫu thuật gây mê toàn thân, không hề có ý thức. Việc sửa đổi nhằm mục đích bảo vệ bệnh nhân khỏi các sự cố y khoa hoặc hành vi lơ là trách nhiệm của nhân viên y tế.

Elon Musk - Từ cậu bé tự kỷ thành người giàu nhất thế giới

Ông Elon Musk.
(PLVN) - Thông tin doanh nhân người Mỹ Elon Musk đã mua lại Công ty Twitter với giá 44 tỷ USD được công bố tuần qua một lần nữa khiến dư luận đổ xô chú ý tới Musk - hiện là người giàu nhất thế giới, người sáng lập Công ty ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX.

Những chiến dịch sử dụng động vật làm gián điệp

Cá heo đã từng được huấn luyện và sử dụng vào mục đích hoạt động tình báo.
(PLVN) - Những loài vật như chim bồ câu, cá heo, thậm chí là quạ đã được nghiên cứu và đưa vào sửa dụng trong các chiến dịch tình báo, thu thập thông tin. Những con vật này đã được huấn luyện để thu thập hình ảnh, sóng âm từ các mục tiêu, thậm chí còn được dùng để “cài cắm” các thiết bị vào mục tiêu cần do thám...

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp
(PLVN) - Tọa lạc ngay bên dòng sông Lauch thơ mộng của nước Pháp, làng Colmar nằm cách Strasbourg – thủ phủ vùng Alsace khoảng 64 km về phía Tây Nam. Nơi đây được mệnh danh là một trong những ngôi làng đẹp nhất nước Pháp, có thể khiến bất cứ ai cũng say đắm, phải lòng khi có dịp ghé thăm.

Cô gái chết thảm dưới tay đồng bọn vì phá bỏ “luật im lặng”

Điíu tượng Katrina Culberson.
(PLVN) - Các mối quan hệ trên đường phố của những băng nhóm phạm tội thường rất phức tạp và tàn độc, trong số đó vụ việc của Celeste Fronsman là một ví dụ điển hình. Celeste đã bị đồng bọn đánh đập dã man, thiêu sống vì dám chỉ điểm đường dây buôn bán ma túy cho cảnh sát.

Nhà khoa học đa tài với phát minh chế ngự được tia sét

 Nhà bác học Benjamin Franklin.
(PLVN) - Tại các toàn nhà cao tầng, các công trình, cao ốc, văn phòng trên khắp thế giới từ lâu đã không thể thiếu những chiếc cột thu lôi. Tuy vậy, không phải ai cũng biết Benjamin Franklin - một thành viên trong nhóm lập quốc của Hoa Kỳ lại là “cha đẻ” của phát minh vĩ đại nói trên.

“Cú huých” COVID-19 đẩy Sri Lanka vào cảnh vỡ nợ

Hàng loạt vụ đánh bom xảy ra ngày 21/4/2019 đã khiến ngành du lịch Sri Lanka bước đầu rơi vào khủng hoảng.
(PLVN) - Từ một quốc đảo từng được xem là thiên đường du lịch, kinh tế Sri Lanka gần đây sa sút nghiêm trọng, với đỉnh điểm là thông báo vỡ nợ đối với số nợ nước ngoài trị giá tổng cộng 51 tỉ USD được Thống đốc Ngân hàng Trung ương Sri Lanka đưa ra tuần qua.

“Dớp” không Thủ tướng nào hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ tái diễn ở Pakistan

Ông Nawaz Sharif từng 3 lần giữ chức Thủ tướng Pakistan nhưng không lần nào làm hết nhiệm kỳ
(PLVN) - Với việc ông Imran Khan, người trở thành Thủ tướng Pakistan từ 2018, trở thành người đầu tiên bị bãi nhiệm do thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội, “dớp” không một vị Thủ tướng nào tại chức trọn một nhiệm kỳ kể từ khi Pakistan giành được độc lập vào năm 1947 cho đến nay tiếp tục kéo dài...