Dịch cúm gia cầm – SOS!
Dịch cúm gia cầm đã tái phát tại 18 tỉnh, thành phố trong cả nước, khiến hơn 100 nghìn gia cầm ốm chết và phải tiêu huỷ. Tại Hải Phòng, dịch bùng phát tại 7 xã, thị trấn thuộc các huyện Kiến Thụy, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, tổng số gia cầm ốm chết và tiêu huỷ hơn 10 nghìn con. Đáng lo ngại là dịch đang có chiều hướng bùng phát mạnh, lây lan rộng, diễn biến khá phức tạp.
Từ vịt lan sang gà…
Từ giữa tháng 6 đến nay, ngày nào trên địa bàn thành phố cũng xuất hiện ổ dịch cúm gia cầm. Trong đó, điểm bùng phát mạnh nhất là ở xã Tiên Minh (Tiên Lãng). Các ngày 14, 15-6, 6 đàn vịt của 6 hộ dân ở 3 thôn Đông Côn, Ba Đa, Duyên Lão đồng loạt bị ốm và hơn 820 con chết do dịch.
Đặc biệt, trong hai ngày 19 và 20-6, dịch cúm gia cầm đã bùng phát trên đàn gà tại hộ các ông Bùi Văn Quý ở xã Đoàn Lập (Tiên Lãng) và hộ ông Đỗ Văn Thuyết, xóm 2, thôn Kính Trực, xã Tân Phong (Kiến Thụy), khiến hơn 200 con gà ốm và chết do dịch. Đây là điều bất ngờ với nhiều địa phương vì từ khi bắt đầu tái phát đến nay, dịch đều xảy ra trên đàn vịt nuôi thời vụ, chưa tiêm phòng vắc- xin, những đàn gà đã tiêm đủ 2 mũi vắc- xin được coi như “bất khả xâm phạm”. Việc dịch tái phát trên đàn gà chứng tỏ vi- rút H5N1 đang mạnh hơn, lây lan nhanh hơn và việc tiêm vắc- xin cho đàn gà cũng chưa thực sự hiệu quả. Mặt khác, dịch cúm gia cầm diễn biến ngày càng phức tạp. Bằng chứng là hàng loạt xã sau rất nhiều ngày không có gia cầm ốm chết đã có ổ dịch tái phát trở lại. Chẳng hạn xã Giang Biên (Vĩnh Bảo), Hợp Đức (Kiến Thụy) xuất hiện ổ dịch mới sau hơn 10 ngày ổn định ổ dịch cũ.
Nguy cơ lớn
Theo ông Bùi Xuân Đồng- Chi cục trưởng Chi cục Thú y Hải Phòng, dịch cúm gia cầm có khả năng sẽ bùng phát mạnh hơn trong thời gian tới, vì hiện trên địa bàn thành phố có hơn 800 nghìn con vịt nuôi thời vụ, chưa được tiêm vắc- xin . Trong đó, Vĩnh Bảo có 250 nghìn con, Tiên Lãng 200 nghìn con, Kiến Thuỵ 150 nghìn con, Thuỷ Nguyên 100 nghìn con, An Dương hơn 71 nghìn con và An Lão hơn 34 nghìn con. Theo tính toán, đợt vịt thời vụ kéo dài đến khoảng giữa tháng 7 sẽ hết mùa nuôi. Trong khi đó, do có dịch nên việc tiêu thụ vịt thời vụ giảm, đặc biệt sau Tết Đoan ngọ (5-5 âm lịch) không tiêu thụ được, lượng vịt thời vụ thả đồng còn rất lớn nên nguồn lây lan bệnh rất cao.
Điều đáng lo ngại nữa là các địa phương chưa kiên quyết trong tiêm phòng vắc-xin cho đàn vịt thời vụ, nên nhiều khả năng dịch cúm sẽ bùng phát mạnh tại các địa phương còn số lượng vịt thời vụ lớn. Vịt mùa vụ quá lứa, không tiêu thụ được, không còn thức ăn dồi dào như khi vừa thu hoạch lúa, nên nhiều khả năng người chăn nuôi sẽ thả vịt tự do ngoài đồng hoặc bỏ đói. Nếu tình trạng này xảy ra, dịch cúm sẽ lây lan rất nhanh từ những đàn vịt “vô chủ” tiềm ẩn vi rút cúm di cư từ địa phương này sang địa phương khác.
Xử lý phải kiên quyết, đồng bộ
Cúm gia cầm ngày càng lây lan rộng và diễn biến phức tạp, nhưng công tác phòng, chống cúm gia cầm ở nhiều địa phương chưa thực sự được quan tâm. Trong khi người chăn nuôi thiếu ý thức phòng, chống dịch bệnh, nhiều cấp uỷ Đảng địa phương, đoàn thể quần chúng chưa thực sự “vào cuộc” với lực lượng thú y để giám sát, ngăn chặn dịch. Việc triển khai tiêm vắc- xin phòng bệnh cho gia cầm là một ví dụ. Do nhiều địa phương không sát sao trong chỉ đạo, giám sát, nên hiệu quả tiêm phòng không cao, thậm chí có tình trạng “không tiêm nói có”, báo cáo sai sự thật. Kết quả khá bất ngờ là tại 2 huyện Kiến Thụy, Vĩnh Bảo, nhiều năm nay đều là những địa phương triển khai tiêm vắc- xin tiến độ nhanh, qua kiểm tra đàn gia cầm sau tiêm phòng, có tới 5 đàn gia cầm tỷ lệ kháng thể bảo hộ sau tiêm 0%. Từ đó, phát hiện tình trạng cán bộ thú y và người chăn nuôi chỉ tiêm phòng vài con trong đàn cho qua chuyện hoặc chưa tiêm bảo tiêm rồi, tiêm vắc – xin phòng bệnh khác lại nhầm là tiêm vắc- xin phòng cúm gia cầm…
Các cấp chính quyền địa phương cần kiên quyết hơn nữa trong chỉ đạo công tác phòng, chống dịch cúm gia cầm. Lực lượng thú y và các lực lượng khác như công an, dân quân, y tế và cán bộ đoàn thể tích cực giám sát, ngăn chặn dịch từ xa. Nếu chần chừ, buông lỏng, nguy cơ dịch lây lan thành đại dịch!
Hoàng Yên