Dịch vụ nấu cỗ thuê- Khó quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm

Hiện tại, việc thuê nấu cỗ ở nông thôn thường khá linh hoạt. Có gia đình sau khi lên thực đơn món ăn, được “tư vấn” của người nấu thuê, gia chủ tự  chuẩn bị về thực phẩm, nguyên liệu và sơ chế. Người nấu thuê chỉ chịu trách nhiệm chế biến. Tuy nhiên, cách này đòi hỏi gia đình phải có đông người để cùng làm, vất vả hơn, nhưng bù lại có thể giá rẻ hơn, thực phẩm ngon hơn. Còn một dạng khác, chủ nhà chỉ cần đặt số lượng mâm, các món ăn cụ thể là phía dịch vụ lo trọn gói, từ việc căng bạt, kê bàn ghế, bát đĩa, đến việc đi chợ mua thực phẩm, nấu nướng.

Cảnh nấu nướng thường thấy tại các đám sá ở nông thôn

Hôm mới đây, tôi về nhà một người họ hàng ở xã Đại Hà (huyện Kiến Thụy)  cúng 49 ngày cho người thân. Họ hàng đông, cỗ bàn khoảng 30 mâm, gia đình thuê người nấu trọn gói cho tiện. Mỗi mâm 6 người với các món như xôi trắng ruốc, thịt gà luộc, thịt nướng, rau xào thịt bò, tôm, bát canh nấm giò ăn cùng bún, hoa quả tráng miệng được gia đình đặt hết chừng 600 nghìn đồng/mâm. Từ hôm trước, nhóm người làm dịch vụ nấu cỗ thuê tới căng bạt, chở bàn ghế, bát đĩa tới. Nhóm người làm dịch vụ nấu thuê này chỉ có 3, 4 người, toàn nam giới. Chừng 8 giờ sáng hôm sau, họ mang bình ga, bếp, xoong nồi và thức ăn chở trên chiếc xe ba gác đẩy tới. Các món ăn như xôi, thịt gà, tôm, canh đều được nấu từ trước. Khi tới nơi, họ chỉ việc sắp xếp thức ăn đặt lên đĩa, khá nhanh gọn. Một người lo chặt thịt gà, một người đơm xôi, tất cả được sắp đặt trên sân, cách không xa là chuồng lợn. Họ vừa làm, vừa hút thuốc lá, sau đó lại tay không bốc từng miếng thịt gà, rồi tay nhồi xôi vào khuôn. Xong xuôi, các đĩa thức ăn được để trên giá sắt, trừ có đĩa thịt gà được bọc ni lông, tất cả đều phơi cùng bụi và ruồi, chờ gia chủ ới gọi là họ xếp mâm bê ra. Chỉ có món rau thì sát giờ họ mới xào cho nóng. Ngày hôm đó, do lượng khách đến nhiều hơn dự tính nên món ăn ở mâm trước còn lại dồn sang mâm sau.

Có thể thấy, dịch vụ nấu cỗ thuê tiện lợi, nhưng khá nhếch nhác, chưa thể yên tâm về an toàn vệ sinh thực phẩm. Thực tế, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn thành phố cũng như cả nước bắt nguồn từ việc ăn uống tại đám cưới, đám tang.

Theo quy định, đối với nhà hàng, cơ sở có tổ chức dịch vụ cỗ cưới, ăn uống từ 30 suất trở lên đều phải thực hiện lưu mẫu thức ăn, nhưng những người làm dịch vụ nấu cỗ thuê đều không thực hiện việc này. Với mỗi đám cỗ ở quê ít cũng 30 mâm, nhiều lên tới 60, 70 mâm. Nguồn thực phẩm họ mua cốt sao giá rẻ nhất, bảo đảm lãi nhất, nên không quan tâm đến nguồn gốc, có dấu kiểm dịch hay không. Hơn nữa, nhiều gia đình do bếp chật chội, nấu nướng, chế biến thực phẩm ở vị trí không thuận lợi, nguồn nước không bảo đảm. Khâu sơ chế, nấu nướng kéo dài, việc bảo quản không bảo đảm, tiềm ẩn nguy cơ về mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Bên cạnh đó, do thời gian, địa điểm không cố định như ở nhà hàng nên các cơ quan chức năng rất khó kiểm soát, quản lý. Đó là chưa kể đến việc người nấu cỗ thuê chưa được tập huấn các kiến thức cơ bản về vệ sinh an toàn thực phẩm, không khám sức khỏe định kỳ phát hiện bệnh truyền nhiễm.

Dịch vụ nấu thuê cỗ mang lại nhiều tiện lợi, song vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm bị xem nhẹ, nên những vụ ngộ độc thức ăn tập thể từ những đám cỗ vẫn xảy ra.

Hoàng Minh