Đi tìm bóng hồng trong “Thu, hát cho người” của “Nhà Kim Dung học Việt Nam“

(PLVN) - Bóng dáng giai nhân nơi nhạc phẩm “Thu, hát cho người” của Vũ Đức Sao Biển vẫn nằm riêng một góc tâm hồn nhạc sĩ, để bao người thắc mắc mãi. Ngoài sự nghiệp âm nhạc, Vũ Đức Sao Biển còn là nhà báo, nhà văn, nhà phê bình… Đặc biệt, ông được văn giới lẫn bạn đọc trìu mến gọi là “Nhà Kim Dung học Việt Nam”.
Nhà báo, nhạc sĩ tài hoa Vũ Đức Sao Biển Nhà báo, nhạc sĩ tài hoa Vũ Đức Sao Biển

Đặc sắc tinh khúc "Thu, hát cho người”...

Sau hai năm chống chọi với bệnh ung thư vòm họng, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển vừa trút hơi thở cuối cùng vào khuya 6/5. Sự ra đi của ông để lại thật nhiều tiếc thương cho gia đình, người thân, đồng nghiệp, học trò và khán giả yêu nhạc.

Có thể nói, giữa muôn nghìn bài hát lãng mạn về tình yêu thì “Thu, hát cho người” của Vũ Đức Sao Biển vẫn đứng riêng một góc trời đầy kiêu hãnh, được rất nhiều người yêu thích suốt nhiều thập kỷ qua. “Thu, hát cho người” là một bài hát có giai điệu sang trọng, ca từ diễm lệ, hình ảnh chứa đựng nỗi hoài cảm thăm thẳm nơi tâm hồn của chàng tuổi trẻ si tình đến ngây dại.

Thời trẻ, Vũ Đức Sao Biển trọ học ở Hội An, cứ chiều thứ bảy ông về thăm nhà, rồi chủ nhật lại qua Hội An. Đường từ Hội An về Duy Xuyên phải đi qua hai chuyến đò trên sông Thu Bồn. Cùng quê với ông có một cô bé tên Thu học sau hai lớp, thế là hai người quen biết nhau. Chung trường, chung đường nên họ rủ nhau đi và về. Trong 4 năm đi bộ chung đường, Thu luôn giành đi trước ông. Rồi, một tình yêu thầm lặng bắt đầu xuất hiện trong tâm hồn của chàng học trò.

Đi tìm bóng hồng trong “Thu, hát cho người” của “Nhà Kim Dung học Việt Nam“ ảnh 1
 

Dù không nói với nhau lời nào, nhưng tình cảm trong ông cứ dần lớn lên trong im lặng. Ông nhớ mãi lời cô gái dặn: “Nếu sau này trở thành nhạc sĩ, anh nhớ viết cho em một bài hát”. Năm 1966, khi 18 tuổi, Vũ Đức Sao Biển vào Sài Gòn thi đại học và ở đây để học nên không còn cơ hội đi chung đường với Thu.

Hai năm sau đó, ông trở về quê nhà nhưng không tìm ra người bạn gái cũ được nữa. Và, danh tác “Thu, hát cho người” đã ra đời ngay sau đó, trong nỗi nhớ khôn nguôi. Sinh thời, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từng kể: “Thuở ấy, tôi 20 tuổi. Tháng 9, mùa thu, tôi trở về quê nhà Quảng Nam, cầm cây đàn guitar lên đồi sim xưa. Người bạn nghèo thời trung học của tôi không còn nữa, chỉ còn đây khu đền tháp với những nàng Apsara lặng lẽ nhảy múa ngàn năm.

Thuở ấy, tâm hồn tôi trong sáng lắm, cứ y như dòng suối trong vắt êm đềm xuôi chảy dưới chân đồi. Mùa thu, hoa sim tím nở như một tấu khúc dịu dàng. Hoa sim, cái màu hoa tím nhạt lãng mạn, bình dị giữa thu vàng sao mà gợi nhớ đến thế. Tôi nhớ hoa, nhớ người. Và úp mặt sau thùng đàn làm bàn, tôi đặt tờ giấy kẻ nhạc lên, viết Thu, hát cho người”. “Dòng sông nào đưa người tình đi biền biệt/ Mùa thu nào cho người về thăm bến xưa”.

