Diễn biến nghi án cấp nhầm đất tại Đắk Nông (cũ, nay là Lâm Đồng): Tòa án tỉnh nhận lại đơn khởi kiện

Giấy tờ trong hồ sơ xin cấp sổ đỏ đã bị kết luận “bị chỉnh sửa”

Trước đó, bà Nguyễn Thị Xuân Hồng (ngụ phường Nam Gia Nghĩa) khởi kiện bà Lê Thị Mai - ông Nguyễn Văn Thông (ngụ tổ 2 cùng phường), cho rằng thửa đất là của mình, nguồn gốc đất khai hoang và sang nhượng, đã sử dụng ổn định, liên tục từ những năm 1970.

Nguyên đơn đưa ra chứng cứ là giấy phép cho xây cất nhà ở của chế độ cũ cấp trước năm 1975, đáp ứng quy định tại Điều 15 Thông tư 02/2015/TT-BTNMT quy định giấy tờ về quyền sử dụng đất (QSDĐ) do chế độ cũ cấp.

Nguyên đơn cho rằng vào 2001, bị đơn có đơn xin cấp đất với một thửa đất khác gần đó, nhưng cơ quan chức năng địa phương đã cấp nhầm đất thửa 160. Vì vậy, dù thửa đất 160 từng bị thu hồi 92m2 làm đường, nhưng diện tích thực tế hiện nay vẫn còn đến 186m2, trong khi Sổ đỏ số U065216 ngày 16/11/2001 do UBND huyện Đắk Nông (cũ) cấp cho phía bà Mai chỉ ghi 110m2.

Nguyên đơn cũng đưa ra chứng cứ cho thấy cơ quan giám định đã kết luận trong quá trình xin cấp sổ đỏ vào năm 2001, một số giấy tờ đã có nội dung bị chỉnh sửa. Như “Đơn xin đất làm kiốt” ghi lập năm 1989 đã bị chỉnh sửa nhiều con số và đã được kết luận bị chỉnh sửa trong các Kết luận giám định 201/GĐTL-PC09 ngày 18/11/2019, 226/KL-KTHS ngày 9/9/2022 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh; 320/C09B ngày 13/2/2020 của Phân Viện Khoa học hình sự tại TP HCM.

Quyết định của TAND cấp cao (trái) và Giấy xác nhận của TAND tỉnh. (Ảnh: Tiến Dũng)

Xử sơ thẩm, theo Bản án 11/2024/DS-ST ngày 17/5/2024, HĐXX TAND TP Gia Nghĩa (trước đây), cho rằng “đã có công văn xác minh, nhưng UBND phường không có văn bản trả lời”. Cấp sơ thẩm cho rằng nguyên đơn đưa ra được giấy phép của chính quyền chế độ cũ, “nhưng không cung cấp được chứng cứ tài liệu về việc khai hoang”. Một số lời khai của một số nhân chứng cho nguyên đơn bị cấp sơ thẩm cho là “không phù hợp”. TAND TP Gia Nghĩa bác đơn của nguyên đơn.

Bản án sơ thẩm bị nguyên đơn kháng cáo. Xử phúc thẩm ngày 23/9/2024, TAND tỉnh ra Quyết định 14/2024/QĐ-PT đình chỉ vụ án vì cho rằng “người kháng cáo đã được triệu tập đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt”. Tuy nhiên, các chứng cứ nguyên đơn đưa ra cho thấy trong ngày mở phiên phúc thẩm lần đầu, biên bản giao nhận hồi 8h ngày 11/9/2024 cho thấy nguyên đơn có mặt tại tòa, được thư ký tòa giao nhận Quyết định hoãn phiên phúc thẩm vì lý do bị đơn xin hoãn tòa. Ngày 23/9/2024, mở lại phiên phúc thẩm, thì không may nguyên đơn phải nhập viện cấp cứu, có đủ hồ sơ chứng từ khám, chữa bệnh sốt xuất huyết, có đơn gửi người mang đến đề nghị hoãn phiên tòa.

Cho rằng Quyết định 14 đưa ra lý do đình chỉ không đúng thực tế, nguyên đơn đã có đơn đề nghị TAND tối cao, VKSND tối cao kháng nghị Quyết định 14/2024/QĐ-PT; hủy Quyết định 14 và Bản án 11/2024/DS-ST để xét xử lại.

Thửa đất tiếp tục bị một người khác khởi kiện

Cũng liên quan thửa đất này, cùng thời điểm trên, ngày 24/9/2024, bà Bùi Thị Kim Tuyết (ngụ tổ 1, phường Nam Gia Nghĩa) khởi kiện yêu cầu TAND tỉnh buộc phía bà Mai trả cho mình 90m2 đất trong thửa đất trên; yêu cầu hủy Sổ đỏ U065216 đã cấp cho bị đơn. Bà Tuyết cho rằng thửa đất trên là của mình và bà Hồng, mỗi người một nửa. Bà Hồng xác nhận, cho biết thông tin bà Tuyết đưa ra là đúng.

Ngày 3/10/2024, TAND tỉnh trả lại đơn khởi kiện, lý do “sự việc đã được giải quyết bằng Bản án 11/2024/DS-ST”. Bà Tuyết khiếu nại. Ngày 21/10/2024, TAND tỉnh ra Quyết định 03/2024/QĐ-GQKN không chấp nhận khiếu nại. Bà Tuyết sau đó khiếu nại tới TAND cấp cao tại TP HCM.

Ngày 29/5/2025, TAND cấp cao ra Quyết định 70/2025/QĐ-GQKN, nêu rõ “hai sự việc trên khác nhau về nguyên đơn, về quan hệ tranh chấp và các yêu cầu của bà Tuyết chưa được giải quyết. Do đó, TAND tỉnh trả lại đơn khởi kiện cho bà Tuyết với lý do sự việc đã được giải quyết bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật, là không đúng”.

Từ đó, TAND cấp cao chấp nhận đơn khiếu nại của bà Tuyết; hủy Quyết định giải quyết khiếu nại của TAND tỉnh; buộc TAND tỉnh có trách nhiệm nhận lại, thụ lý và giải quyết đơn khởi kiện của bà Tuyết liên quan thửa đất.

Ngày 16/6/2025, trước khi sáp nhập vào Lâm Đồng (cũ) để hình thành tỉnh Lâm Đồng mới, TAND tỉnh Đắk Nông đã có Giấy xác nhận số 28/GXN-TA, nội dung đã nhận được đơn khởi kiện của bà Tuyết, yêu cầu tòa án buộc phía bà Mai trả cho bà Tuyết 90m2 đất trong thửa 160; hủy Sổ đỏ U065216 đã cấp cho phía bà Mai ngày 16/11/2001.

TAND tỉnh cho biết “sẽ tiến hành xem xét đơn khởi kiện của bà Tuyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự”.

Về phía bà Tuyết, cho biết trong quá trình giải quyết vụ án, cũng sẽ đề nghị tòa xem xét có dấu hiệu của hành vi chỉnh sửa giấy tờ để cấp sổ đỏ hồi năm 2001 với thửa đất hay không; nếu có thì cần kiến nghị cơ quan công an khởi tố điều tra làm rõ.