Diễn đàn "Xã hội hóa giáo dục"
*Hoàng Xuân Khóa, Hiệu trưởng Trường THPT tư thục Mari Curie.: Cần có chính sách ưu đãi hơn nữa cho giáo dục ngoài công lập
Xã hội hóa giáo dục là một chủ trương hết sức đúng đắn, kịp thời của Đảng và Nhà nước, phù hợp với quy luật phát triển và xu thế chung của thế giới. Nhờ chủ trương này mà xã hội đã huy động được nhiều nguồn lực đầu tư cho giáo dục chứ không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước như thời bao cấp. Chẳng hạn các trường dân lập, tư thục huy động sự đóng góp tiền của, cơ sở vật chất từ nhân dân. Ngay như trường tôi cũng phải hợp tác với Sở TDTT, Cung văn hóa lao động hữu nghị Việt-Tiệp, Cung thể thao thanh niên, Trường Đại học Hải Phòng để giảng dạy một số môn mà cơ sở vật chất nhà trường không cho phép như giáo dục thể chất, sinh hoạt ngoại khóa…Về con người thì nhiều nhà giáo tuy đến tuổi nghỉ hưu nhưng còn sức khỏe, kinh nghiệm và còn muốn cống hiến vẫn được tạo điều kiện để giảng dạy ở các trường tư thục, dân lập. Nếu không thì quả là một sự lãng phí chất xám rất lớn.
Tuy nhiên, để chủ trương xã hội hóa phát huy tối đa hiệu quả thì Nhà nước cần định hướng rõ hơn chức năng, vai trò của giáo dục công lập và ngoài công lập. Chẳng hạn các trường công lập với vai trò chủ đạo của nền giáo dục phải quan tâm trước hết đến chất lượng đào tạo thay vì chạy theo số lượng, tuyển sinh nhiều như hiện này. Số học sinh còn lại để cho các trường ngoài công lập lo vì năm học vừa qua có tình trạng các trường công lập thì quá đông học sinh trong khi các trường dân lập, tư thục thì thừa phòng học do thiếu học sinh. Các trường công lập phải là nơi ưu tiên, tạo điều kiện tối đa cho con em gia đình chính sách, học sinh nghèo được học ở đó. Mặt khác, nhà nước nên đầu tư nhiều hơn cho giáo dục công lập ở ngoại thành, vùng sâu, vùng xa vì đó là những nơi khó khăn, thu nhập thấp, học sinh khó có điều kiện theo học ở các trường ngoài công lập. Đối với các trường ngoài công lập, nhà nước cần có những chủ trương, chính sách tạo điều kiện về mặt bằng xây dựng trường theo mô hình trường chuẩn, ưu đãi về tài chính…
*Đỗ Trọng Đằng, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Hải (quận Hải An): "Xã hội hoá giáo dục" - cần giải quyết tốt 2 yếu tố
Suốt bề dày lịch sử, đặc biệt là công cuộc đổi mới thời gian qua, trong những thành tựu đạt được của nước ta có đóng góp gián tiếp không nhỏ của giáo dục. Để phát triển và hội nhập thế giới trong giai đoạn hiện nay, nhất thiết phải quan tâm đến giáo dục. Tuy nhiên, đào tạo những con người chất lượng không chỉ cần một yếu tố thầy giỏi, mà cần cả cơ sở vật chất trường lớp, cần thiết bị dạy học hiện đại, cần vật dụng thí nghiệm tốt cũng như việc áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến vào nhà trường... Với hệ thống giáo dục phổ thông rộng khắp, Nhà nước hiện chưa đủ kinh phí đáp ứng yêu cầu đó. Việc huy động xã hội hoá giáo dục là chủ trương đúng và cần thiết.
Để tiến hành hiệu quả xã hội hoá giáo dục, cần quan tâm đến 2 yếu tố: nhận thức và điều kiện kinh tế. Hầu hết các trường THPT, ở khu vực nông thôn và quận mới thành lập đều gặp khó khăn khi triển khai chủ trương này. Bởi lẽ, phụ huynh của các học sinh THPT hiện thuộc về lứa tuổi sinh ra trong thời kỳ đất nước còn chiến tranh, đa phần đông con; lại ở nông thôn nên điều kiện kinh tế hạn hẹp hơn, nhận thức về việc đầu tư giáo dục cho con cái cũng hạn chế hơn. Lớp phụ huynh học sinh THCS trở xuống, đặc biệt là lớp phụ huynh học sinh mẫu giáo thuộc về thế hệ trẻ, sinh ra trong thời kỳ hoà bình, mỗi nhà chỉ có 1-2 con, nên điều kiện đầu tư cho con cái tốt hơn, nhận thức cũng cao hơn. Do vậy, để triển khai tốt chủ trương này, cần có cơ chế phù hợp nâng cao nhận thức của dân và đẩy mạnh phát triển kinh tế.
