Điều chỉnh quy hoạch TP Huế: Khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế

Theo Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Khắc Toàn, Huế với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, vừa là trung tâm văn hóa, giáo dục, y tế, du lịch lớn của miền Trung, vừa là đầu mối giao thông và cửa ngõ ra biển của hành lang kinh tế Đông - Tây, gắn kết chặt chẽ với vùng Bắc Trung bộ và cả nước.

Vì vậy, việc điều chỉnh quy hoạch không chỉ là một yêu cầu về mặt kỹ thuật, mà là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, nhằm định hình lại mô hình tổ chức không gian phát triển, khai thác tốt hơn những tiềm năng, lợi thế, đồng thời tạo ra động lực lan tỏa cho cả vùng.

Do vậy, định hướng điều chỉnh quy hoạch cần ưu tiên tập trung vào 5 trụ cột lớn gồm: Văn hóa - di sản làm nền tảng; kinh tế tri thức, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế biển - đầm phá làm động lực; quy hoạch sinh thái, đô thị sông - đầm phá - biển, thích ứng với biến đổi khí hậu; hạ tầng thông minh và kết nối liên vùng “từ núi đến biển”; con người Huế - cộng đồng sông nước làm trung tâm.

Theo định hướng điều chỉnh, quy hoạch TP Huế sẽ xác lập không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, xanh, bền vững và bao trùm; bảo đảm quốc phòng - an ninh, ổn định xã hội trong dài hạn. Thành phố phấn đấu trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam; trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu; trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo đa ngành, chất lượng cao; đồng thời là trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước.

Các chuyên gia kinh tế đã phân tích các nhóm điểm nghẽn chiến lược đang đặt ra đối với sự phát triển của thành phố, gồm: hạ tầng và năng lượng; nguồn nhân lực; quản trị và năng lực cạnh tranh; ngân sách và thủ tục hành chính; xung đột không gian phát triển. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng và tính khả thi của việc điều chỉnh Quy hoạch, bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, các quy hoạch ngành và Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ.

Theo ông Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt giữa các đô thị, Huế không thể đi theo lối mòn, mà cần xác lập một trục phát triển khác biệt, dựa trên giá trị di sản và văn hóa.

Huế có đầy đủ điều kiện để phát triển theo mô hình đô thị di sản, nơi di sản không chỉ được bảo tồn mà phải trở thành nguồn lực kinh tế, tạo ra giá trị gia tăng thông qua các ngành công nghiệp văn hóa. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển của thế giới, khi văn hóa ngày càng trở thành sức mạnh mềm, là động lực tăng trưởng mới của các đô thị sáng tạo.

Phát triển công nghiệp văn hóa ở Huế không chỉ dừng lại ở du lịch di sản, mà cần mở rộng sang các lĩnh vực như nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, điện ảnh, lễ hội, ẩm thực, thủ công mỹ nghệ, không gian sáng tạo… gắn với công nghệ số, qua đó hình thành hệ sinh thái kinh tế văn hóa mang bản sắc Huế.

Từ góc độ quy hoạch, ông Trần Đình Thiên cho rằng điều chỉnh Quy hoạch TP Huế cần đặt di sản và văn hóa vào vị trí trung tâm của cấu trúc không gian phát triển, coi đây là “trục ưu tiên” để tổ chức đô thị, thu hút nguồn lực xã hội, nhân lực sáng tạo và các nhà đầu tư chiến lược. Chỉ khi tạo ra được chân dung phát triển khác biệt, Huế mới có thể vươn lên trở thành trung tâm văn hóa - sáng tạo mang tầm khu vực và quốc tế.

Đối với KTS. Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch Công ty Tư vấn NgoViet Architects & Planners, đến năm 2050, Huế cần được định hình là thành phố di sản - văn hóa - sinh thái đặc thù của châu Á, có sức cạnh tranh quốc tế. Đô thị quản trị thông minh, chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nơi “di sản sống cùng đời sống hiện đại”, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững. Do vậy, việc điều chỉnh quy hoạch TP Huế giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 cần tiếp cận theo tư duy mới là quy hoạch vì di sản, quy hoạch để phát triển kinh tế di sản, gắn với mô hình chính quyền đô thị 2 cấp. Qua đó khẳng định vị thế, xứng tầm là thành phố trực thuộc Trung ương đặc thù của cả nước.

Điều chỉnh quy hoạch cần làm rõ định hướng di sản là tài sản kinh tế đặc biệt, là nền tảng để phát triển du lịch chất lượng cao, công nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế chuyên sâu; không đánh đổi di sản lấy tăng trưởng ngắn hạn. Thay vào đó là mô hình tăng trưởng dựa trên giá trị văn hóa, sáng tạo và tri thức. Khuyến khích các không gian sáng tạo, khởi nghiệp, kinh tế ban đêm, dịch vụ văn hóa - nghệ thuật gắn với bản sắc Huế.

Việc điều chỉnh Quy hoạch TP Huế lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là cơ sở để Huế phát triển hài hòa giữa bảo tồn và đổi mới, giữa di sản và hiện đại, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố di sản văn hóa thông minh, xanh, bền vững, có bản sắc riêng và đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển chung của vùng và cả nước.