Bản tình ca thuở đôi mươi của người nhạc sĩ bắt đầu với hai câu hỏi tu từ như thế. Hỏi để mà hỏi với chính mình và biết rằng không có câu trả lời. Ông bảo, cái tựa ca khúc là Thu, hát cho người thật ra là hát cho chính mình, hát với mùa sim, tháp cổ, dòng sông. Bài Hoàng hạc lâu của thi sĩ Thôi Hiệu có câu “Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản” (Hạc vàng bay một lần là không trở lại nữa). Ông lấy ý thơ của người xưa để nói đến bạn mình: “Hoàng hạc bay, bay mãi bỏ trời mơ/ Về đồi sim, ta nhớ người vô bờ”.

Ông bảo, ca từ như một tiên tri định mệnh, giữa ông và người con gái ấy chẳng bao giờ được gặp lại nhau. Ca khúc “Thu, hát cho người” của Vũ Đức Sao Biển được thu âm lần đầu tiên tại Sài Gòn vào năm 1968 qua tiếng hát của hai danh ca Hà Thanh và Anh Ngọc.

Bài hát sau đó được phát trên Đài Phát thanh Sài Gòn và trở nên nổi tiếng. Cho đến tận bây giờ, “Thu, hát cho người” vẫn có sức sống bền bỉ, làm say đắm nhiêu thế hệ người yêu nhạc. Nhạc phẩm này đã được đặt tên cho rất nhiều chương trình âm nhạc mùa thu hàng năm.

“Với đời tôi, Thu, hát cho người là một dấu ấn đẹp, thậm chí còn tạo nên những giai thoại, huyền thoại. Tôi thầm nghĩ 143 chữ trong bản tình ca đó là những viên ngọc quý”, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từng chia sẻ. 

“Nhà Kim Dung học Việt Nam”

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển tên thật Võ Hợi, sinh năm 1947 tại Duy Xuyên, Quảng Nam. Là nhà báo, ông có trên 2.000 bài báo. Là nhà văn, ông có trên 50 quyển sách đã xuất bản. Là nhạc sĩ, ông có trên 300 bản tình ca, trong đó có những nhạc phẩm nổi tiếng như: Thu, hát cho người, Điệu buồn Phương Nam, Đêm Gành Hào nghe điệu hoài lang, Đau xót lý chim quyên…

Ông từng nhận danh hiệu nhạc sĩ Sol vàng. Năm 1999, ông từng phục dựng lại bài “Dạ cổ Hoài Lang” trình diễn lần đầu tiên trên sóng VTV1 và cùng một số nhà báo dịch tiếp bản Dạ cổ Hoài Lang ra ba thứ tiếng Anh, Pháp và Quan thoại. Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển còn được văn giới lẫn bạn đọc trìu mến gọi là “Nhà Kim Dung học Việt Nam”, sau khi NXB Trẻ in bộ Kim Dung giữa đời tôi (gồm 4 tập: thượng, trung, hạ, kết) với gần 100 bài viết của ông năm 1998.

Đi tìm bóng hồng trong “Thu, hát cho người” của “Nhà Kim Dung học Việt Nam“ ảnh 2
Vũ Đức Sao Biển được đốc giả yêu mến đặt danh xưng là "Nhà Kim Dung học của Việt Nam" 

Sau khi bộ sách được phát hành, nhạc sĩ đã gửi tặng Kim Dung một bộ. Nghiên cứu tác phẩm của Kim Dung, Vũ Đức Sao Biển còn có Kiếm hoàng hoa (1995), Nhân vật Kim Dung nhìn qua lăng kính pháp luật (2002), Những vụ án kinh điển trong tiểu thuyết Kim Dung (2003), Tiếu Ngạo Giang Hồ (8 tập, dịch chung với 2 dịch giả khác, 2001)…

Cố nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từng kể rằng, từ thời học phổ thông, ông đã say mê tiểu thuyết của Kim Dung, thường đi thuê sách về đọc. “Đọc đi rồi đọc lại không biết bao nhiêu lần, chỉ biết rằng với tôi, các nhân vật của Kim Dung đã trở nên quen đến thuộc lòng”, cố nhạc sĩ từng chia sẻ. Yêu thích truyện Kim Dung, các bài viết của Vũ Đức Sao Biển thể hiện sự am tường về thế giới võ hiệp.

