Dịch sởi ở người lớn đang bùng phát mạnh ở miền Bắc - Hải Phòng trong vùng dịch

Kể từ khi người đầu tiên mắc bệnh sởi ngày 25-11-2008, đến nay có gần 150 người bệnh sởi ở Hà Nội và các tỉnh lân cận. Điều đặc biệt là tỷ lệ biến chứng rất cao, phần đông là người lớn.

Bùng phát ở…người lớn

Ngày 3/2, Viện các bệnh nhiệt đới và truyền nhiễm quốc gia cho biết, có 340 người bệnh ở Hà Nội và các tỉnh lân cận phải vào viện vì sốt phát ban, trong đó có 147 người dương tính với bệnh sởi. Trong số này (đến từ Hà Nội và các tỉnh lân cận Hưng Yên, Hà Nam, Thái Bình, Hải Phòng, Hòa Bình) có 7 trường hợp biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não thể nặng, hôn mê sâu, rối loạn tri giác, ba người phải thở máy.

Theo các bác sĩ của Viện, tỷ lệ biến chứng khoảng 2% là quá cao, bởi thống kê trong y văn cho thấy, tỷ lệ có biến chứng của bệnh sởi chỉ khoảng 1/1.000 ca. Đặc biệt, thay vì bùng phát ở nhóm trẻ em dưới 15 tuổi, dịch bệnh lần này lại xảy ra ở các đối tượng từ 18 đến 40 tuổi. Bên cạnh đó, nguy hiểm của dịch bệnh là bệnh tiến triển nhanh và để lại di chứng viêm não. Đáng chú ý, có những người bệnh đã được tiêm phòng và từng mắc sởi khi còn nhỏ, nay vẫn nhiễm bệnh. Đây là một yếu tố để xem xét việc tiêm nhắc lại vắc-xin sởi khi hiệu quả bảo vệ của vắc-xin không phải là lâu dài như lâu nay nhiều người thường nghĩ. Theo TS Nguyễn Văn Kính- Viện trưởng Viện Các bệnh nhiệt đới và lâm sàng quốc gia, giải pháp tốt nhất hiện nay để phòng chống căn bệnh này là tiêm phòng vắc- xin sởi và 20 năm cần phải tiêm mũi nhắc lại.

 

Không chủ quan, lơ là

Theo tiến sĩ Trần Như Dương, Viện phó Viện vệ sinh dịch tễ trung ương, bệnh sởi có dấu hiệu tăng nhanh từ cuối tháng 12-2008 đến nay. Tuy nhiên,  người dân lại rất chủ quan với căn bệnh này, dẫn đến nhiều ca nhập viện trong tình trạng có biến chứng, hôn mê sâu, rất nguy kịch. Ông Dương nhận định, việc khống chế dịch sởi đang bùng phát ở Hà Nội và một số tỉnh, thành phố lân cận không đơn giản vì vi-rút sởi lây lan mạnh. Tính chất dịch hiện nay lại tản phát nên công tác phòng, chống gặp nhiều khó khăn.

Tiến sĩ Dương cũng đưa ra lời khuyên, để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi, cần đến cơ sở y tế ngay nếu người bệnh có biểu hiện sốt cao kèm theo phát ban (đỏ toàn thân), có triệu chứng viêm long như ho, hắt hơi, chảy mũi, mắt lèm kèm, hoặc mắt đỏ… Khi mắc bệnh, hệ miễn dịch suy yếu, người bệnh dễ bị biến chứng viêm phổi, thậm chí viêm não. Những trường hợp nhẹ được hướng dẫn điều trị tại nhà vẫn cần tránh gió lạnh, nghỉ làm, ăn thức ăn mềm, hạn chế tiếp xúc. Đối với trẻ nhỏ, biện pháp tốt nhất là tiêm phòng văcxin sởi khi trẻ 9 tháng tuổi và tiêm nhắc lại khi 5-6 tuổi.

Đối với Hải Phòng, để tránh dịch bệnh xảy ra, Sở Y tế cần tăng cường hoạt động truyền thông phòng chống dịch bệnh lây nhiễm, đặc biệt là dịch sởi trong cộng đồng, giúp người dân biết cách tự phòng bệnh cho bản thân, gia đình; tổ chức lực lượng giám sát, phát hiện lấy mẫu, làm xét nghiệm tại các huyện, thành phố, nếu có biểu hiện của bệnh. Đối với những người lớn tuổi chưa được tiêm phòng sởi, ngành yêu cầu các địa phương thống kê số lượng; tổ chức cung ứng vắc xin cho các tuyến để tiến hành tiêm vét. Sở Y tế thành phố phát hiện nhanh, ngăn chặn kịp thời không để dịch bệnh có cơ hội bùng phát.

 

Cách phòng, chống bệnh sởi và chăm sóc người mắc sởi

Sởi thường có các giai đoạn: ủ bệnh, tiền chứng, phát ban, hồi phục. Triệu chứng chủ yếu là sốt cao, phát ban và viêm long đường hô hấp. Thời gian từ lúc ủ bệnh đến khi khỏi là khoảng 1 tháng.

Sởi có nhiều biến chứng, như viêm tai giữa, viêm họng, viêm thanh khí phế quản, lao, tiêu chảy, viêm não... Phụ nữ mang thai mắc sởi có thể bị sảy thai, thai chết lưu, đẻ non hoặc thai nhiễm sởi tiên phát. Với biến chứng viêm não, biểu hiện lâm sàng là sốt, đau đầu, cứng gáy, co giật, thay đổi ý thức từ lú lẫn, ngủ gà tới hôn mê.

Bệnh sởi dễ lây lan qua đường hô hấp, do vi-rút sởi bay lơ lửng trong không gian. Do vậy, việc chăm sóc cho người mắc sởi cần thận trọng, nên đeo khẩu trang khi chăm sóc. Người bệnh cần được cách ly, vệ sinh răng miệng tốt, tránh lạnh đột ngột. Thời gian cách ly là trước và sau ngày phát ban 5 ngày, nhất là khi người bệnh sốt và có triệu chứng về hô hấp. Người bệnh chỉ điều trị triệu chứng bằng cách hạ sốt (chườm mát, dùng thuốc hạ sốt); cần bằng dịch, điện giải (nếu tiêu chảy, nôn nhiều, mất nước cần truyền dịch. Người có chức năng tim kém cần thận trọng với biện pháp này); tăng cường dinh dưỡng; trẻ em cần bổ sung vitamin A.

Chỉ có thể phòng bệnh sởi bằng cách tiêm vắc xin tại các cơ sở y tế.  

 

Thảo Nguyên tổng hợp