Đi xin số liệu
Ban Kinh tế Ngân sách HĐND thành phố vừa làm việc với Sở Công Thương về tình hình quản lý xuất nhập khẩu khoáng sản trên địa bàn, chuẩn bị nội dung kỳ họp cuối năm. Nhưng khi được hỏi hiện thành phố có bao nhiêu doanh nghiệp xuất khẩu khoáng sản, kim ngạch bao nhiêu, xuất đi các loại khoáng sản gì thì Sở Công Thương không thể trả lời. Lý do là Sở Công Thương tuy có chức năng quản lý nhà nước về hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn nhưng doanh nghiệp không báo cáo, vì thế cũng không nắm được số liệu cụ thể từ doanh nghiệp, không thể tổng hợp được.
Theo Phó giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Thị Thu Hồng, thường số liệu về xuất nhập khẩu, đơn vị phải đi “xin” Cục Thống kê hoặc Cục Hải quan. Hằng tháng, giữa Sở Công Thương và Cục Thống kê vẫn có sự trao đổi, thống nhất về số liệu nhưng chỉ là số liệu chung nhất về xuất nhập khẩu, một số nhóm ngành chủ yếu, không thể tách riêng số liệu cho một nhóm ngành cụ thể như khoáng sản được. Đây là điều khó khăn đối với một sở quản lý nhà nước. Thậm chí, theo phản ánh của Sở, tuy đã gửi công văn yêu cầu báo cáo số liệu tới 700 doanh nghiệp nhưng phản hồi chỉ có khoảng 100 doanh nghiệp.
Về phía Cục Thống kê, tuy có “ gậy” là Luật Thống kê nhưng không phải tất cả doanh nghiệp đều tự giác nộp báo cáo và không phải báo cáo nào cũng đáp ứng yêu cầu. Không ít trường hợp, cán bộ thống kê phải thường xuyên thúc giục doanh nghiệp, điện thoại lên xuống nhiều lần mới có báo cáo gửi lên. Trong khi đó, theo lãnh đạo Cục Thống kê, báo cáo của Cục không chỉ phục vụ thành phố mà còn phải gửi lên Tổng cục, làm cơ sở định hướng hoạt động xuất khẩu của cả nước.
Như vậy, việc ngành quản lý phải đi “xin” số liệu là điều khó có thể chấp nhận, nhưng hiện vẫn chưa có cách gì giải quyết. Doanh nghiệp không coi việc báo cáo ngành quản lý là nghĩa vụ, trách nhiệm, trừ một số doanh nghiệp lớn vẫn thực hiện báo cáo từ trước. Rõ ràng, doanh nghiệp không ý thức được đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của mình. Cơ quan quản lý nhà nước không nắm được số liệu thì làm sao tham mưu, đề xuất, giúp thành phố hoạch định một cách chính xác định hướng, chiến lược phát triển về xuất nhập khẩu hay các lĩnh vực khác. Đây là nguyên nhân khiến hầu hết báo cáo trong thời gian qua chỉ dừng ở việc thống kê số liệu, phân chia lĩnh vực, ngành nghề, so sánh với kế hoạch và với cùng kỳ năm trước, ít có sự tổng hợp sâu sắc, nêu bật mặt mạnh, mặt yếu để từ đó thành phố có hướng giải quyết hợp lý, đẩy nhanh tốc độ xuất khẩu.
Do đó, ngoài việc Sở Công Thương phải có các biện pháp riêng, hiệu quả hơn trong tổng hợp kết quả xuất khẩu, thành phố cần có quy định, yêu cầu các doanh nghiệp báo cáo trung thực kết quả sản xuất, xuất khẩu hằng tháng, hằng quý đúng thời gian, yêu cầu và gửi về cơ quan quản lý nhà nước. Các doanh nghiệp phải thấy rõ hơn tầm quan trọng của báo cáo, không phải phục vụ thành phố mà phục vụ chính mình, để từ đó các hoạch định về cơ chế, chính sách của thành phố cũng như của Trung ương sát thực hơn, vì lợi ích của doanh nghiệp nhiều hơn.
Hồng Thanh