Detroit: Mơ hồ xe concept

Nissan Bevel, Chevrolet Volt, Lincoln MKR, Ford Airstream… và rất nhiều rất nhiều những chiếc concept car hào nhoáng khác đang làm bừng sáng các gian trưng bày của Detroit Autoshow năm nay. Thế nhưng đằng sau tất cả những ánh mắt trầm trồ, những quảng cáo tán tụng, sự thật là rất nhiều trong số những “chiếc xe” đáng mơ ước ấy… mãi mãi chỉ là những ước mơ.

Tất nhiên có một dụng ý ở đây khi từ chiếc xe được đặt trong dấu ngoặc kép. Thứ hai tuần trước, trên trang nhất tờ “The Detroit News” chạy dòng tít nổi bật “GM Powers Up”. Và nhà sản xuất Mỹ này đã có ít nhất một ngày thu hút sự chú ý của giới quan tâm khi tự hào giới thiệu mẫu xe điện Chevrolet Volt tại triển lãm ôtô Bắc Mỹ 2007 hay còn gọi “thân mật” là triển lãm Detroit. Những người yêu xe trầm trồ ấn tượng, những nhà đầu tư phần nào hài lòng với màn trình diễn này của GM, kết quả là giá cổ phiếu của GM có tăng đôi chút. Tuy nhiên, có một vấn đề là chiếc Chevrrolet Volt không thể… chạy. Loại pin cần thiết trang bị để chiếc xe có thể đạt các kết quả vận hành về quãng đường tối đa và tính kinh tế như GM hứa hẹn thực ra còn chưa hề được phát triển. Vậy có thể gọi đó là một chiếc xe với đầy đủ ý nghĩa nguyên thuỷ nhất của nó? Do vậy, dấu ngoặc kép được thêm vào từ "chiếu xe" cốt để làm mào đầu cho một câu chuyện của nghành công nghiệp ôtô mà ít nhà sản xuất nào muốn nói tới…

Chevrolet Volt Concept

Chuyện kể rằng có những “chiếc xe” thực chất chỉ là những “ý tưởng” đã được cụ thể hoá về hình hài. Đó là những chiếc xe mãi chỉ để trưng bày trên các bục triển lãm thay vì để lăn bánh trên đường phố. Chiếc Chevrolet Volt của GM chỉ là một trong số các ví dụ như thế. Tuy nhiên GM vẫn tỏ ra rất “vô tư” trước thiếu sót trên. Chiếc Volt dù sao cũng đã gần với thực tế hơn rất nhiều so với những chiếc concept car đã từng nổi đình nổi đám trước kia. Vậy tại sao các nhà sản xuất lại không ngừng đầu tư và phô diễn những ý tưởng rõ ràng là viển vông và phi thực tế dưới ánh sáng của những bữa tiệc ôtô hoành tráng như Detroit Auto Show? Câu trả lời không quá phức tạp, những triển lãm ôtô hàng năm là cơ hội lớn để các nhà sản xuất đánh bóng hình ảnh, phô trương thanh thế trước các đối thủ và công chúng. Và những chiếc xe ý tưởng là công cụ hiệu quả nhất giúp họ thể hiện mình. Chắp thêm một đôi cánh không thể tạo ra một chiếc xe biết bay nhưng cũng đủ để thu hút chú ý. Ít ra tên tuổi của họ cũng sẽ xuất hiện rầm rộ trên báo chí và các phương tiện truyền thông, như trường hợp của GM Chevrolet Volt. Tất nhiên các nhà sản xuất sẽ đưa ra những lý lẽ biện hộ rất hoa mỹ như: biến triển lãm thành công xưởng của những ý tưởng, khám phá những gì tưởng như không thể…

Lincoln MKR Concept

Sự thật, theo như Bill Visnic, một chuyên gia về động cơ ôtô và từng là biên tập kỹ thuật của tờ Ward Automotive Reports cho hay, thì ngày nay hầu như không nhà sản xuất nào dốc quá nhiều tiền của vào những chiếc xe ý tưởng mà sẽ chỉ nằm im một chỗ. Hầu hết những chiếc concept car hiện nay đều được trang bị những loại động cơ đã có sẵn, sắp sửa được sản xuất hay ít ra thì có thể sản xuất được thay vì một loại động cơ hoàn toàn mới. Thế nhưng như vậy lại có vẻ “thường” quá. Để chơi trội, không ít nhà sản xuất bạo dạn đã “sáng tác” thêm cho những chiếc concept car, vốn đã là những “sáng tác” bay bổng của mình, những cỗ máy truyền lực có một không hai. Trội nhất phải kể đến chiếc Ford Nucleon năm 1958, được quảng cáo là sẽ được truyền lực bằng một… lò phản ứng hạt nhân. “May” là đã không có gì ngoài một mô hình không biết lăn bánh được tạo ra. Thú vị không kém là trường hợp chiếc Chrysler Turbine 1963 được tạo ra từ ý tưởng gắn động cơ Turbine của máy bay cho ôtô. Thực ra đã có nhiều chiếc xe gắn động cơ Turbine được sản xuất thời bấy giờ. Tuy nhiên loại động cơ Turbine mà có thể vận hành cùng một lúc bằng nhiều loại nhiên liệu thì tới giờ vẫn mới chỉ được tạo ra nhờ tài… tưởng tượng của Chrysler. Nhà sản xuất này còn tiếp tục đóng góp một câu chuyện nực cười nữa về chiếc concept Chrysler Patriot năm 1995. Được chế tạo với mục đích dành cho đường đua Le Mans, nhà sản xuất đã rất “mạnh mồm” quảng cáo rằng chiếc xe được truyền lực bằng một hệ thống đột phá với một bánh đà lớn. Quả thực đoạn video quảng cáo họ trình chiếu tại Detroit Auto Show rất ấn tượng với cảnh chiếc xe phóng như bay trên đường đua. Thế nhưng ít lâu sau đó, sự thật vỡ lở rằng động cơ của chiếc Patriot thực ra chưa từng hoạt động. Còn đoạn video chỉ là cảnh dàn dựng với chiếc Patriot được… kéo bởi một chiếc xe tải. Dù ý tưởng về chiếc bánh đà là một sự đột phá nhưng các chuyên gia cho hay lắp một bánh đà cỡ lớn vào chassis chiếc Patriot chẳng khác gì phá hoại chiếc xe. Evan Boberg, tác giả cuốn “Common Sense Not Required”, một cuốn sách viết về xe concept, thì nói rằng bánh đà sẽ bị vỡ và phá hỏng theo hệ thống chassis của chiếc xe. Trong một cuốn sách khác , “ Morden Chrysler Concept Cars” tác giả Matt DeLorenzo thống kê từ năm 1987 đến năm 1999, Chrysler chế tạo gần 50 mẫu xe concept. Hơn một nửa trong số đó được “trang bị” những loại động cơ mà Chrysler không nắm rõ kỹ thuật chế tạo, gồm các loại động cơ hybrid, pin nhiên liệu và khí prôban.