Ở đó, ông luận giải về phong cách xây dựng nhân vật của Kim Dung, luận về chân dung Nhạc Bất Quần, thấy được khát vọng tự do trong Kiều Phong, chỉ ra sự đau thương của A Tử, chất đại phu của Bình Nhứt Chỉ, nhìn Đào Cốc lục tiên như một đoàn luật sư ngộ nghĩnh…

Vũ Đức Sao Biển bàn từ ngôn ngữ bình dân trong văn Kim Dung tới tính hài hước trong truyện; khảo những bài thơ, âm nhạc đến những vấn đề mang tính tư tưởng, suy niệm siêu hình học trong vũ trụ kiếm hiệp. Ông cũng chọn ra 9 nhân vật anh hùng, bầu thập đại mỹ nhân, tìm ra những nhân vật quái dị trong truyện Kim Dung. Ông chỉ ra những “ông thần si tình”, bọn hào sĩ giang hồ, các hiệp khách…

Vũ Đức Sao Biển cũng viết hết sức hấp dẫn về những khía cạnh văn hóa trong truyện Kim Dung. Ở đó, ông nói về tình yêu, tình dục, sự yêu, sự ghen, những vụ án oan, thời trang trong truyện, nghề kỹ nữ, thức ăn, rượu… trong các trang viết của Kim Dung tiên sinh. Không những thế, bằng cái nhìn hiện đại, Vũ Đức Sao Biển đưa ra những luận giải thú vị về các vấn đề trong thế giới võ hiệp như pháp luật, luật hôn nhân, tố tụng hình sự, dụ ngôn chính trị, gián điệp, con ngoài giá thú…

“Theo tôi, nhà văn Kim Dung đã tạo được một thế giới khác ngoài thế giới hiện thực như cách người Trung Hoa thường nói: “Thiên ngoại hữu thiên” (ngoài bầu trời có một bầu trời khác). Kim Dung đã tạo ra một thế giới riêng của bọn giang hồ hào sĩ với những nhân vật, tình tiết đan xen thoắt trói thoắt mở vượt xa các truyện Tàu kinh điển cũ. Hư cấu nhưng lại rất gần gũi với cuộc sống hiện thực, rất người, rất nhân bản”, cố nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từng chia sẻ.

Dù trong nghiệp viết và sáng tác nhạc, Vũ Đức Sao Biển xuất hiện với nhiều gương mặt khác nhau, nhưng với cuộc sống, ông vẫn là một thi sĩ: Sống, yêu và tôn vinh với cái đẹp của cuộc đời. Điều đó đã giúp ông làm đẹp cho đời dù với gương mặt nào mà ông thể hiện.

Đình Phùng (biên soạn)
Cùng chuyên mục
Một "Idol" đang khoe thân khi live stream.

Sốc với những màn khoe thân trên App khiêu dâm, cờ bạc (kỳ 1)

(PLVN) - Nhiều app (ứng dụng) "đen" thuê các cô gái Việt (được gọi là Idol – thần tượng) phát trực tiếp (live stream) cảnh hở hang, khiêu dâm, thậm chí cảnh quan hệ tình dục, tích hợp cờ bạc online, bầu cua, tài xỉu, cá độ bóng đá để dụ người dùng rót tiền vào app.

Đọc thêm

Đất lấn chiếm, sử dụng ổn định có được cấp sổ đỏ?

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Năm 1990, gia đình tôi tự ý san lấp, lấn chiếm đất ao của xã (đất này xen kẹt trong khu dân cư, không bị quy hoạch) làm nhà và sinh sống ổn định từ đó đến nay, chính quyền xã cũng như nhân dân không ai có ý kiến gì. Hàng năm gia đình có đóng thuế đất cho xã. Nay tôi làm thủ tục xin cấp sổ đỏ liệu có được giải quyết?