*Thầy giáo Khúc Giang Sơn, tổ trưởng tổ Toán- Tin: “Giáo viên dạy chuyên phải dày công chuẩn bị và chăm chút tỷ mỉ cho bài dạy”
Từ lớp chuyên toán ban đầu ở Trường THPT Thái Phiên đến trường chuyên năng khiếu Trần Phú hiện nay, nhiều thế hệ học sinh và phụ huynh vẫn nhắc đến thầy giáo Khúc Giang Sơn với niềm tin yêu, kính trọng. Hầu như khoá nào “dẫn quân”, thầy cũng có học sinh đoạt giải. Đến nay, học sinh của thầy đem về 2 giải quốc tế và 20 giải học sinh giỏi quốc gia, góp phần vào bảng vàng thành tích của ngành Giáo dục- Đào tạo nói chung và Trường THPT năng khiếu Trần Phú nói riêng. Thầy tâm sự: “Giáo viên dạy chuyên phải thực sự tâm huyết với nghề mới vững được, bởi, đối với học sinh có tư chất thông minh, người thầy phải dày công chuẩn bị và chăm chút tỷ mỉ cho bài dạy. Nếu người thầy không tự tìm tòi, nghiên cứu, thì đến một lúc nào đó, thầy sẽ “hết chữ” để dạy”.
*Trần Duy Bình, sinh viên lớp KTN45-DHT1, Trường đại học Hàng hải: Cần có cơ chế tuyển dụng hợp lý
Theo tôi được biết, xã hội hóa giáo dục là một chủ trương đúng đắn của Nhà nước, nhằm huy động sự đóng góp nhân lực, vật lực của nhân dân vào việc xây trường, lớp, xây dựng chương trình giáo dục và đánh giá giáo dục, cung cấp thông tin về giáo dục cho mọi người...góp phần giảm bớt sự căng thẳng giữa khả năng và nhu cầu học tập của xã hội, đáp ứng một phần nhu cầu học tập ngày một tăng của người dân mà Nhà nước và các trường ngoài công lập chưa đáp ứng được.
Bên cạnh đó, mục tiêu của xã hội hóa giáo dục của thành phố trong giai đoạn 2006-2010 là chuyển phần lớn các cơ sở đào tạo và dạy nghề công lập và một phần các cơ sở giáo dục không đảm nhận nhiệm vụ giáo dục phổ cập sang hoạt động theo cơ chế cung ứng dịch vụ. Chuyển tất cả các cơ sở bán công sang loại hình dân lập hoặc tư thục. Tỷ lệ học sinh ở các trường ngoài công lập so với tổng số học sinh đến trường phấn đấu đạt: nhà trẻ 80%, mẫu giáo 70%, trung học phổ thông 40%, trung học chuyên nghiệp 30%, các cơ sở dạy nghề 60%, đại học, cao đẳng khoảng 40%.
Điều này có nghĩa là ngày càng có nhiều sinh viên, học sinh theo học tại các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập. Do đó, Nhà nước cần có cơ chế tuyển dụng lao động hợp lý, bởi hiện nay một số cơ quan quản lý, cơ quan, đơn vị sử dụng lao động của nhà nước còn có sự phân biệt đối xử trong việc tuyển dụng lao động khi chỉ tuyển những sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng, dạy nghề của các trường công lập, mà ít chú ý đến các sinh viên của các trường ngoài công lập
*Nguyễn Thu Hà, phụ huynh học sinh Trường tiểu học bán công Đinh Tiên Hoàng: Coi trọng đầu ra
Trong những năm qua cùng với việc kêu gọi mọi nguồn lực, tầng lớp nhân dân chung tay với ngành giáo dục xây dựng trường, lớp. Các cháu học sinh, trong đó có con tôi được hưởng nền tảng cơ sở vật chất khá đầy đủ. Có thể dễ dàng nhận thấy rằng ngày nay trường đã trường ra, lớp đã ra lớp, có lẽ không còn cảnh học 3 ca như trước hay như các cấp học từ mầm non đến đại học có nhiều trang thiết bị hiện đại bổ trợ tốt cho các học sinh, thậm chí nhiều trường đại học có khu ký túc xá khang trang như...khách sạn, mời giáo viên nước ngoài giảng dạy...Điều này rất có lợi cho học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, điều làm tôi băn khoăn là chất lượng đào tạo của các trường ngoài công lập. Vẫn biết trường ngoài công lập phải tự lo từ đất đai, cơ sở vật chất, vốn đầu tư, giáo viên, đầu vào trình độ thấp hơn...,nhưng đừng vì thế mà để xảy ra sai sót, coi nhẹ đầu vào, không coi trọng đầu ra, nảy sinh nhiều tiêu cực vi phạm đạo đức nghề nghiệp./.
Nhóm phóng viên ghi