Dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm chưa bị ngăn chặn do chủ quan, thiếu quyết liệt

Ngày 5-4, một số sinh viên Trường cao đẳng Vinashin giết thịt chó tại nhà trọ rồi ra chợ Quán Toan mua bún, mắm tôm, rau thơm làm bữa liên hoan. Sau  khi ăn xong, 6 người bị tiêu chảy phải cấp cứu tại bệnh viện, trong đó có một cháu bé 3 tuổi con chủ nhà. Một người trong số này ăn xong về quê, cũng không tránh khỏi, phải cấp cứu tại bệnh viện tỉnh Nam Định. Kết quả xét nghiệm 7 người này đều dương tính với phẩy khuẩn tả. Sáng 2-4, có mặt tại chợ An Dương kiểm tra công tác phòng, chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, đoàn công tác Ban chỉ đạo phòng, chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm thành phố và lãnh đạo quận Lê Chân, chính quyền phường sở tại chứng kiến cảnh nhiều người mua  bán, sử dụng tại chỗ các món nộm, thịt bò khô, nem chạo, nem chua, rau sống. Các quán ăn trên đường Tôn Đức Thắng, dọc đường Trần Nguyên Hãn đến ngã ba Đôn Niệm vẫn đông người ăn, nhất là món lòng lợn, tiết canh, nem chạo,  bún chả, dưa góp...Người ta bốc thức ăn bằng tay, bán đồ ăn sẵn ngay bên rãnh thoát nước, bên công trường xây dựng và gần các ga rác.  Tại hầu hết các chợ trong thành phố và ở ngoại thành, các điểm dịch vụ thức ăn đường phố, nhà hàng ăn uống, số khách ăn không hề giảm. Đối với nhiều người dân, dường như dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm là ở đâu đó, ai không may thì mắc. Không chỉ giữ thói quen ăn uống vô tội vạ, hầu hết người dân chưa có ý thức bảo vệ môi trường và nguồn nước. Tại ngõ 201 phố Trần Nguyên Hãn, đoạn từ ngách 120 trở vào, nhiều gia đình vứt rác ra phía sau nhà xuống mương An Kim Hải, nhiều chỗ rác cao hơn cả nền nhà, gây ô nhiễm môi trường sống nghiêm trọng. Mới đây, khi lấy mẫu rau xét nghiệm, tìm nguồn gây bệnh, Trung tâm y tế dự phòng thành phố đã tìm thấy phẩy khuẩn tả trên mẫu rau dền bán tại một chợ trên địa bàn quận Ngô Quyền. Theo các bác sĩ, có thể người trồng rau đã bón phân tươi hoặc sau khi thu hái, đã rửa rau tại ao hồ bị ô nhiễm, có phẩy khuẩn tả. 

Bác sĩ Trương Minh Sang, Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng thành phố bức xúc về tình trạng người bệnh thiếu hợp tác với các thầy thuốc:  “Nhiều người bệnh không nói địa chỉ thật và những loại thực phẩm đã ăn, khiến cho việc khoanh vùng, xử lý ổ dịch và xác định nguồn gây bệnh rất khó khăn”. Kể từ khi dịch xuất hiện trở lại, các thầy thuốc ở Trung tâm y tế dự phòng thành phố rất vất vả khi xác định địa chỉ người bệnh, bởi nhiều địa chỉ khai trong hồ sơ, bệnh án là địa chỉ “ma”. Điều đó cũng có nghĩa, việc phun hoá chất, tẩy uế, khử trùng ổ dịch, cho người tiếp xúc uống thuốc phòng bệnh không thực hiện được. Bác sĩ Nguyễn Đình Trình, Trưởng phòng  y tế quận Lê Chân lo ngại “ Nhiều người bệnh có kết quả dương tính với phẩy khuẩn tả, vào viện 1, 2 ngày, thấy hết tiêu chảy là đòi ra viện, nếu các bác sĩ không đồng ý, họ sẵn sàng trốn viện”. Tình trạng này dễ làm lây lan dịch ra cộng đồng. Sáng 7-4, giám đốc Sở Y tế  phải tư vấn tại chỗ cho một người bệnh  ở huyện An Dương, đang điều trị tại Trung tâm y tế Kiến An,  người này luôn đòi ra viện, mặc dù chưa làm đủ 3 xét nghiệm theo quy định.

Trong khi người dân chủ quan, ý thức bảo vệ môi trường, nguồn nước còn hạn chế thì các ngành chức năng, chính quyền một số địa phương lại chưa quyết liệt, chưa phối hợp đồng bộ trong phòng, chống dịch. Sáng 2-4, tại cuộc làm việc của Ban chỉ đạo chống dịch thành phố, chính quyền quận Lê Chân cho biết sẽ sớm tổ chức chiến dịch vệ sinh môi trường, huy động  người dân tham gia tổng vệ sinh, thế nhưng đã gần 1 tuần trôi qua, việc này vẫn chưa thực hiện. Trong khi đó, quận Lê Chân đang là trọng điểm dịch tại thành phố với số người mắc và tỷ lệ dương tính cao nhất. Theo báo cáo của lãnh đạo Công ty Môi trường đô thị thành phố, việc thu gom, vận chuyển rác trong thành phố được thực hiện triệt để, không còn rác tồn đọng qua đêm, không còn ruồi tại các ga rác, thế nhưng lãnh đạo một số đơn vị khác lại phản ánh rác tại địa bàn quận Lê Chân chưa được thu gom triệt để. Các điểm tập kết rác vẫn mất vệ sinh và còn nhiều ruồi. Sự phối hợp trong phát hiện ổ dịch, bao vây, khoanh vùng, xử lý ổ dịch, điều tra, truy tìm nguồn gây bệnh giữa trung tâm y tế dự phòng thành phố và các địa phương còn lỏng lẻo, chưa chặt chẽ, thiếu thông tin hằng ngày. Ngay cả tình trạng người bệnh trốn viện, một số bệnh viện cũng chưa có biện pháp ngăn chặn.

Việc cần làm ngay

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Văn Kể, dịch tiêu chảy cấp chưa bị ngăn chặn sau khi thành phố huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc trong gần tháng qua cho thấy, các biện pháp phòng, chống dịch chưa đủ mạnh, thiếu quyết liệt, thiếu phối hợp chặt chẽ. Trong khi đó, hầu hết người dân lại chủ quan, còn giữ thói quen ăn uống không an toàn. Trong số các giải pháp mà ngành y tế và các địa phương đề xuất, việc cần làm ngay là tổ chức chiến dịch vệ sinh môi trường, tổng vệ sinh toàn thành phố. Dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm do việc ăn uống mất vệ sinh gây nên. Người bệnh, người lành mang trùng đi ngoài, khiến phẩy khuẩn tả phát tán ra môi trường, nhiễm vào nguồn nước mặt. Vì vậy, nếu chỉ lo xử lý ổ dịch, quản lý, điều trị người bệnh thì chưa đủ, mà cần tiêu diệt vi trùng gây bệnh trong môi trường. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, giúp người dân thay đổi thói quen, hành vi ăn uống không vệ sinh rất quan trọng. Phẩy khuẩn tả nguy hiểm, lây lan nhanh trong môi trường bị ô nhiễm, nhưng nếu  mọi người thực hiện ăn chín, uống sôi,  có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, xử lý phân, nước, rác thải đúng quy định, thì phẩy khuẩn tả không  thể tồn tại và gây bệnh.

Bích Hạnh