Diễn biến sự việc người dân phải mua điện qua hợp tác xã: Hà Tĩnh đề nghị Bộ Công Thương, Bộ Tài chính có hướng dẫn

Cụ thể, tại Văn bản 1003/UBND-KT2 gửi Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, UBND tỉnh Hà Tĩnh kiến nghị 2 Bộ này hướng dẫn cơ chế, thủ tục tiếp nhận các công trình lưới điện do HTX quản lý.

Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, thực hiện chủ trương của Chính phủ về bàn giao lưới điện nông thôn sang ngành điện quản lý, thời gian qua tỉnh đã chỉ đạo Sở Công Thương, Cty Điện lực và các địa phương triển khai công tác bàn giao theo quy định. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh khó khăn do quy định hiện hành mới chỉ điều chỉnh việc bàn giao lưới điện hạ áp nông thôn được đầu tư trước 12/2/2009 theo Thông tư liên tịch 32/2013/TTLT-BTC-BCT.

Trong khi đó, trên địa bàn Hà Tĩnh hiện vẫn còn nhiều công trình lưới điện do HTX quản lý gồm lưới điện hạ áp đầu tư sau 12/2/2009 và lưới điện trung áp (đường dây trung áp, trạm biến áp). Với các tài sản này, hiện chưa có quy định pháp luật về điều kiện, trình tự, thủ tục bàn giao; phương pháp xác định giá trị tài sản để hoàn trả vốn đầu tư.

UBND tỉnh cho biết, việc thiếu hành lang pháp lý khiến Cty Điện lực chưa có cơ sở tiếp nhận các công trình theo hình thức hoàn trả vốn. Hệ quả là quá trình bàn giao bị kéo dài, trong khi các HTX cũng không mạnh dạn đầu tư cải tạo, nâng cấp lưới điện. Nhiều công trình đã xuống cấp, chất lượng cung cấp điện không bảo đảm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn; ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân.

Từ thực tế trên, UBND tỉnh kiến nghị Bộ Công Thương, Bộ Tài chính sớm ban hành hướng dẫn về trình tự, thủ tục, hồ sơ bàn giao, phương pháp xác định giá trị tài sản, cơ chế hoàn trả vốn với các công trình lưới điện hạ áp đầu tư sau ngày 12/2/2009 và lưới điện trung áp nông thôn. Khi hành lang pháp lý được hoàn thiện, địa phương và ngành điện sẽ có cơ sở để đẩy nhanh việc tiếp nhận lưới điện, qua đó tạo điều kiện để người dân được mua điện trực tiếp từ ngành điện, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi của khách hàng.

Trước đó, ngày 8/12/2025, TCty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cũng có Văn bản 6174/EVNNPC-PC+KH+TCKC+KD gửi Bộ Công Thương, Bộ Tài chính. Theo EVNNPC, đến hết tháng 10/2025, đơn vị đã tiếp nhận 6.807 công trình điện với tổng giá trị gần 9.830 tỷ đồng theo các cơ chế hiện hành. Tuy nhiên, nhiều công trình được đầu tư ngoài phạm vi điều chỉnh của các quy định hiện hành vẫn chưa có cơ chế tiếp nhận, mặc dù chủ đầu tư và người dân đều có nhu cầu bàn giao cho ngành điện quản lý.

EVNNPC cho biết, nhiều công trình hiện đã xuống cấp, tổn thất điện năng cao, chất lượng điện chưa bảo đảm, trong khi các chủ đầu tư không còn đủ nguồn lực để tiếp tục quản lý, vận hành. Việc sớm hoàn thiện cơ chế tiếp nhận sẽ góp phần nâng cao chất lượng cung cấp điện, bảo đảm quyền lợi của khách hàng sử dụng điện và phát huy hiệu quả đầu tư của hệ thống điện.

Như PLVN đã phản ánh, hàng nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ nhiều năm qua phải mua điện sinh hoạt từ 5 HTX mà không được mua điện trực tiếp từ Cty Điện lực. Nguyên nhân được xác định là do vướng mắc về thủ tục bàn giao tài sản lưới điện từ các HTX sang Cty Điện lực quản lý vận hành. Đồng thời, các HTX này vẫn đang được Sở Công Thương cấp giấy phép hoạt động điện lực để bán lẻ điện cho khách hàng.

Việc mua bán điện từ HTX gây ra một số khó khăn như khi cần sự công khai, minh bạch trong kiểm đếm, tính toán số lượng điện tiêu thụ hàng tháng, một số hộ chỉ được thông báo phải đóng bao nhiêu tiền mà không biết được chính xác số điện đã tiêu thụ là bao nhiêu; điện mua từ HTX không được ổn định, việc kinh doanh, sản xuất có lúc bị gián đoạn, tạm ngừng.

Vào mùa nắng nóng, không chỉ việc sản xuất mà ngay cả việc sử dụng các thiết bị điện phục vụ nhu cầu cơ bản như nồi cơm điện, quạt điện… có lúc cũng khó khăn vì thường mất điện.