Dịch vụ và Thu mua, chế biến thuỷ sản trên biển Hải Phòng: Tính chuyên nghiệp chưa cao

Những tín hiệu vui

Thời điểm này, toàn thành phố có 4.249 tàu thuyền, trong đó, 632 tàu đánh bắt xa bờ, chủ yếu của ngư dân xã Lập Lễ (huyện Thuỷ Nguyên) với 350 phương tiện. Từ đầu năm đến nay, hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ của thành phó gặp nhiều khó khăn do thời tiết khắc nghiệt, giá cả nhiên liệu liên tục biến động, khiến cho nhiều tàu đánh cá xa bờ ngừng nghỉ hoạt động. Song cùng với nỗ lực cao của bà con ngư dân, Nhà nước có chính sách hỗ trợ kịp thời với số tiền lên tới hàng tỷ đồng, giúp bà con yên tâm trở lại với biển. Việc tổ chức các mô hình thu mua, chế biến thuỷ sản trên biển phù hợp, khoa học, tiếp sức hiệu quả cho hoạt động khai thác thủy sản xa bờ. Đi đầu là xã Lập Lễ, với 5 đội tàu dịch vụ hậu cần nghề cá tại ngư trường Cát Bà, Bạch Long Vĩ, với sự tham gia của hàng trăm hộ ngư dân. Đây là mô hình duy trì từ hơn 10 năm qua, luôn phát huy hiệu quả hoạt động, nhất là trong giai đoạn giá cả nhiên liệu luôn tăng cao. Thay vì mỗi tàu phải đi về đất liền để bán thuỷ sản và tiếp nhiên liệu, lương thực, nhu yếu phẩm, nước đá, nay các đội tàu đánh cá trên biển yên tâm khai thác dài ngày khi thời tiết thuận lợi với sự tiếp sức của các đội tàu dịch vụ. Duy trì mô hình này, các đội tàu không chỉ tiết kiệm được khá nhiều xăng dầu, mà còn có thêm điều kiện sơ chế thuỷ sản trên biển, nâng cao giá trị thuỷ sản do giữ được chất lượng thuỷ sản tươi sống. Hiệu quả được khẳng định qua việc tiết kiệm chi phí nhiên liệu hàng chục triệu đồng cho mỗi chuyến đi biển của ngư dân,  giảm lượng tàu đánh bắt gần bờ, nơi nguồn lợi thuỷ sản đang ngày càng cạn kiệt.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Đậu Văn Cường cho biết: “Giá trị khai thác thuỷ sản toàn thành phố trong 10 tháng qua đạt 308,7 tỷ đồng, bằng gần 80% kế hoạch năm 2008, tăng 9,1% so cùng kỳ năm 2007. Đây thật sự là tín hiệu vui của hoạt động khai thác thuỷ sản nói chung và khai thác thuỷ sản xa bờ nói riêng. Trong đó có sự góp sức của hoạt động thu mua, chế biến thuỷ sản trên biển của các đôi tàu dịch vụ”.

Vắng bóng doanh nghiệp Nhà nước

Thực tế cho thấy, vai trò của các doanh nghiệp Nhà nước tham gia vào lĩnh vực này hầu như không có. Hải Phòng có Tổng công ty thuỷ sản Hạ Long, nhưng hiện nay chỉ hoạt động trong các lĩnh vực chế biến thuỷ sản, khai thác cảng biển, đội tàu đánh cá từ lâu không hoạt động. Công ty khai thác thuỷ sản Cát Bà đã giải thể vì không hiệu quả trong hoạt động. Chính những doanh nghiệp đánh cá nhà nước lại không hình thành được mô hình thu mua, chế biến trên biển, không có “tàu cá mẹ” để tập kết và chế biến hải sản trên biển. Vì thế, một thời gian dài, các  doanh nghiệp đánh cá Nhà nước càng đi biển càng lỗ dẫn tới phải giải thể hoặc dừng hoạt động khai thác, đánh bắt chuyển sang sản xuất, kinh doanh ở lĩnh vực khác. Trong khi các mô hình thu mua, chế biến thuỷ sản trên biển do ngư dân đảm nhiệm xuất phát từ yêu cầu thực tế mang lại hiệu quả rõ rệt nhưng chưa nâng cao tính chuyên môn hoá. Lý do nguồn lực trong dân có hạn, thiếu sự hướng dẫn, trợ giúp về kỹ thuật và vốn đầu tư của nhà nước. Các đội tàu dịch vụ không đủ khả năng đầu tư nhà máy sản xuất nước đá, kinh doanh xăng dầu, dẫn tới thiếu tự chủ về nguồn hàng để phục vụ các đội tàu đánh bắt xa bờ.

Để hoạt động thu mua, chế biến thuỷ sản trên biển của Hải Phòng thực sự góp sức cho khai thác thuỷ sản xa bờ, Ngành Nông nghiệp và PTNT cần tổng kết, nhân rộng mô hình dịch vụ của Lập Lễ. Đồng thời, bổ sung những mặt hạn chế của hoạt động này, rút kinh nghiệm cho các địa phương khác triển khai mô hình mang tính chuyên môn hoá cao. Cần khôi phục các trung tâm dịch vụ nghề cá trên các ngư trường Cát Bà, Bạch Long Vĩ, khuyến khích các thành phần kinh tế có đủ điều kiện tham gia đầu tư xưởng sản xuất nước đá, sơ chế và cung cấp nhiên liệu, nhu yếu phẩm trên biển.

Anh Tú - Văn Lượng