An ninh Đông Á – Nơi niềm tin được bảo vệ

An ninh Đông Á từng bước khẳng định chỗ đứng của mình trong phân khúc dịch vụ bảo vệ chất lượng cao và uy tín hàng đầu tại khu vực miền Nam.
(PLVN) - Với phương châm “Chất lượng tiên phong – Dịch vụ hàng đầu – Nơi niềm tin được bảo vệ” , Công ty TNHH MTV Dịch vụ Bảo vệ An ninh Đông Á đã từng bước khẳng định chỗ đứng của mình trong phân khúc dịch vụ bảo vệ chất lượng cao và uy tín hàng đầu tại khu vực miền Nam, mà mục tiêu cao nhất hướng đến là sự hài lòng của khách hàng.

BVEC quyết vững tay chèo vượt qua mùa dịch

Một trạm thu phí của BVEC nằm trên QL51.
(PLVN) - Là chủ đầu tư dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 51, được giao trách nhiệm thực hiện công tác duy tu bảo dưỡng, Công ty Cổ phần Phát triển đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (BVEC) đã tích cực phối hợp với địa phương xử lý các bất cập nhằm đảm bảo công tác an toàn giao thông, vệ sinh môi trường trên tuyến QL51.

Kinh tế Nhơn Trạch an toàn giữa mùa dịch

Dù dịch bệnh, kinh tế Nhơn Trạch vẫn tăng trưởng đều. (trong ảnh: một góc KCN Nhơn Trạch).
(PLVN) - Hạ tầng thu hút đầu tư, cùng việc tiếp giáp với các công trình quốc gia lớn như Sân Bay Quốc Tế Long Thành, Cảng Quốc tế Cái Mép – Thị Vải, hứa hẹn huyện Nhơn Trạch sẽ trở thành một trong những điểm sáng của tỉnh Đồng Nai.

Về Tây Ninh hiện thực hóa giấc mơ du lịch nông trại nghỉ dưỡng

Sông nước Vàm Cỏ hoang sư, kỳ thú.
(PLVN) - Tây Ninh ngoài việc được mệnh danh là nóc nhà Đông Nam Bộ với cảnh núi non hùng vĩ, thì dạo gần đây tỉnh này đang rộ lên mô hình du lịch nông trại nghỉ dưỡng hay còn gọi Farmstay, đây là kiểu du lịch tại nông trại, theo đó khách du lịch sẽ đến thăm một nông trại sản xuất, trực tiếp tham gia vào các công việc hàng ngày như một người nông dân thực thụ.

Bình Dương tăng trưởng vượt bậc trong “bão” Covid-19

Một Bình Dương năng động, vượt khó thực hiện thành công mục tiêu “kép” của Chính phủ
(PLVN) - Trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, tỉnh Bình Dương đã thực hiện tốt mục tiêu “kép” vừa phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong 6 tháng đầu năm.

Bình Thuận: Điểm đến an toàn

Cù Lao Câu một hòn đảo nhỏ tuyệt đẹp thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.
(PLVN) - Vừa phòng, chống dịch vừa phát triển kinh tế, đồng thời, tạo ra các điểm đến an toàn, thú vị, tỉnh Bình Thuận đã và đang cố gắng triển khai nhiều biện pháp nhằm vực dậy ngành du lịch. 

Bác sĩ Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai: “Thay đổi chính sách, đi sớm hơn sẽ sớm ngăn chặn được dịch bệnh”

Bác sĩ Phan Huy Anh Vũ - Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai.
(PLVN) - Đồng Nai đang oằn mình chống Covid - 19. Một mặt vừa ngăn chặn dịch lây lan, mặt khác đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội và chăm lo đời sống người dân, thực hiện mục tiêu “kép” của Chính phủ. Thời gian qua, ngành Y tế tỉnh Đồng Nai luôn hiện diện ở tuyến đầu, đưa ra các giải pháp đối phó với dịch bệnh.

Những "hạt Ngọc Trời” mang tên Ong Biển

Những “hạt Ngọc Trời” mang thương hiệu Ong Biển.
(PLVN) - Sản phẩm gạo mang thương hiệu “Thần Nông Ong Biển” không chỉ khẳng định chất lượng, lợi ích mang lại mà còn hàm chứa cả thước đo phẩm chất trí tuệ của những người làm ra sản phẩm.